БоргӀнен дарбан хиш
БоргӀнен дарбан хиш — гидрологин Ӏаламан иэс, лаьтта Нохчийчоьнан Гуьмсан кӀоштахь. Цу йукъадогӀу ши дарбан шовда. Цхьаъ лаьтта Дарбанхи йуьртан къилба-малхбузехьа йистехь, шолгӀаниг Дарбанхи йуьртана гергахь аьчканекъан дехьаваларан 1 км малхбузехьа. Шовданийн арадовларш доьзна ду БоргӀанен дукъан къилбаседа агӀонан малхбален декъехь тектоникин кегдаларшца[1][2].
Шовданаш сульфат-хлорид-гидрокарбонат-натрий тайпанан ду, минерализаци 1,3 г/л йу. Хьалхарчу шовданан хин температура кхочу +98 °C, шолгӀачун — +48 °C. Араялар хьостанаш хууш дац. Цунах пайдаоьцу меттигерчу бахархоша а, хьешаша а тайп-тайпанчу цамгаршна дарба деш[1][2]. Дарбанхи йуьртахь лаьтта БоргӀнен шуьйра профилан хин дарбан цӀа, цуьнан латта тӀаьхь 11 мела хи ду[3].
Респуликин маьӀнин башха ларбен Ӏаламан мехкан статус йу[2][4]. БоргӀнен хьосташ хьалха девзара Сийлахь Петран хиш санна, уьш XIX бӀешарахь долахь дара эла Таймазовн[5].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Особо охраняемые природные территории. Министерство природных ресурсов и охраны окружающей среды Чеченской Республики. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 5 февраль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 19 январехь
- ↑ 1 2 3 Брагунские минеральные источники. Уникальные геологические объекты России. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 5 январь. Архивйина 2017 шеран 6 февралехь
- ↑ Брагунская водолечебница. Visit Chechnya. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 26 февраль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2019 шеран 2 апрелехь
- ↑ Постановление Правительства Чеченской Республики от 14 ноября 2006 г. № 125 «О памятниках природы Чеченской Республики». «ООПТ России». ТӀекхочу дата: 2017 шеран 5 февраль. Архивйина 2017 шеран 20 январехь
- ↑ Зарема Ибрагимова. Кавказцы. — Litres, 2017-09-05. — 505 с. — ISBN 9785457950931.
Хьажоргаш
- Брагунские минеральные источники. «Заповедная Россия».
