Камбоджин Керла шо
Камбоджин Керла шо (кхмер. បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី) йа Чаул Чам Тхмей, иза кхмерийн маттара гочдо «Керла шеран чувалар» — камбоджин Ӏида, Керла шерна лерина. Ӏида лаьтта кхаа дийнахь, долало керлашеран дийнах, дукха хьолехь иза нисло 13 йа 14 апрелехь, иза нисло йалта схьагулдар чекхдаларца, оцу хенахь ахархой шайн йалтех баккхий буьйш бу, догӀан шеран зама йолайалале. Дозанал арахьа бехаш болу кхмерийн, даздан таро хир йу мукъа денош долуш, 13 йа 15 апрелехь доцуш. Кхмерийн Керла шо нисло ламаста Керла шерца цхьацца мехкийн дакъошкахь ХӀиндехь, Мьянмехь, Таиландехь, Шри-Ланкехь.
Цул сов, Кхмераш лелайо буддийн оьмаран бух тӀера буддийн рузма. Масала, 2012 шо дара 2556 шо Буддийн оьмаран[1].
Керла шеран кхо де
Сонгкран (មហាសង្រ្កាន្ត)
Сонгкран кхетам схьабаьлла санскритийн Maha Sankranti, цуо билгалдоккху хьалхара де Керла шо даздаран. Иза ду шира шо чекхдалар а, келаниг доладалар. Адамаш кечло, чиркхийн серлонгахь йагайо хаза хьожа йогӀу гӀожмаш йердашкахь, цигах хӀора доьзалан векалш йасакх токху Буддийн Ӏилманна, сужда до цуьнан суьртан хьалха дийнахь кхузза. Аьтту хилийта наха йуьлу шайн йаххьаш дезачу хица, делкъана — дӀавижале гӀад дуьлу — когаш.
Вирак Уанамат (វិរ:វ័នបត)
Вирак Уанамат — Керла шеран шолгӀачу дийнан цӀе. Наха мискачарна, хӀусам йоцучун, гӀоьнан ахча дуьллу. Доьзалаш боьлха йерде шайн дайшан лерина церемоне.
Вирак Люурнг Сэк (ថ្ងៃឡើងស័ក)
T'ngai Leang Saka — Керла шеран кхоалгӀачу дийнан цӀе. Буддийн динехь болчара цӀан йо хаза хьожа йогӀу хица Буддийн статуя. Хи чохь Буддин статуя лийчайар — сийлалла йу, хи эшаран массо кепара ораматашна а, дийна организмана а. Цара ойла йо, и дика гӀуллакх хилирх, цуо дукха вохийтар ву, аьтту бийр бу, ирс дахьар ду дахарехь. Шайн денанас а, дедас а лийчош йолу статуя, бахьнехь берашна кхочур йу уггаре дика ловц хин йолчу хенахь.
Керлашеран гӀиллакхаш
Йердашкахь наха лаьттахь бо гӀамаран барз. Цара бо боккха ира бохь болу барз йа нартол йуккъехь, цуо гойту Валука Чайтья, Таватимсера ступа, цигахь дӀайоьхкина йу Буддин месаш а, диадема а. Боккха ступана гуо бина жимачу йеаммо, цара гойту Буддин дукха беза дешархой ступаш: Сарипуттин, Моггаллаины, Анандин, Маха Кассапин. Кхин а цхьа гӀиллакх ду, цунах олу Sraung Preah (ស្រង់ព្រះ): хи йа коча штукатурка (хи а, киран хӀуран иэдарш) Ӏанайар воккхаха волчу гергарчунна тӀе йа адамашна (коьртаниг къона чкъоьро жоп ло хи Ӏанадарх).
Кхмерийн Керла шо — иза башха даарш кедо хан йу. Царех цхьаъ, «Кралан», — Ӏаьнарца кечйина дуган, кхоьшца, аьтта кокосаца, кокосан шурица дал. Цуьнан иэдар буту эрз чу а дуьллий кхорзу[2].
