Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Нисде хатӀМотт хийцаХаам
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Голикова, Татьяна Алексеевна

Татья́на Алексе́евна Го́ликова (1966 шеран 9 февраль, Мытищи, Москохан область) — Россин пачхьалкхан гӀуллакххо, экономист.

Россин Федерацин Правительствон председателан социалан политикин хаттаршхула заместитель 2018 шеран 18 майра дуьйна (декхарш кхочушдийриг 2020 шеран 15–21 январехь, 2024 шеран 7–13 майхь)[1]. Къилбаседа-Малхбузен федералан гуонехь куратор йу 2021 шеран 19 июлехь дуьйна[2]. Россин Федерацин Правительствийн финансийн университет пачхьалкхан урхаллин а, финансийн тергонан факультетан декан.

2020 шеран 21 январехь Михаил Мишустинан правительствехь дарж Ӏалашдина. Куратор йу социалан кхоченехь (могашаллаӀалашйран областера пачполитика а, дешар, Ӏилманаш,культура, кегийрхойн политика)[3].

Россин Федерацин чоьтан палатин председатель (2013—2018). Россин Федерацин президентан гӀоьнча социалан-экономикин белхашца ЛПД мехкашца, Абхазица, Къилба ХӀирийчоьнца[4] (2012—2013). Россин Федерацин МогашаллаӀалашйаран а, социалан кхиоран а министр (2007—2012), хьалхара гӀовс, Россин Федерацин финансийн министран гӀовс (2002—2007).

Россин Федерацин хьакъ долу экономист (2004). Экономикин Ӏилманийн доктор (2008), профессор (2017). «Даймахкана хьалха гӀуллакхаш дарна» II, III, IV тӀегӀанан орденийн кавалер (2008, 2012, 2016). Россин Федерацин бакъ волу пачхьалкхан 1-ра классан хьехамча (2003).

Биографи

Йина 1966 шеран 9 февралехь Мытищехь Алексея Геннадьевичан а, Любовь Михайловнин а ГоликовгӀеран. Дас болх бира заводехь, нанас — сурсаташдовзархо.

Йуккъера ишкол чекхйаьккхина Одинцовон кӀоштара Лесной Городок посёлкехь. Доьшучу хенахь хилла ишколан комсорг[5][6][7].

Дешар

1987 чекхйаьккхина Москохан Г. В. Плехановн цӀарах халкъан бахаман институтан йукъараэкономикин факультет говзаллица «Къинхьегаман экономика», квалификацица «Экономист»[5][8].

2005 шарахь чекхдаьккхира кандидатийн диссертаци, тема «Формирование организационно-экономического механизма управления экономикой Российской Федерации на основе эффективного регулирования межбюджетных отношений» йолуш, иза кечдира Петарбухан пачхьалкхан инженерийн-экономикин университетан базехь Ӏилманан куьйгаллица э.Ӏ.д., профессоран Михайлушкинан А. И.[9].

2008 шарахь диссертаци йаздира Ӏилманан тӀегӀа экономикин Ӏилманийн доктор йаккха (тема: «Теория и методология управления межбюджетными отношениями в Российской Федерации»), йуха а кечдина оццу Петарбухан пачхьалкхан инженерийн-экономикин университет докторантурехь.

Говзаллин карьера

ӀТИ Пачкомкъинхьегаман

1987 шарахь дуьйна, институт чекйаьккхинчул тӀаьхьа, институтера хьажийна болх бира лахара Ӏилманан белхалочун даржехь ССРС Пачкомкъинхьегаман къинхьегаман ӀТИ алапан декъехь[7][10] Топилин Максимца (РФ Къинхьегаман а, социалан Ӏалашдаран а министр 2012—2020 шерашкахь)[11].

