Межиева, Макка ШахӀидан йоӀ
Межиева Макка ШахӀидан йоӀ (1967 шеран 3 ноябрь, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — нохчийн пачхьалкхан сийлахь артист а, йишлакхархо. Къинхьегаман гӀуллакх дӀадолийна 1984 шарахь, солистка-вокалистка йолуш Нохч-ГӀалгӀайн филармонехь. Тайпана цӀонтаро.
Биографи
Межиева Макка — иза похӀме йишлакхархо йу, халкъан а, иштта эстрадин эшарш а локху цо. Шен эшаршкахь дуьйцу доттагӀаллех а, шен Даймахке болчу безамах а лаьцна. Эшарийн циклин «Хьоме Кавказ», «Даймохк», «Ненан илли» Сийлаллин грамотца совгӀат делла НР-н куьйгалхочо[1].
Межиева Макка йина Нохчийчохь 1967-чу шеран 3-чу ноябрехь, жимчохь дуьйна эшаршца шовкъ йолуш хилла, цара цуьнан биографехь коьрта меттиг дӀалаьцна. Массо а йиш лакхар дезаш болчу доьзалехь кхиъна иза. ХӀетахь МежиевгӀеран ансамбль йара, цу чохь хӀораммо а вокалан дакъош кхочушдеш йа цхьа гӀирс лелош хилла мукъам балош . Маккин ши йиша а, ваша а ву, цаьрца йоӀа шен кхоллараллин лехамаш дӀасабекъна, экспериментан импровизацеш кхоьллина.
Ишколехь доьшуш йолуш, Соьлжа-ГӀалахь дӀайаьхьначу корматаллин республикин самодеятельностийн къовсаман декъашхо хилира Макка. Къоначу артисткас 1-ра меттиг йаьккхира, шен вокалан башха хьуьнарш хиларан тоьшалла а деш. 16 шо дара йоьӀан, кхечу исбаьхьаллин говзанчаш а болуш, сцени тӀехь Кавказан халкъан эшарш тоьлла локхуш йолу грамота шена йелча[2].
Маккин кхиамо гӀо дира цунна «Самукъане сахьт» ансамблехь солистан дарже кхача. ТӀаьхьо «ЖовхӀар» тобанехь 2 шарахь болх бира йишлакхархочо, цул тӀаьхьа соло карьера йоло сацам бира цо.
СовгӀаташ
- «Россин Федерацин халкъан артист» оьздангалла а, говзалла а кхиорехь шен дакъа лацарна, дуккха а шерашкахь беркате къахьегарна[3];
- 2006 шарахь Межиева Маккина «Нохчийн Республикин Халкъан артист» цӀе йелира;
- 2009 шарахь цунна йелира «Россин Федерацин Хьакъдолу артист» цӀе.
Культурехь
Шозза хьалхий-тӀаьхьий (2009 а, 2010 а шерашкахь) «Къоман пхиъ» музыкин къовсамашкахь смс-кхаж тасаран жамӀашца йаьккхира сийлахь шолгӀа меттигаш. И похӀма долчу йишлакхархо гастролашца чекхйаьлла дуккху а россин гӀаланаш, масала: Москох, Дон-тӀера-Ростов, ХӀинжа-ГӀала, кхин а, иштта аьттонца йишлекхна Бельгехь, Голландехь, Францехь, Австрехь. Дозанал арахьара прессо дуккху а, чӀогӀа дика йаздина цуьнан концертех лаьцна. 2010 шарахь шозза дакъалаьцна оьздангаллин программашкахь, Туркойчохь а, Урданехь а Нохчийн оьздангаллин денойн гурашкахь. ХӀинца Межиева Макка болх беш йу керла композицешна тӀехь, ло дуккху а маьхаза концерташ берийн цӀеношкахь, интернаташкахь, заьӀапнехан цӀеношкахь, баккхий нехан цӀеношкахь.
Дискографи
ГӀарйевлла эшарш нохчийн маттахь
- «Да нана» (2018);
- «Дегнаш вовше тайча» (2019);
- «Нохчийн хелхар» (2018);
- «Кьера дуй» (2020);
- «Шовда» (2020);
- «Алахьа дог» (2020);
- «Ма йакххахь со акха» (2021);
- «Нохчийн той» (2022);
- «Сан хьоме Даймохк» (2022).
Оьрсийн маттахь
- «Королева моя» (2019);
- «Брат ты мой» (2019);
- «Рождение мыслей» (2020);
Билгалдахарш
- ↑ Макка Межиева(бил-боцу.). vesti095.ru (2017 шеран 3 март). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 8 июнь.
- ↑ Макка Межиева — EVENT-АГЕНТСТВО «ИРСЕ ДЕ»(бил-боцу.). irse-de.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 18 ноябрь.
- ↑ Макка Межиева удостоена звания "Народная артистка России" | Информационное агентство "Грозный-Информ"(бил-боцу.). www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 18 ноябрь.
