Нохчийчоьнан нах беха меттигаш

Нохчийн Республикин йукъайогӀу 362 нах беха меттиг, царна йукъахь[1][2][3]:

Нах беха меттигийн испискехь дӀасайекъна (административан-мехкан хӀоттаман гуран чохь) 3 республикин маьӀнин гӀаланехула а, 15 кӀоштехула[2] (меттигера ша-шен урхаллин кхолламан (муниципалан хӀоттам) гуран чохь цаьрга терра йу 2 гӀалин гуо а, 15 муниципалан кӀошт а).

Цул сов, ламанан меттигашкахь лаьтта шира нохчийн эвланийн саьлнаш. Нохчийн бахархошца йолчу нах бехачу меттигашна, официалан гайтина йуьрт дашца, ламастехь лелайо термин эвла. 2012 шеран Нохчийн Республикин Конституцино ГаланчӀожан а, ЧӀебарлойн а кӀошташ билгалйаккхаро[4] ца хийцина фактехь республикин административан-мехкан хӀоттам: кӀоштийн барам бисина 15[2].

Нах беха меттигийн бахархойн барам балийна 2010 шарахь бахархой багарбарца.

Республикин маьӀнин гӀаланаш

Соьлжа-ГӀала (гӀалин гуо)

Невозможно определить количество столбцов

Устрада-ГӀала (гӀалин гуо)

Невозможно определить количество столбцов

Гуьмсе гӀала

Гуьмсе гӀала йукъайоьду Гуьмсан кӀоштанна, ца бо ша лаьтта гӀалин гуо. Невозможно определить количество столбцов

КӀошташ

Гуьмсан

Невозможно определить количество столбцов

Веданан

Невозможно определить количество столбцов

Итон-Кхаьллан

Невозможно определить количество столбцов

Курчалойн

Невозможно определить количество столбцов

Нажи-Йуьртан

Невозможно определить количество столбцов

Невран

Невозможно определить количество столбцов

Соьлжа-ГӀалин

Невозможно определить количество столбцов

Теркан

Невозможно определить количество столбцов

ТӀехьа-Мартанан

Невозможно определить количество столбцов

Шелан

Невозможно определить количество столбцов

Ермоловс йагийна йуьрт

Шелковскан

Невозможно определить количество столбцов

Эна-Хишкан

Невозможно определить количество столбцов

Бахархой боцу кӀошташ

ГаланчӀожан кӀошт

  1. Акха-Басс — ГалайнчӀожан кӀоштан йукъ.
  2. Айришка,
  3. Арстах,
  4. Аьккха,
  5. БазантӀи,
  6. БархӀа,
  7. Барзанча,
  8. Басарача-Ялхара,
  9. Басха,
  10. Бека,
  11. Бийци,
  12. Бончу-Дига,
  13. Боьн-Чу,
  14. Боьрта,
  15. Боьшна,
  16. Булхипхьа,
  17. БӀаьст-Хьаьвхьа,
  18. БӀаьста,
  19. БӀениста,
  20. Гезах,
  21. Гемара,
  22. Гиеле-Чу,
  23. ГихтӀе-Ӏоме,
  24. Гуоруо,
  25. Гур-Чу,
  26. ГӀеши-Чу,
  27. ГӀозана,
  28. Дака-Бух,
  29. Дакках,
  30. Далг-Бух,
  31. Деха-Чу,
  32. Дехьа-ГериетIе,
  33. Дуоза,
  34. Жаьн-Чу,
  35. Жима-Эрбала,
  36. ЖӀаре,
  37. Зирха,
  38. Зингала,
  39. ИгӀа-Йурт,
  40. ИгӀал Кий,
  41. Икалчу,
  42. Иттар-кхелли,
  43. Йекхача,
  44. Йердие-чу,
  45. Йехкачара,
  46. Йоккха-Эрбала,
  47. Кей-Мохк,
  48. Комалха,
  49. Кхенах,
  50. КхеретӀе,
  51. Кхоруотта,
  52. Кхуорах,
  53. Кхоьрга,
  54. Кхоьри-Чу,
  55. Къай,
  56. Къож-Вийнача,
  57. Къолие,
  58. КӀайчу-Юхе,
  59. КӀегана-Юх,
  60. КӀеганеха,
  61. КӀелахь-Баса,
  62. КӀербитӀе,
  63. КӀербича,
  64. Лакха Ӏаьжгиечу,
  65. Лала,
  66. Лаха Ӏаьжгиечу,
  67. МазантӀе,
  68. МегӀал Кий,
  69. Мешиех,
  70. Мештие,
  71. Мийла,
  72. МогӀуста,
  73. Мозарга,
  74. Моцкъара (Нашха),
  75. Моцкъара (ТӀерла),
  76. Мочча,
  77. Моштара,
  78. Мушечу,
  79. Муьжгана,
  80. Никара,
  81. Нохараста,
  82. Орзуме-Кхаьлла,
  83. Очакх,
  84. Пешха,
  85. Пийжа,
  86. Саканан-Жела,
  87. Сахьана,
  88. Сенах,
  89. Сехьа-ГериетIе,
  90. Тарха,
  91. Терттие,
  92. Тиша-БархӀа,
  93. Тишли,
  94. Ткъуйсте[15] (Ткъуйистие[16]),
  95. ТӀолие,
  96. ТӀийисте,
  97. Угана,
  98. Уьйтта,
  99. Уьшна,
  100. Хьай,
  101. Хьайбаха,
  102. Хьайхара,
  103. Хьачи-Чу,
  104. Хьаьга,
  105. Хьаьхильга[17] (Хьаьхильгие[18]),
  106. Хьижахк,
  107. Хьоче-Коча,
  108. ХӀийла,
  109. ЦӀенчу-Мехка,
  110. ЦӀечу-Аьхке,
  111. ЧӀармаха,
  112. ЧӀуша,
  113. Шуьнда,
  114. Эйсалашка,
  115. Элда-Пхьа,
  116. Ялхара,
  117. Ӏамие,
  118. Ӏамкъа,
  119. Ӏаме.

Билгалдахарш

  1. Закон Чеченской Республики от 11 декабря 2018 года N 62-РЗ «Об административно-территориальном устройстве Чеченской Республики»
  2. 1 2 3 Указ Президента Чеченской Республики от 03 декабря 2019 года N 168 «Об утверждении реестра административно-территориальных единиц Чеченской Республики»
  3. Закон Чеченской Республики от 6 февраля 2023 года № 1-рз «О преобразовании села Ачхой-Мартан». publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2023 шеран 9 февраль.
  4. Конституция Чеченской Республики
  5. Карта Кавказа 1896 года на немецком
  6. Карта Кавказа авторства Мальмана
  7. Военно-топографическая пятиверстная карта Кавказского края 1926 года
  8. Чармер (Кельн, Германия)
  9. Карта Кавказских земель изданная Семеном Броневским
  10. Карта Кавказских земель изданная Семеном Броневским
  11. 1818 г. Закладка крепости "Грозная" Архивйина 2017-10-19 — Wayback Machine
  12. Специальная карта Западной части России Шуберта 1826-1840 годов
  13. Карта генштаба РККА юга России • 2 км
  14. 1 2 1936 Карта РККА - юг СССР 1:200,000
  15. Муслим Мурдалов, Чечня археологическая, или Случайная находка Кавказской Нефертити
  16. Сулейманов, 2006, с. 46.
  17. Сулейманов, 2006, с. 45.
  18. Сулейманов, 2006, с. 48.

Литература

Кхин дӀа темана тӀехь