РФ финансийн министерствехь

1990 шарахь РСФСР Финансийн министерстве балха дехьаелира. Цигахь карьерин некъ бира министерстван могӀарерачу белхахочунна тӀера министран хьалхара заместителе кхаччалц (хӀоттийначу шерашца):

  • 1990 — РСФСР Финансийн министерстван пачхьалкхан бюджетан цхьаьнатоьхначу отделан 1-чу категорийн экономист, коьрта экономист[12];
  • 1992 — Россин Финансийн министерстван Бюджетан департаментан бюджетан политикин а, анализан а отделан коьрта экономист, лакхара экономист, отделан начальник;
  • 1995 — Россин Финансийн министерстван Бюджетан департаментан куьйгалхочун заместитель — Россин Финансийн министерстван Бюджетан департаментан консолидированни бюджетан цхьаьнатоьхначу отделан начальник;
  • 1996 — Россин Финансийн министерстван Бюджетан департаментан куьйгалхочун заместитель;
  • 1998 — Россин Финансийн министерстван Бюджетан департаментан куьйгалхо, Россин Финансийн министерстван коллегин декъахо;
  • 1998 — Россин Финансийн министерстван Бюджетан политикин департаментан куьйгалхо[13];
  • 1999 — заместитель министра финансов России;
  • 2002 — первый заместитель министра финансов России;
  • 2004 — Россин финансийн министран заместитель (хӀокху дарже дехьайаьккхира, федеральни министрийн хьалхарчу заместителийн дукхалла лахйар лерина йолчу административан реформин жамӀехь)[14].

Россин Финансийн министерствехь болх бечу хенахь Голикован коьрта Ӏалашо яра федеральни бюджетан проект хӀоттор[7]. Бюджет кхолларал совнашха, Россин финансийн министран заместителан даржехь Голиковас тергонехь латтадора бюджеташна йукъарчу йукъаметтигийн а, Ӏилманна финансировани йаран а, пачхьалкхан аппаратан а, социальни сферин а, кхерамзаллин а гӀуллакхаш[15].

РФ могашалла Ӏалашйаран а, социалан кхиаран а министрца Михаил Зурабовца цхьаьна агӀо лоцуш йара льготаш монетизаци йаран федеральни закон тӀеэцарна[15]. ТӀеэцначу законо шуьйра йукъараллин резонанс а, цхьамогӀа шуьйра дуьхьалонан акцеш а кхоьллира[5][16].

РФ могашалла Ӏалашйаран а, социальни кхиаран а министр

2007 шеран сентябрехь Голикова хӀоттийра РФ могашалла Ӏалашйаран а, социалан кхиаран а министрн(оьр.)нохч. меттиге Виктор Зубковн(оьр.)нохч. правительствехь, Михаил Зурабовн(оьр.)нохч. метта.

2008 шеран майхь харжина, дарже веанчу Россин президентан Дмитрий Медведевн омраца йуха а хӀоттийна РФ могашалла Ӏалашйаран а, социалан кхиаран а министран(оьр.)нохч. дарже Владимир Путинан правительствехь. 2009 шарахь дуьйна цхьаьна хенахь даржаца хилира ТӀедожийна медицинан страховани йаран федералан фондан(оьр.)нохч. правлени председатель[8] даржаца. 2010 шеран январехь йукъайахара Экономикин кхиаран а, интеграцин а Правительствон комиссин хӀоттаман[10].

Голиковас Россин Минздравсоцразвитехь болх бечу хенахь пенсионни реформа йира, цуьнан жамӀ дара пенсин базови а, страховой а дакъош цхьаьнатохар, цхьааллин социальни налог (ЕСН) страхови взносашца хийцар, взносийн барам 26% тӀера 34% тӀекхаччалц баккхар, пенсеш софинансировани яран программа дӀайолор. Керлачу регулированица молханийн оборот дӀахӀоьттира: молханийн мехаш регулировани йаран керла система йукъайаьккхина, фармацевтически промышленностана керла талабаш хӀиттийна закон тӀеэцна. Иштта Голикован куьйгаллица цхьамогӀа программаш дӀайолийра, царна йукъахь цӀийн къоман служба кхолларан, халачу цамгаршна (онкологически, деган-пхенийн, репродуктивни могашаллин агӀо лацаран) профилактика йаран, коьртачу трассашна йуххехь травмоцентраш кхолларан программаш[17]. Голикован цхьамогӀа инициативаша, масала пенсионни системийн реформа а, цхьааллин социалан налог страховкин взносашца йухахийцар а, Минэкономразвитин а, Минфинан а чӀогӀа рездоцалла кхоьллира. Амма Голикован аьтто хуьлура шен позици ларйан[7].

