Чернышенко, Дмитрий Николаевич

Чернышенко Дмитрий вина 1968 шарахь 20 сентябрехь Саратовхь. Кхиина Майкопехь а, Сочехь^[5][7] а.

Чекхйаьккхина Москохан пачхьалкхан технологийн университет «Станкин» говзаллица «Компьютеран гӀоьнца проектированин системаш» (САПР), инженер-системийн техник квалификаци а эцна. Станкинехь доьшуш волуш цо графика йира МММ рекламана, цунна шен хьалхара гонорар елира 1500 доллар^[8][5].

1989—1991 шерашкахь Чернышенкос болх бира программист телекоммуникацин компанехь Copris&M Co («Коприс-энд-м ко»).

1989 шарахь МПТУ «Станкин» студенташца цхьаьна Чернышенкос кхоьллира «Информатика Маркетинг Сервис» (ИМС) компани — ССРС-хь дуьххьарлерчу компьютеран графикин студех цхьаъ. 1991-1992 шерашкахь ӀМС-н инарлин директоран гӀовсан даржехь болх бира цо.

1992 - 1994 шерашкахь — рекламин агенталла СФТ (жима предприяти ИМС шорйелла рекламин агенталлега СФТ («СФТ-Реклама») директор.

1993 шарахь Чернышенкос йира рекламин агенталла Media Arts, иза кхоьллира ИМС базин тӀаьхь, цунна дукха хан йалале статус йелира Media Arts Group рекламин холдинган. 1994 шарахь кхоллараллин директоран дарже хӀоьттира, 1996 шарахь — Media Arts Group вице-президент хилира^[8].

1998—2002 шерашкахь Чернышенко вара «ДТВ-МА» телевизионан продюсерийн студин инарлин директор, иза кхоллайелира Media Arts Group холдинго рекламин роликаш йохуш йолу D’Arсy TV («Д’Арси ТелеВижн») компани эцар бахьнехь. «ДТВ-МА» клиенташ бара коьрта дуьненайукъара брендаш а, рекламин агенталлаш а. Студин чоьтахь 30 сов российн а, дуьненайукъара а фествалийн совгӀаташ ду^[9].

2002 шарахь Чернышенкох хилира Media Arts Group лакхара вице-президент, иза коьрте хӀоьттира Sportima компанин, иза кхоьллира холдинган чохь спортан маркетинган кхоченехь болх бан^[8].

2005 шеран ноябрехь Чернышенко коьрте хӀоьттира Сочихь Олимпийн а, Паралимпийн а ловзарш дӀадахьа бакъо къуьйсучу кампанин, цунах инарлин директор хилира «Сочи-2014» заявкин комитетан^[10].

2007 - 2014 шерашкахь Чернышенко 2014 шеран Сочи гӀалара XXII Ӏаьнан Олимпийн ловзарийн а, XI Ӏаьнан Паралимпийн ловзарийн Организацин комитетан президент вара^[11][5].

2007 шеран 26 сентябрехь дуьйна Чернышенко Россин Федерацин президентан хьалха йолчу Кхеташонан президиуман декъашхо ву физически культура а, спорт а кхиоран а, лакхара гайтаман спортан а, ткъа иштта XXII Ӏаьнан Олимпийн ловзаршна кечамбаран а, дӀабахьаран а^[12]. Декъалаллин хьалхара шарахь (2007 шеран 26 сентябрера 2008 шеран 5 сентябрь кхаччалц) кхеташонан секретаран даржехь вара^[5].

2007 шеран 12 ноябрехь дуьйна — ГК «Олимпстрой» тергонан кхеташонан председателан гӀовс^[13].

2014 шеран октябрера декабрь кхаччалц инвестицин компани Volga Group куьйгалла дина Чернышенкос, иза лелийна хьунарча Геннадия Тимченкос урхалла де активаша^[14].

2014 шеран 28 ноябрехь дуьйна Чернышенко — Континентан хоккейн лигин урхаллин президент а, председатель а^[15]

2014 шеран 23 декабрехь дуьйна — Российн хоккейн федерацин кхеташонан декъахо.

2015 шеран 13 январехь дуьйна Чернышенко — «Газпром-Медиа Холдинган» инарлин директор а, урхаллин председатель^[16][5].

2016 шарахь дуьйна — къоман рекламин альянсан директорийн кхеташонан председатель^[17]. ОАО «Российн цӀерпоштнекъийн» директорийн кхеташонан декъахо^[18].

