Джамаев, Амран Германан воӀ
Амра́н Джама́ев Ге́рманан воӀ (оьрс. Амран Германович Джамаев; 1949 шеран 9 апрель, Аккайынски кӀошт[d], Къилбаседа-Кхазакхстанан область) — советан а, россин а актёр, Россин Федерацин Сийлахь артист (2020) а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР халкъан артист (1991) а, Къилбаседа ХӀирийчоьнан АССР Сийлахь артист (1983) а.
Биографи
Иза вина 1949-чу шеран оханан беттан 9-чу дийнахь Кхазакхстан ССР-н Къилбаседа-Кхазакхстанан областан Полудински кӀоштан Токуши йуртахь нохчий а, гӀалгӀай а махкахбаьхначу хенахь. 1957-чу шарахь, нохчашна а, гӀалгӀашна а реабилитаци йинчул тӀаьхьа, цуьнан доьзал даймахка цӀабирзира. 1968-чу шарахь Девкар-Эвлахь йуккъера ишкол чекхъйаьккхира цо[1].
1968-чу шарахь иза деша хӀоьттира А. В. Луначарскийн цӀарахчу пачхьалкхан театран искусствон институте. Цуьнан тобанан хьехархой бара ССРС-н халкъан артисташ С. Гущанский а, В. Якут а, режиссёр В. Остальский а[2]. ГИТИС дикачу балхаца чекхъйаьккхина цо 1973-чу шарахь[1].
Дешар чекхдаьккхинчул тӀаьхьа, иза йухавоьрзу Х. Нурадилов цӀарахчу Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан драмин театре[1].
1975-чу шарера 1976-чу шаре кхаччалц Советан эскарехь гӀуллакх дина цо. Демобилизаци йинчул тӀаьхьа театран коьртачу артистех цхьаъ хилира иза. Театрехь цуьнан болх дӀаболабелира Шекспиран Уильяман «Отелло» трагедехь Яго ловзорца[2].
Хамидов Ӏабдул-Хьамидан «Лийрбоцурш» спектаклехь Джамаев Амрана ловзийна Советан Союзан Турпалхочун Нурадилов Ханпашин роль.
Хакишев Руслана хӀоттийна «Дайн латта» цӀе йолу постановка, коьрта роль Джамаев Амран а волуш, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Пачхьалкхан совгӀат делла.
Джамаевс иттаннаш ролаш ловзийна спектаклашкахь, шайна йукъахь нохчийн а, оьрсийн а, кхечу къаьмнийн а классикийн буха тӀехь йаьхна ролаш а йолуш. Уьш дукха хьолахь коьрта ролаш йара.
«Серло» кегийрхойн театрца иза кхоьллинчу хенахь дуьйна цхьаьнаболх беш вара иза[3].
Джамаев Нохчийн пачхьалкхан университетан филологин факультетан актёрийн кафедрин хьехархо ву[4].
Театрехь ролаш
- «Отелло», Уильям Шекспир — Дож;
- «Бессмертные», Абдул-Хамид Хамидов — Ханпаши Нурадилов;
- «Пир во время чумы», А. С. Пушкин — Моцарт;
- «Женитьба», Николай Гоголь — Кочкарёв;
- «Женитьба Бальзаминова», Александр Островский — Бальзаминов;
- «Предложение», Антон Чехов — Ломов;
- «Долгие ночи Абузара» — Абузар Айдамиров;
- «Мнимый больной» — Клеант;
- «Скапен, спаси любовь!», Ж-Б. Мольер — Скапен;
- «Кувшин по-итальянски» — Олонзо;
- «Земля отцов», Руслан Хакишев — Жухург;
- «Чудаки», Гацаев СаӀид — Талаб;
- «Лермонтов-Кавказ» — Шприх;
- «Хамелеон» — Выходцев П. И.;
- «Ночной переполох» — Хусто, Леон да;
- «Марчо эца вахнарг» — скрипач;
- «Нохчийн махкахь, нохчийн маттахь» 1-ра дакъа — йаздархо Халид Ошаев;
- «Нохчийн махкахь, нохчийн маттахь» 2-гӀа дакъа — йаздархо Абузар Айдамиров;
- «Лаьмнел лекха» — Бахьа;
- «Найти ковчег» — Жума;
- «Большая земля» — ТӀевеънарг;
- «Къонахчун дош» — Верас;
- «Ворда хаьрцича — некъ карийна» — Йовель;
- «Турпалхочун беркат» — Лазарь Натанович;
- «Шен цӀа — цӀен цӀа» — Францин иммиграцин белхало;
- «Бунт невесток» С. Ахмадов — Мамур;
- «Денисолт» — лартӀахь воцу Хама;
- «Вестник свободы» — Тамашийна стаг;
- «Герой отчизны — Честь народа» — Лазарь;
- «Ша тӀехь йина гӀала» — Вазраил;
- «Ханума» — Акоп;
- «Время героев» — воккха стаг[1].