Голикован куьйгаллица кхочушйира къоман проект «Могашалла» — медицинин гӀоьнан дикалла лакхайаккхаран программа. 2010 шарахь Голиковас Пачхьалкхан Думехь дӀайовзийтира «ТӀекхача аьтту болу среда» пачхьалкхан программин проект, заьӀапхошна а, кхиболчу аьтту ца тоьу бахархошна а объекташна тӀекхача аьтту баран а, церан дахаран тӀегӀа лакхадаккхаран а Ӏалашонца. Иза Россин Федерацехь ООН-н «ЗаьӀапхойн бакъонех» Конвенци(оьр.)нохч. кхочушяран новкъахь хьалхара гӀулч хилира[18].

Россин президентан гӏоьнча

2012-чу шеран майхь дӀахӀоттийна Россин Федерацин Президентан гӀовсан дарже[19]. Цул хьалха цо куьйгалладеш хилла Россин Федерацин Могашалла Ӏалашйаран а, социальни кхиаран а министерство реорганизаци йира, иза шина шаьш йолчу ведомстве декъарца: РФ Къинхьегаман а, социальни ларйаран а министерство а, РФ Могашалла Ӏалашйаран министерство а, церан куьйгалхой хӀиттийна Голикован хилла болу гӀовсаш — Топилин Максим (Россин Минтруд) а, Скворцова Вероника (Россин Минздрав) а[10].

Россин Федерацин Президентан Администрацехь Пачхьалкхан куьйгалхочо Голикована тӀедиллира Абхазин а, Къилба ХӀирийчоьнан а социалан-экономикин кхиаран хаттарш дӀадахьар[20]. 2012-чу шеран августехь Голиковас куьйгалла дира Россин Федерацин Президент волчохь керла кхоьллинчу шина комиссин: ветеранийн гӀуллакхашкахула а, заьӀапхойн гӀуллакхашкахула а[8][21]. 2012-чу шеран декабрехь Голиковас дӀахьедира, оцу республикийн хьалхарчу куьйгаллица Къилба ХӀирийчоь а, Абхази а меттахоттор «коррупцин хӀоттамца» дӀадоьдуш хилла аьлла[22]. 2013-чу шеран июнехь РФ Президентан Администрацехь кхоьллира СНГ мехкашца, Абхазица, Къилба ХӀирийчоьнца социалан-экономикин цхьаьнаболхбаран РФ Президентан Урхалла, цуьнан коьрте хӀоьттира Голикован хилла волу гӀовс (Россин Минздравсоцразвитехь) Воронин Юрий. Керлачу урхаллин кураторалла дӀаделлера Голикована.

2013-чу шеран июлехь Голикова йукъатухира Россин Федерацин Чоьтан палатин председателан дарже хила тарлучу кандидатийн спискан. 2013-чу шеран сентябрехь Владимир Путина оцу дарже йолчу кхаа кандидатах Голикова хаьржира, цуьнан кандидатура Государственни думин карахь хьажаре дӀайахьийтира[10].

Россин Федерацин Чоьтан палатин Председатель

2013-чу шеран 20 сентябрехь Пачхьалкхан думо гӀолецира Голикова Татьянин кандидатурин («реза» — 415, «дуьйхьала» — 5), иза Россин Федерацин Чоьтан палатин председатель хӀоттош[23]. Оцу дийнахь Россин Федерацин Президентан указаца иза мукъайаьккхира Россин Федерацин Президентан гӀовсан даржера, кхечу дарже дехьайаларца доьзна.

Голикова болх беш хиллачу муьрехь Чоьтан палато дӀааьхьира 1 480 контролан а, экспертно-аналитически а мероприяти, цара дӀалецира 11 709 объект. Бюджетан системан таронаш схьаэцарехь а, лелорехь а гайтина Ӏоттаделлачу талхамийн а, кхачамбацарийн а йукъара сумма 3,9 триллион сом хилла (карийна 18 481 талхам). Чоьтан палатин талламийн материалашца гӀаьттина 1 209 административни бакъонаш талхоран гӀуллакх а, 128 зуламан гӀуллакх а.