2020 шеран 21 январехь Чернышенко хӀоттийра Российн Федерацин правительствон председателан гӀовс^[19] иза жоьпаллехь ву терхьийн экономикин а, инновацийн а, зӀенийн а, МХГӀ, кхин а оьздангаллин, туризман, спортан. Ӏуналла до къоман программаш кхочушйарна "Терахьийн экономика", "Оьздангалла", иштта федералан проект "Спорт — дахаран норма йу". Иштта иза жоьпаллехь ву хаамийн гӀирсийн а, инновацин а декъехь пачхьалкхан политикин хаттаршна а, зӀенан декъехь мехаш (тарифаш) пачхьалкхан регулированин а, IT-н а, коммуникацин а декъехь пачхьалкхан программаш кхочушйарна а. Цул сов, Чернышенкос жоп ло къаьсттина маьӀне спортан барамаш дӀабахьарна а, динан организацешца йукъаметтигаш лелорна а.^[1].

2024 шеран 11 майхь Мишустин Михаил Пачдуме чубелира керла правительствон хӀоттам, Чернышенкон кандидатура вице-премьеран дарже чуйелира^[20]. 13 мая Госдума утвердила его на этот пост^[21]. 14 майхь РФ президента дӀахотторна омар тӀе куьг йаздира^[22][5].

Чернышенкос жоп ло хӀокху декъех: йукъара а, йуккъера а корматаллин дешарех, кегийрхойн политикех. Цо кхидӀа а шен тергонехь латтадо: инновацин гӀуллакхаш, искусственни хьекъалан декъехь Ӏилманан талламашна гӀо дар. Чернышенкос дӀахьо къоман проекташ кечйар, кхочушйар, царна тӀехь урхалла дар: «Ӏилма а, университеташ а», «Дешар», «Туризм а, хьошаллин индустри а». Министерствош а, ведомствош а цхьаьнатоьхна:

• Дешаран а, Ӏилманан а министралла;
• Дешаран министралла;
• Спортан министралла;
• ГӀишлошйаран министралла ("Туризман а, хьошаллин а индустри" къоман проектан гӀуллакхаш);
• Экономикан кхиаран министраллин (туризман декъехь пачхьалкхан политика кхочушйар);
• Терахьийн кхиаран а, зӀенан а, хаамийн гӀирсийн а министралла (коммуникацин а, хаамийн гӀирсийн а декъехь пачхьалкхан политика кхочушйар);
• Кегийрхойн гӀуллакхийн федеральни агенталла ;
• Къаьмнийн федералан агенталла (динан кхолламашца йукъаметтигаш лелоран хаттаршца);
• Дешаран а, Ӏилманан а декъехь Ӏуналла даран федералан сервис^[23].

2024 шеран 23 сентябрехь Чернышенко х\оттийна Российн Федерацин векал АНО «Интермаша кхиоран институтан» тергонан кхеташонехь^[24].

2025 шеран 11 февралехь РФ правительствос чӀагӀвира Чернышенко «Физикин оьздангалла а, спорт а кхиоран» пачхьалкхан программа кхочушйаран комиссин председатель^[25].

Чернышенкон ингалсан мотт хаа^[26].

Дмитрий Чернышенкон зуда а, ши йоӀ а йу. Ламанан лыжеш хохкуш а, латаран говзаллаш а хаза хета^[5].

Украинехь тӀеман гӀуллакхаш дӀадоладелчахьана Чернышенкона санкцеш кхайкхийна Европин Берто, Йоккха Британис, АЦШ-с, Швейцарис, Керла Зеландис.

• II тӀегӀанан «Даймехкан гӀуллакхаш дарна» орден (2014 шеран 24 мартехь) — 2014-чу шеран XXII Олимпиадан а, XI Паралимпийн а Ӏаьнан ловзарш Сочехь кечдар а, дӀадахьар а вовшахтохарехь а, Российн къоман тобанаш кхиамца гайтарехь а доккха дакъа лацарна^[27].
• Сийлаллин орден (2007 шеран 6 август) — 2014-чу шарахь XXII Ӏаьнан Олимпийн а, XI Паралимпийн а ловзарш дӀадахьа бакъо эца Сочи гӀалин тендерехь толам баккхаран балха тӀехь жигара дакъалацарна^[28].
• ДоттагӀаллин орден (2019 шеран 23 май)^[29].
• Российн Федерацин Президентан баркалла (2018 шеран 30 май) — Российн йукъараллин-политикин дахарехь жигара дакъалацарна.^[30].
• «Российн спортан седарчий» къоман совгӀатан лауреат (2008 шо)^[31].

конфессин

• Сийлахь-Веза Элан Невский Александран орден, 2-гӀа дарж (2021 шеран 6 декабрь) — «Сийлахь-Веза Эла Невский Александр вина 800 шо кхачарца юбилейн даздарш дӀадахьарехь гӀо дарна а, къахьегарна а мах хадорца».^[32].
• II тӀегӀанан Сийлахь Радонежский Сергийн орден (2014 шеран 28 август) — Оьрсийн православин килсана гӀо дарна.^[33].
• 3-гӀа тӀегӀанан Сийлахьчу Радонежский Сергийн орден, (2006 шеран 30 январь)^[34].

спортан

• Дешин Олимпийн орден (2014 шо)^[35].