Ангкор Санкранта (អង្គរសង្ក្រាន្ត)
Ангкор Санкранта — иза керлашеран мероприяти йу, йо Камбоджин федерацин кегийрхойн кхеташоно (КФККх), иза хуьлу Сиемреап провинцехь 13 - 16 апрелехь. Ангкор Санкранта — таро йу берриг камбоджахой а, кхечу махкара доттагӀий а цхьаьнатоха цхьаъ болу кхмерийн доьзале, кхаьчна бицлурбоцу, ша-кепара битам Камбоджехь Керла шо дадечу хенахь.
Терхьаш кхмерий рузманехь
| Григорийн рузма | Терахь | Дийнаташ | КӀиранан де |
|---|---|---|---|
| 2001 | 13 апрель | Лаьхьа | ПӀераска |
| 2002 | 13 апрель | Говр | Шот |
| 2003 | 13 апрель | Газа | КӀиран де |
| 2004 | 13 апрель | Маймал | Шинара |
| 2005 | 13 апрель | БоргӀал | Кхаар |
| 2006 | 13 апрель | ЖӀаьла | Йеара |
| 2007 | 13 апрель | Хьакха | ПӀераска |
| 2008 | 13 апрель | Мукдахка | КӀиран де |
| 2009 | 13 апрель | БугӀа | Оршот |
| 2010 | 13 апрель | ЦӀоькъалом | Шинара |
| 2011 | 13 апрель | Пхьагал | Кхаар |
| 2012 | 13 апрель | Саьрмик | ПӀераска |
| 2013 | 13 апрель | Лаьхьа | Шот |
| 2014 | 13 апрель | Говр | КӀиран де |
| 2015 | 13 апрель | Газа | Оршот |
| 2016 | 13 апрель | Маймал | Кхаар |
| 2017 | 14 апрель | БоргӀал | ПӀераска |
| 2018 | 14 апрель | ЖӀаьла | Шот |
| 2019 | 13 апрель | Хьакха | Шот |
| 2020 | 13 апрель | Мукдахка | Оршот |
| 2021 | 13 апрель | БугӀа | Шинара |
| 2022 | 13 апрель | ЦӀоькъалом | Йеара |
| 2023 | 13 апрель | Пхьагал | ПӀераска |
| 2024 | 13 апрель | Саьрмик | КӀиран де |
| 2025 | 13 апрель | Лаьхьа | Оршот |
| 2026 | 13 апрель | Говр | Шинара |
| 2027 | 13 апрель | Газа | Йеара |
| 2028 | 13 апрель | Маймал | Шот |
| 2029 | 13 апрель | БоргӀал | КӀиран де |
| 2030 | 13 апрель | ЖӀаьла | Оршот |
| 2031 | 13 апрель | Хьакха | Шинара |
| 2032 | 13 апрель | Мукдахка | Йеара |
| 2033 | 13 апрель | БугӀа | ПӀераска |
| 2034 | 13 апрель | ЦӀоькъалом | Шот |
| 2035 | 13 апрель | Пхьагал | КӀиран де |
| 2036 | 13 апрель | Саьрмик | Шинара |
| 2037 | 13 апрель | Лаьхьа | Кхаар |
| 2038 | 13 апрель | Говр | Йеара |
| 2039 | 13 апрель | Газа | ПӀераска |
| 2040 | 13 апрель | Маймал | КӀиран де |
| 2041 | 13 апрель | БоргӀал | Оршот |
| 2042 | 13 апрель | ЖӀаьла | Шинара |
| 2043 | 13 апрель | Хьакха | Кхаар |
| 2044 | 13 апрель | Мукдахка | ПӀераска |
| 2045 | 13 апрель | БугӀа | Шот |
| 2046 | 13 апрель | ЦӀоькъалом | КӀиран де |
| 2047 | 13 апрель | Пхьагал | Оршот |
| 2048 | 13 апрель | Саьрмик | Кхаар |
| 2049 | 13 апрель | Лаьхьа | Йеара |
| 2050 | 13 апрель | Говр | ПӀераска |
Хьажа кхин а
Билгалдахарш
- ↑ Khmer Monthly Calendar. Cam-CC (2012 шеран 13 апрель). ТӀекхочу дата: 2012 шеран 13 апрель. Архивйина 2014 шеран 7 апрелехь
- ↑ The Cambodia Daily WEEKEND. web.archive.org (2007 шеран 29 август). ТӀекхочу дата: 2019 шеран 12 апрель.