Голикова йолччохь Чоьтан палато дӀаэхьначу уггаре а гӀарадевллачу а, системин а талламех цхьаъ хилла «Восточный» космодром таллар. Талламан ведомствон маххадорца, космодроман латтан тӀера инфраструктурин объекташ яран мах 13 миллиард сомал сов лакхабаьккхина хилла. Аудиторшна карийна бюджетан таронаш Ӏалашоне хьажийна цалелоран схемаш, цундела аьтто баьлла аргӀанашца даран мах кхин а лакхабахар сацо[24][25][26].

2018-чу шеран 17 майхь РФ Президента Путин Владимира Пачхьалкхан думе кховдийра Голикова хенал хьалха Чоьтан палатин председателан даржера мукъайаккхаран кховдам[27]. Хьалхо Голикова РФ премьер-министра дешаран, могашалла Ӏалашйаран а, социалан политикин а гӀуллакхашкахула вице-премьеран дарже кховдийра.

Вице-премьер

2018 шеран 18 майхь Россин Федерацин Президенто чӀагӀйира Медведев Дмитрий коьртехь волчу керлачу Правительствон хӀоттам, цигахь Голикована Россин Федерацин Правительствон Председателан гӀовсан дарж делира[28]. Цуьнан жоьпаллин сфере йижира социалан политика.

2018-чу шеран 6 сентябрехь Россехь пенсин реформа дӀайахьан кечам бечу хенахь, Голикова парламентехь Россин Президентан леррина векал хӀоттийра, пенсеш хӀитторан а, дӀадаларан а гӀуллакхашкахула йолу законопроекташ толлуш[29].

2020-чу шеран кхолламан беттан 29-чу дийнахь Голикова коьрте хӀоттира Россин Федерацехь COVID-19 коронавирусан инфекци чуйаьржарна а, йаьржарна а дуьхьало йаран оперативан штабан[30].

Россин Федерацин Президентан указаца 2020-чу шеран 29 майхь дуьйна пхьенан ханна «Курчатовски институт» къоман талламан центр» ФГБУ Тергаман советан декъашхо хӀоттийна[31].

2024-чу шарахь коьрте хӀоттира Доьзалан шо дӀадахьаран оргкомитетан[32].

2024-чу шеран 11 майхь Михаил Мишустина Пачхьалкхан Думин талламе дӀагайтира правительствон керла хӀоттам, вице-премьеран декхарш тӀедехкаран дарже Голикован кандидатура кховдош[33]. 13 майхь Пачхьалкхан Думо чӀагӀйира иза оцу даржехь[34]. 14 мая президент РФ подписал указ о назначении[35]. Голикован куьйгакӀело дӀаделла Къаьмнийн гӀуллакхашца болу Федеральни агентство. Иштта цо терго йеш йу: могашалла Ӏалашйар, генетикин а, медицинин а декъахь долу Ӏилманан талламаш, иштта цо дакъалоцу «Демографи», «Могашалла Ӏалашйар» а, «Культура» а боху къоман проектах хӀитторехь, кхочушйарехь а, тергойарехь а[36].

2024-чу шеран 13 июнехь Россин Федерацин Правительствон омарца Голикова дӀахӀоттийна Даймехкан кинематографин социалан а, экономикин а гӀолоцуран федеральни фондан (Кино фондан) Советан председатель[37].

2024-чу шеран 8 июлехь Россин Федерацин Президентан указаца йукъатоьхна Президентан къаьмнийн йукъаметтигашца йолчу Советан хӀоттаман[38].

2025-чу шеран 15 майхь Россин Федерацин Президентан указаца юкъатоьхна Россин Ӏилманийн академин Попечительски советан хӀоттаман[39].

2025-чу шеран сентябрехь, Цхьаьнатоьхначу культурашна лериначу Санкт-Петербурган дуьненайукъарчу форумехь вистхилуш[40], Голикова дехарца вистхилира СМИ-шка, доьзалан дуьхьала болу махкамаш ца баржоре кхойкхуш:

«Хаамийн гӀирсашка доккха дехар ду: доьзалан дуьхьала йолчу мехаллаш гайта ца оьшу. Бер доцу дахаран кеп гӀарайаккха ца оьшу. Доьзалан ламасталлин ролаш харцхьайаха а, браках лаьцна нийса боцу кхетам кхолла а ца оьшу», — дӀахьедира цо.

