Днепропетровскан область
Днепропетро́вскан о́бласть (укр. Дніпропетровська о́бласть), къамелехь Днепропетровщина (укр. Дніпропетровщина) — Украинин къилба-малхбалехьара административан-мехкан дакъа.
Лаьтта Днепран йуккъерачу декъехь[2]. Къилбаседехь доза ду Полтавин а, Харьковн а областашца, малхбалехь — Донецкан Халкъан республикица, къилбехахь —Российн Херсонан а, Запорожьен а областашца, малбузехьа — Николаевн а, Кировоградан а областашца. Майда — 31 914 км², бахархой — 3 176 648 ст. (2020 шарахь).
Административан йукъ а, уггаре йоккха гӀала а — Днепр, кхин йаккхий гӀаланаш — Кривой Рог, Каменск, Никополь, Павлоград, Новомосковск, Марганец, Можа Хиш, Покров, Синельниково, Терновка, Вольногорск, Подгородни, Верхнеднепровск, Апостолово, Зеленодольск.
Физикин-географин амал
Географин хьал
Область лаьтта къилбаседехьа Днепрйистера чутӀаьӀенан а, къилбаседа-малхбузера Днепрйистан гунашна — Днепран майданан йуккъера декъехь[2]. Днепро йоькъу область шина физикин-географин провинцин: Днестр-Днепран къилбаседа провинци а, Аьрру бердан-Днепран-Азовйистера къилбаседа-аренан. Рельефан амалца область — тулгӀенан аре йу. Къилбаседа-малхбузе дӀалоцу Днепрйистан гунаша, къилба йистехь цунах хуьлу Ӏаьржа хӀордан чутаӀе. Областан аьрру бердан дакъа лаьтта Днепрйистан чутаӀ. Областан къилба-малхбалехь Азовйистан гунаш ду. Латта тӀехулара чӀогӀа дохийна ду боьранаша а, эркан тогӀенаша а.
Коьртачу эркан Днепран масех га ду: Орель, Самара Берзан, Буьда, Ингулец. КӀоштехула лела эркаш ТӀеда Сура , Кильчен, Саксагань, Базавлук, кхин а. Областехь йу Каменски, Днепран, Каховкин хилоттийла, татолаш дуьйлало Днепр — Кривой Рог а, Днепр-Донбасс.
Областан ландшафтан доккхаха долу дакъа аьхна бай-аре йу, эркан тогӀенаш чохь а, боьранаш а чохь хуьлу хьаннаш, уггаре йоккханиг — Самарин хьун йу, цуьнан майда 15 эз. га йу.
Оьздангалла
Дешар, могашалла, оьздангалла, спорт
Днепропетровскан областехь болх беш йу 1016 йукъарадешаран ишкол. Ишколашкахь-интернаташкахь буо-бераш а, могуш доцу бераш а Ӏамо а, кхио а хьолаш дина. Боккха тидам тӀебохийта къоман элита кечйан — пачхьалкхан интеллектуалан потенциал, цара доьшу керла тайпана меттигашкахь (гимназешкахь, лицейшкахь, дешаран-кхиоран комплексашкахь).
ХӀора берана тӀе тидам бахийтина кхузаманан дешаран хьукматийн маша кхоллар дӀадоьдуш ду. Дуккха а гӀуллакхаш дина къоман ишкол денйаран дуьхьа. Психологин а, йукъараллин а дешаран сервисаш кхиамца болх беш йу. Днепропетровскан регионехь цхьаьнатоьхна 52 лакхара дешаран меттиг, царех 30 I-II тӀегӀан аккредитацин а, 22 III-IV тӀегӀан аккредитацин а, ткъа иштта 60 корматаллин-техникин меттигаш, царна йукъахь 21,5 а, 113, 3 а, 26,1 а эзар дешархо ву, 2012 шо.
Адамаш
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Государственная служба статистики Украины Чисельність наявного населення Українина 1 січня 2022, Number of Present Population of Ukraine, as of January 1, 2022 — Киев: Государственная служба статистики Украины.
- ↑ 1 2 Днепропетровскан область — хӏара Советан йоккхачу энциклопеди чуьра йаззам бу.
Литература
- Прокопенко Е. В. и др. Биологическое разнообразие Украины. Днепропетровская область. Пауки (Aranei). — Днепропетровск, 2010.
Хьажоргаш
- Население Днепропетровской области (2001). Кху чуьра архивйина оригиналан 2006 шеран 8 февралехь
- История г. Днепропетровска и прилегающих земель Архиван копи 2020 шеран 12 майхь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- Каталог карьеров Днепропетровской области. Кху чуьра архивйина оригиналан 2014 шеран 18 июлехь