Идрисов, Абухьаьжа

Вина 1918 шеран 17 майхь БердакӀелехь ахархочуьн доьзаллехь. Чекхйаьккхира йуьхьанцара школ. «Российн Советаш» колхозехь жаӀу болх бира цо. 1939 шарахь ЦӀен эскаре дӀакхайкхира. Иза вара Балтикайистехь йолу 125-гӀа гӀашлойн дивизехь. Цо Ӏамийра пулемётчикан говзалла.

Даймехкан тӀом дӀаболабеллачу хенахь дуьйна цунна йукъахь дакъа лоцуш вара. 1941 шеран июлехь цуьнан дивизи йара дуьхьало йеш Псков — Велики Луки асанан тӀехь Ильменин а, Селигеран а йуккъехь. Идрисов вара шен накъосташца тӀелеташ болу немцошна дуьхьало йеш. Цу хенахь хилира Идрисовх иччархо.

Шен дот цо ша-тайпа кечйира мостагӀ волчу агӀора готта а, шуьйра а Ӏуьрг дитина. Цо цхьацца патарма кхуссуш 22 фашист винера. Хьаькамашас иза хиъча цунах иччархо вира.

Кеста цуьнан цӀе йевзира йерриге Къилбаседа-Малхбузан фронтан. Цунах лаьцна газеташ тӀехь йаззамаш йазбора, иза гӀо дан кхойкхура кхечу фронтан дакъошна. 1942 шеран октябрехь иза кхайкхира халачу фронтан дакъа долчу. Цигахь мостагӀ тӀелатаран кхерам бара. МостагӀ тӀелетачу хенахь иччархош цуьнан эпсараш хӀаллакбан буьйлабелира. ГӀашсалташа иччархойн гӀоьнца фашистийн масийтта тӀелатар йухатуьйхуьра. Идрисовс ша тӀеман 10 дийнахь 100 гергга немцойн салти а, эпсар а хӀаллаквира.

1943 шеран апрелехь Идрисовс хӀаллаквинера 309 фашист. Иза бакъдора Идрисов йукъахь волу 370-гӀа гӀашлойн дивизин хаамо. 1944 шеран мартехь цо хӀаллаквинера 349 фашист. Иза Советийн Союзан Турпалхо цӀе йаларна хьалхатеттинера. 1944 шеран апрелехь цунна уллехь мина а иккхина, иза лазийнера.

Идрисов хьоьжура. Иза меттаха ца волуш Ӏара дийнан дохаллехь. Цунна наб ийзайора, бӀаьргаш тӀеттӀалетара, тхуз доьлла куьйгаш а, когаш а меттахдаха лаьара, амма меттахвала ца магара. Иштта Ӏаш немцо а вара. Цуьнга са ца тохаделира. Иза меттаххьайра, и цуьнан гӀалат хилира. Идрисов дӀандарго немцойн иччархо лецира…

1944 шарахь Мозовецкехь хьайиллира фронтан тӀеман гайтар. Цигахь йара Идрисовх лаьцна йина стенд. Цу тӀехь йара цуьнан иччархочун топ а, суьрташ а. Бухахь йаздина йоза дара: «Нохчийн халкъан сийлахь кӀант, Советийн Союзан Турпалхочо Идрисов Абухьаьжас хӀаллаквина 300 сов немцойн салти».

Иза 4 баттахь Ӏиллира Горький гӀалин госпиталехь. Товеллачул тӀаьхьа иза цӀера деккхина халкъан векал ву аьлла Кхазакхстанехь Ӏийра: хьалха Алма-Атахь, тӀаккха Талды-Курганан областехь. Иза вара жа лелош.

1957 шарахь Идрисов цӀа вирзира. Валлалца шен вина махкахь Ӏийра иза. 1983 шеран 22 октябрехь иза велира.

• Советски Союзан Турпалхо(оьр.)нохч. (1944 шеран 13 июнь)

• Цуьнан цӀарах бу Соьлжа-ГӀалахь болу урам а, БердакӀелахь болу урам а, ишкол а.