Оцу дешаран меттигехь вице-премьер дуьхьала вистхилира ДНК-тестийн гӀоьнца даллалла билгалдоккхучу телепередачашна. Голикован пикрица, цо дуьхьало йо ламасталлин син-эшаман а, оьздангаллин а мехаллашна[41].

2025-чу шеран 13 октябрехь Россин Федерацин премьер-министрца Михаил Мишустинца хиллачу кхеташонехь Голикова Татьянес дӀахьедира, зӀенан белхан базарахь уггаре а оьшуш йолчу говзаллашца боьзначу ахча ца оьцуш йухаӀаморан дешарна тӀехӀоьттина ахӀоьттина башха тӀеман операцин 400 декъашхо[42].

2025-чу шеран 25 декабрехь Россин Федерацин Президентан Администрацин куьйгалхочун хьалхарчу гӀовсаца Кириенко Сергейца цхьаьна коьрте хӀоьттира Россин къаьмнийн цхьааллин Шо дӀадахьаран оргкомитетан[43].

Дахар

Доьзал

Голикова Татьяна шозлагӏа марехь йу.

  • Хьалхара майра: Дровосеков Андрей Владимирович (вина 15.10.1964), «Северсталь» компанин топ-менеджер, даима Австрехь, Венехь вехаш а, болх беш а ву. Бракехь бехар пхиъ шарахь; Голиковас дийцарехь, дӀасакъастаран бахьана хилира «дахаре болу тайп-тайпана хьежамаш»[44].
  • ШолгӀа майра: Христенко Виктор Борисович (цунна иза иштта шолгӀа захало ду, 2003 шарахь цхьаьнакхетта) — цу хенахь Россин Правительствон Председателан заместитель вара. Голикован шен бераш дац. Иза шен меран кӀанта Христенко Владимира кхоьллинчу фармацевтикин «Нанолек» компанин совладелец йу[45].

Голикова — православни йу; керсталла тӀеэцна 22 шо болуш[46]. 2001 шарахь Христенкос а, Голиковас а кхоьллира Старицин Свято-Успенски монастырь меттахӀотторан гӀоьнан Фонд. Фондан соучредителаш хилира цхьамогӀа крупни бизнесменаш а. Монастырь меттахӀотторехь дакъалацарна Голикована а, Христенкона а церкван совгӀаташ делир.[47].

Татьяна Алексеевна спортана бен доцуш йац, цунна когсалазаш хахкар деза. Иштта кулинари марзйаларна тӀера йу, кхача бааран тайп-тайпана кепаш Ӏамайо, ша кхача кечбо, къаьсттина, цуьнан цӀийндена йезаш йолу чорпанаш[48].

Йукъараллин гӏуллакх а, гӏоьналла а

Голикова «Со-единение» бӀаьрзечарна а, къорачарна а гӀодаран фондан Ӏуналлин кхеташонан йукъайоьду[49].