Архиван спектаклаш
- «Муж моей жены» – Эльбрус;
- «Оптимистическая трагедия» — Вайнонен;
- «Слуга двух господ» — Труффальдино;
- «Песни вайнахов» — Жухург;
- «Когда гибнут сыновья» — Макшарип;
- «Совдат и Дауд» — Хамид;
- «Лийрбоцурш» («Бессмертные») — Ханпаша Нурадилов;
- «Отелло» — Яго;
- «Черная коса» — Зовр;
- «Святая святых» — Санду;
- «Здрасьте, я ваша тетя» — Бабе Баберлей;
- «Дон Кихот Ламанчский» — Цирюльник;
- «Земля отцов» — Жухург;
- «Марнаний, ялх нуссий» («Свекровь и шесть невесток») — Мамур;
- «Мнимый больной» — Клеант;
- «Ричард III» — Кларенс;
- «Кориолан» — Сенатор;
- «Лениниана» — Герберт Уэллс;
- «Чудаки» — ТӀалаб;
- «Моцарт и Сальери» — Моцарт;
- «Скупой рыцарь» — Альбер;
- «Скапен, спаси любовь»» — Скапен;
- «Волшебные сказки Сулеймана» — бозбуунча;
- «Инспектор ОБХСС» — Вомед;
- «Храбрый Кикила» — Вахушти;
- «И дальше века длится день» — Абубалиб Куттыбаев;
- «Нигат» — Д. Дудаев;
- «Проделки Кикиморы» — бозбуунча;
- «Асхаб Бендер» — Жарап;
- «Маленький принц» — гӀуллакхан стаг;
- «Шейх Мансур» — князь Потемкин;
- «Бешто» — молла;
- «Женитьба Бальзаминова» — Бальзаминов;
- «Женитьба» — Кочкарев;
- «Кровавая свадьба» — Ӏожалла;
- «Из тьмы веков» — Янд;
- «Свобода или смерть» — Лазарев;
- «Къематан де х1оьттича» — Поручик;
- «Махкана совбоьвлла к1ентий» — Зайнди;
- «Два арбуза в одной руке» — Юсуп;
- «Немая жена» — Леонард Боталь;
- «Рыцари Кавказских гор» — М. Лермонтов;
- «Предложение» — Ломов;
- «Из тьмы веков» – Янд;
- «Лермонтов – Кавказ» – Шприх, Кляйнмихин;
- «Бож – Али» – Сутурби;
- «Бессмертные» – Нурадилов;
- «Бессмертные» – Гнездиков;
- «Мы, джаз и приведение» – Цириль;
- «Бременские музыканты» – Трубодур;
- «Штык для преодоления хребта» – Нечволод;
- «Последний уличный бродяга» – Данте Цапкапони;
- «Холостяки» – Алназар — Ата;
- «Женихи Деля Пруз»;
- «Красный утес» – Дениаминь Христофорович;
- «Слово мужчины» – Верас[3].
Режиссёран белхаш (театрехь)
СовгӀаташ
- Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н сийлахь артист (1982);
- Къилбаседа ХӀирийчоьнан АССР-н сийлахь артист (1983)[5];
- Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н халкъан артист (1991);
- Нохчийн Республикан оьздангалла денъйаран а, кхиоран а фондан совгӀатан лауреат (1997);
- Нохчийн Республикин Интеллектан Центран «БухӀа» совгӀатан лауреат («Искусство» номинаци) (2010);
- Мидал «Нохчийн Республикина хьалха дина гӀуллакхашна» (2013);
- Нохчийн Республикин сийлахь гражданин (2017);
- Россин Федерацин сийлахь артист (2020) — къоман оьздангалла а, исбаьхьалла а кхиорехь доккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь беркате болх барна а[6].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 4 5 Амран Джамаев. Актёр. www.teatrnuradilova.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 15 май.
- ↑ 1 2 Аза Газиева. Романтик, дарующий радость. К 75-летию заслуженного артиста России Амрана Джамаева. Вести республики (2024 шеран 2 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 15 май.
- ↑ 1 2 Состоялась творческая встреча с заслуженным артистом РФ Амраном Джамаевым. Чеченский государственный драматический театр имени Х. Нурадилова (2023 шеран 23 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 15 май.
- ↑ Романтик, дарующий жизнь. www.chechenlibrary.ru (2024 шеран 9 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 15 май.
- ↑ Амран Джамаев. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 11 июнь.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 25.05.2020 № 338. www.publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 май.
Хьажоргаш
- Амран Джамаев. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 11 июнь.
- Мастер сцены. Амран Джамаев. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 11 июнь.
- Амран Джамаев. Посвятивший себя искусству. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 11 июнь.
- Амран Джамаев. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 11 июнь.
- Амран Джамаев. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 11 июнь.