СовгӀаташ

  • «Даймахкана гӀуллакхаш дарна» II тӀегӀанан орден (2016 шеран 29 январь) — пачхьалкхана хьалха даккхий гӀуллакхаш дарна а, дуккха а шерашкахь даггара болх барна а[50].
  • «Даймахкана гӀуллакхаш дарна» III тӀегӀанан орден (2012 шо)[51].
  • Орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени (23 декабря 2008 года) — за заслуги в организации и проведении мероприятий по оказанию помощи пострадавшему населению Республики Южная Осетия.
  • Сийлаллин орден (2006 шеран 9 февраль) — 1941—1945 шерашкара Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀемехь Толам баккхарна 60 шо кхачарна лерина дезденан цхьаьнакхетарш кечдарехь а, дӀахьош а даккхий хьуьнарш гайтарна.
  • ДоттагӀаллин орден (2006 шеран 16 ноябрь) — Санкт-Петербург гӀалахь «БархӀаннан тобанан» пачхьалкхийн а, правительствийн а куьйгалхойн цхьаьнакхетар кечдарехь а, дӀадахьарехь а доккха дакъа лацарна.
  • «Даймахкана гӀуллакхаш дарна» орденан I тӀегӀанан медаль (2004 шеран 25 октябрь) — закошна кхоллараллин гӀуллакхехь жигара дакъа лацарна.
  • «Даймахкана гӀуллакхаш дарна» орденан II тӀегӀанан медаль (2001 шеран 12 апрель) — финансийн-экономикин гӀуллакхан декъехь гӀуллакхаш дарна.
  • Столыпин П. А. I тӀегӀанан мидал (2016 шеран 9 февраль) — мехкан социалан-экономикин кхиаран стратегически Ӏалашон белхаш кхочушйарехь хьуьнарш гайтарна а, дуккха а шерашкахь даггара къахьегарна а[52].
  • Столыпин П. А. II тӀегӀанан мидал (2026 шеран 9 февраль) — пачхьалкхана хьалха гӀуллакхаш дарна а, дуккха а шерашкахь даггара болх барна а[53].
  • Россин Федерацин Сийлахь экономист (2004 шеран 22 февралехь) — экономикин а, финансийн гӀуллакхдаран а декъехь долу гӀуллакхашна.
  • Россин Федерацин Президентан Сийлахь грамота (2011 шеран 10 февралехь) — пачхьалкхан хьалха дика гӀуллакхдарна а, дукхачу шерашкахь даггара къахьегарна а.
  • Россин Федерацин Правительствон Сийлахь грамота (2002 шеран 7 сентябрехь) — финансийн-экономикин гӀуллакхдаран декъехь пачхьалкхан хьалха дика гӀуллакхдарна а, Россин Минфинан 200 шо кхочуранца байланыш а.
  • «ДегӀаста Республикин хьалха дика гӀуллакхашдарна» орден (2011 шеран 27 июнехь).
  • «Нохчийн Республикин хьалха дика гӀуллакхашдарна» мидал (2009 шеран 5 февралехь) — Нохчийн Республикин тазалла Ӏалашъяран а, социалан сферан а кхиоран баккхий кхиамаш бахарна[54].
  • «Эла цхьатера-апостолийн Ольгин» I тӀегӀанан орден (Оьрсийн православин чиркх, 2010 шо) — Старицин Свято-Успенски монастырь юхаметтахӀоттош гӀодарна тидам барца[55].
  • «Преподобни Евфросинин, Москохан сийлахь-элан» I тӀегӀанан орден (Оьрсийн православин килс, 2017 шо)[56], III тӀегӀанан (2021)[57].
  • «Сийлахь эллин Елисавета Феодоровнин» II тӀегӀанан орден (2026 шеран 23 июль) — килсан а, пачхьалкхан а йукъаметтигаш кхиоран гӀуллакхашна а, йинчу денца доьзна а[58].
  • Россин бизнесан а, предпринимательствон а академин зударийн кхиамаш юкъараллин къобалбаран «Олимпия» националан премин лауреат[59] 2003 шарахь.
  • Лауреат международной премии «Персона года 2008» в номинации «Персона в государственном управлении».
  • «Огонёк» журнала 2014 шеран мартехь арахецначу «Россин 100 энгӀаре Ӏаткъаме зуда» рейтингехь 3-гӀа меттиг дӀалаьцна[60].
  • Пачхьалкхан думин «Парламентаризм кхиорехь хьуьнарш гайтарна» сийлахь хьаьрк (2016 шо)[61].

Классный чин

  • Россин Федерацин бакъ волу пачхьалкхан 1 классан хьехамча (2003 шеран 28 августехь).

Билгалдахарш

  1. ↑ Правительство РФ подало в отставку. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2020 шеран 15 январехь
  2. ↑ Михаил Мишустин назначил кураторов федеральных округов. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2021 шеран 19 июлехь
  3. ↑ Голикова, Татьяна Алексеевна, ТАСС. Архивировано 6 июнехь 2023 года. Дата обращения: 8 сентябрехь 2026.
  4. ↑ Виктор Хамраев, Дарья Николаева. Минздрав переезжает. Газета «Коммерсантъ», №105 (4890) (2012 шеран 13 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  5. ↑ 1 2 3 Голикова Татьяна Алексеевна. РБК. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2015 шеран 22 февралехь
  6. ↑ Никита Красников. Математику у Эльвиры Набиуллиной списывал весь класс, а у Татьяны Голиковой отняли золотую медаль. Комсомольская правда (2007 шеран 26 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  7. ↑ 1 2 3 4 Всеволод Бельченко. Она бюджету отдана. «Огонёк», №6 (5115) (2010 шеран 15 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2019 шеран 25 февралехь
  8. ↑ 1 2 3 Биография: Татьяна Голикова. ИТАР-ТАСС. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 23 сентябрехь
  9. ↑ Диссертация на тему «Формирование организационно-экономического механизма управления экономикой Российской Федерации на основе эффективного регулирования межбюджетных отношений». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 24 августехь
  10. ↑ 1 2 3 4 Ольга Звонова. Татьяна Голикова. Досье. Аргументы и факты (2013 шеран 9 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 12 сентябрехь
  11. ↑ Топилин Максим Анатольевич. ФедералПресс. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  12. ↑ Структура. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 31 январехь
  13. ↑ Голикова Татьяна Алексеевна. Официальный сайт Президента России. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  14. ↑ Голикова Татьяна Алексеевна. Личное дело. Газета «Коммерсантъ», №20 (4320) (2010 шеран 5 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  15. ↑ 1 2 Голикова Татьяна Алексеевна. Газета «Коммерсантъ», №20 (4320) (2010 шеран 5 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  16. ↑ Михаил Ростовский. Пожиратель льгот. Московский Комсомолец № 1461 (2005 шеран 21 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  17. ↑ Пять реформ Татьяны Голиковой. Журнал «Огонёк», № 6 (5115) (2010 шеран 15 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 12 июнехь
  18. ↑ Правительству представили проект федеральной программы «Доступная среда» для инвалидов - Газета.Ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 9 августехь
  19. ↑ Владимир Путин огласил состав правительства(оьр.), Lenta.ru (21 майхь 2012). Архивировано 17 июлехь 2018 года. Дата обращения: 8 сентябрехь 2026.
  20. ↑ Голикова займётся вопросами развития Южной Осетии и Абхазии. РИА Новости (2012 шеран 23 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 30 июнехь
  21. ↑ Максим Иванов. И целых управлений мало. Коммерсантъ-Online (2012 шеран 23 август). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  22. ↑ Голикова: В восстановлении Южной Осетии и Абхазии была коррупция. Ведомости (2012 шеран 9 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2013 шеран 21 сентябрехь
  23. ↑ Постановление Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации от 20 сентября 2013 года № 2859-6 ГД «О Председателе Счетной палаты Российской Федерации». Официальное опубликование правовых актов. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь.
  24. ↑ Счетная палата выявила нарушения при строительстве космодрома Восточный на 13 млрд рублей – Страна – Коммерсантъ. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2017 шеран 20 октябрехь
  25. ↑ Счетная палата обнаружила завышение стоимости госстроек на 20–45% :: Экономика :: РБК. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2017 шеран 23 майхь
  26. ↑ Глава Счётной палаты раскрыла каналы утечки российского бюджета :: Новости :: ТВ Центр - Официальный сайт телекомпании. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 18 сентябрехь
  27. ↑ Голикова расплакалась во время выступления в Госдуме(оьр.), РИА Новости (20180517T1121+0300Z). Архивировано 5 июлехь 2018 года. Дата обращения: 8 сентябрехь 2026.
  28. ↑ Kremlin.ru. Рабочая встреча с Председателем Правительства Дмитрием Медведевым(оьр.). Архивировано 30 октябрехь 2020 года. Дата обращения: 8 сентябрехь 2026.
  29. ↑ Татьяна Голикова назначена спецпредставителем Президента в парламенте при рассмотрении законопроектов по вопросам назначения и выплаты пенсий / kremlin.ru, 6 сентября 2018 года. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 7 сентябрехь
  30. ↑ Голикова возглавила штаб по контролю за новой коронавирусной инфекцией в РФ. ТАСС (2020 шеран 29 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2020 шеран 15 майхь
  31. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 29.05.2020 № 341 ∙ Официальное опубликование правовых актов ∙ Официальный интернет-портал правовой информации. publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2024 шеран 5 декабрехь
  32. ↑ Правительство утвердило план основных мероприятий по проведению Года семьи. http://government.ru (2024 шеран 9 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 15 августехь
  33. ↑ О чем говорит новая конфигурация российского правительства. РБК (2024 шеран 11 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 25 августехь
  34. ↑ Госдума утвердила Голикову заместителем председателя правительства. РИА Новости (2024 шеран 13 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь.
  35. ↑ Президент подписал указы о назначении членов Правительства Российской Федерации и директоров служб. kremlin.ru (2024 шеран 14 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 12 октябрехь
  36. ↑ Михаил Мишустин утвердил распределение обязанностей между вице-премьерами. government.ru (2024 шеран 17 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 24 майхь
  37. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 13.06.2024 № 1494-р. Официальное опубликование правовых актов (2024 шеран 13 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 11 октябрехь
  38. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 08.07.2024 № 579. Официальное опубликование правовых актов (2024 шеран 8 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 30 сентябрехь
  39. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.05.2025 № 318 "О попечительском совете Российской академии наук". publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 15 августехь
  40. ↑ Международный форум объединенных культур в Санкт-Петербурге / Новости / Русский век. Русский век. Портал для российских соотечественников. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь.
  41. ↑ Татьяна Голикова биография, фото, карьера, личная жизнь. Последние новости в России и мире сегодня — свежие новости на РБК. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 9 октябрехь
  42. ↑ Владимир Смирнов. Голикова: бесплатное переобучение проходят 400 участников СВО. ТАСС (2025 шеран 13 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь.
  43. ↑ Кириенко и Голикова возглавят оргкомитет по проведению Года единства народов РФ, TACC (2025, 25 декабрь). Дата обращения: 25 декабрехь 2025.
  44. ↑ Ева Меркачева. Татьяна Голикова: «Секрет красоты — любить и быть любимой». www.womanhit.ru (2012 шеран 25 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  45. ↑ Компания пасынка Татьяны Голиковой занялась разработкой вакцины от COVID-19. Forbes (2020 шеран 29 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 14 февралехь
  46. ↑ Супруги Христенко и Голикова соблюдают пост. Интерфакс-религия (2009 шеран 2 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 9 февраль. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  47. ↑ Два российских министра получили церковные награды. Фонд возрождения Старицкого Свято-Успенского монастыря. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  48. ↑ Татьяна Голикова - главные новости и последние события. Новости России и мира. Новостной портал —МК. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 9 февраль. Архивйина 2025 шеран 7 октябрехь
  49. ↑ Фонд поддержки слепоглухих "Со-единение" (инг.). so-edinenie.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2017 шеран 25 августехь
  50. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 29 января 2016 года № 31 «О награждении государственными наградами Российской Федерации». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2019 шеран 12 октябрехь
  51. ↑ Пьер Сидибе. Татьяна Голикова получила орден. Известия (2012 шеран 11 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 9 февраль. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  52. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 9 февраля 2016 года № 181-р «О награждении медалью Столыпина П. А. I степени Голиковой Т. А.» ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 31 январехь
  53. ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 09.02.2026 № 212-р ∙ Официальное опубликование правовых актов. publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь.
  54. ↑ Указ от 05.02.2009 г № 41. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2022 шеран 12 августехь
  55. ↑ В понедельник Светлой седмицы Святейший Патриарх Кирилл совершил Божественную литургию в Успенском соборе Московского Кремля. Официальный сайт Московского патриархата (2011 шеран 25 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 21 сентябрехь
  56. ↑ В Крестопоклонную Неделю Предстоятель Русской Церкви освятил храм в честь святителя Иова, Патриарха Московского, в российской столице. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2022 шеран 9 мартехь
  57. ↑ Святейший Патриарх Кирилл наградил заместителя председателя Правительства РФ Т. А. Голикову орденом преподобной Евфросинии Московской (2021 шеран 22 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2021 шеран 25 сентябрехь
  58. ↑ Патриарх Кирилл вручил Голиковой орден Великой княгини Елисаветы Феодоровны II степени. ТАСС (2026 шеран 23 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь.
  59. ↑ Официальный сайт Российской академии бизнеса и предпринимательства. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2021 шеран 28 июлехь
  60. ↑ Рейтинг «100 самых влиятельных женщин России» журнала «Огонёк». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2014 шеран 2 июлехь
  61. ↑ Татьяна Голикова получила награду за развитие парламентаризма. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 сентябрь. Архивйина 2016 шеран 10 августехь

Хьажоргаш

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш