Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Илли (божарийн хоран капелла)

Илли (божарийн хоран капелла) (оьрс. Мужская хоровая капелла «Илли») — Шахбулатов Ӏаднанан цӀарахчу Нохчийн пачхьалкхан филармонин труппа. Хоран куьйгалхо, Дудаев ТӀахӀир, Нохчийн Республикин халкъан артист, ГӀалгӀайчоьнан халкъан артист, Нохчийн Республикин Исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо[1].

Карарчу хенахь Илли» Нохчийн Республикехь уггаре а йезачех хор йу[2].

Истори

Божарийн хоран капелла «Илли» кхоьллина 1979-чу шарахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н халкъан артиста Эдисултанов ШитӀас[1]. Дуьххьарлера концерт хилира 1980-чу шеран 18-чу июлехь Эвтаран йуьртан культуран цӀийнехь[2].

Труппехь хьалхарчарна йукъахь бара Ясаев Магомед, Токкаев Сулейман, Дадаев Хамзат, Азиева Маьлх-Аьзни, Чакараев Рамзан, Пашаев Султан, Абдулкаримов Ильяс, Эдилсултанов ШитӀа, Янаркаев Пинта, Ужахов Магомед, Начаев Саламу, Абдулазимов Шахрани [2].

1980-гӀа шо чекхдолуш цу тобанах дӀакхетта артисташ Дидигов Билухьаджи а, Магомадов Сайд-Ахьмад а, ткъа 1981-гӀа шо йуккъе даьлча Тбилисин пачхьалкхан консерватори чекхъйаьккхина Гамбулатов Камалди а, йижарий Айдамирова Малика а, Аймани а дӀакхетта. Тобанна куьйгалла деш вара Паскаев Рамзан, Мазаев Ӏалви, Усманов Ӏимран[2].

1983-чу шарахь «Илле» баьхкира РСФСР-н хьакъволу артист Дагаев Валид а, Шабазов Мовлад а, Хучиев Межи а. ТӀаьхьо исбаьхьаллин куьйгалхо хӀоттийра Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу артист Хасанов Зайнди, ткъа хореограф хӀоттийра Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу артист Януркаев Сайд-Эмин[2].

1982—1987 шерашкахь музыкан куьйгалхо вара Токкаев Сулейман[2]. Деккъа цу шарахь, цуьнан куьйгаллица «Илли» тобано ткъе итт концерт йелира Москвахь, «Лужники» стадионехь[2].

1987—1989 шерашкахь — «Иллин» музыкан куьйгалхо Абдукаримов Ильяс. 1990 шарахь дуьйна - Хасанов Зайнди[2].

Ансамблан дуккха а солисташна совгӀаташ а дина, дог иракарахӀоттийна. «Нохчийн-ГӀалгӀайн АССР-н халкъан артист» цӀе йелла Эдисултанов ШитӀана а, Абдукаримов Ильясна а, Идрисов Ризванна а, «Нохчийн-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу артист» цӀе йелла Яскаев Сайд-Эминна а, Токкаев Сулейманна а, Сар-Али Аздамировна а, Устамиров Шамсуддинна а, Абдурашидова Кузанина а, Анасова Зинан а, кхечарна а[2].

Нохчийн тобано нохчийн шира хоран иллеш аларан ламасташ довзийтира, тайп-тайпанчу гӀаланийн а, йартийн а сценаш тӀехь концерташ гайтира[1].

Репертуар лаьтта классикан халкъан иллеш а, кхузаманан мукъаман произведенех а: «Сийлахь паччахь» а, «Турпала нохчо» а, «Сан Кавказ» а, «Даймохк» а, «Нохчийн ловзар» а, «Ӏаьржа буьйса» а, «Ламана кӀант» а, «Дагмара» а, «ЦӀеста кӀудал» а, «Ма хилахьа массарна хаза» а, «Малика» а, «Айшат» а, иштта кхидерш а[1].

Конкурсашкахь а, фестивалашкахь а дакъалацар

  • Дуьненайукъара фестиваль «Дербент - цивилизацийн некъаш вовшахкхетта меттиг»
  • «Нохчийн культуран денош» Москвахь
  • Фестиваль «Къилбаседа Кавказан къаьмнаш» Дигорахь, Къилбаседа ХӀирийчоь-Алани
  • «Халкъан хорийн Йерригроссин фестиваль-конкурс»
  • V Дуьненайукъара конкурс-фестиваль «Ӏаьржа хӀордан жовхӀар», Алуштахь, Республика ГӀирма
  • Къилбаседа Кавказан культуран а, искусствон а фестиваль «Къилбаседа Кавказ. Дуьненан синтез. Исбаьхьаллин синтез», Москва.
  • Дуьненайукъара конкурс «Москван гуьйре. А Capella, Москва
  • Йерригроссин къоман фестиваль «Халкъийн доттагӀалла», Керчь, Республика ГӀирма
  • «Къилбаседа Кавказан кӀира» ширачу амфитеатран сцени тӀехь, Нессебыр, Болгари[3]
  • XX Дуьненайукъара исбаьхьаллин говзанчийн фестиваль «Машар Кавказна», Майкоп, Адыгейчоь[1].

СовгӀаташ а, сийлаллин грамоташ а

  • 1987 — Нохч-ГӀалгӀайн АССР Ленинан комсомолан совгӀатан лауреат[1].
  • 2016 — корматаллин хоран коллективийн Йерригроссийн конкурсан 2-гӀа даржан лауреат (Москва)[4].
  • 2018 — Гран-при V Дуьненайукъара конкурс-фестивалан «Ӏаьржа хӀордан жовхӀар», номинацехь «Хоран илли, халкъан» (Алушта, Республика ГӀирма)[5][6]
  • 2019 — «Москван бӀаьсте А Capella» конкурсехь «Халкъан илли» номинацехь толамхой (Москва)[7].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Мужская хоровая капелла «Илли». Официальный сайт «Чеченской государственной Филармонии им. А. Шахбулатова» (2023-2024). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Аминат Датаева. Звонкий, многоголосый долгожитель «Илли». Сетевое издание «Вести Чеченской Республики» (2015 шеран 27 февраль). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.
  3. ↑ Чеченский фольклорный ансамбль «Илли» выступил на сцене древнего амфитеатра Болгарии. «Грозный-информ», Информационное агентство Чеченской Республики (2019 шеран 13 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.
  4. ↑ Фольклорный коллектив "Илли" стал лауреатом Всероссийского конкурса профессиональных хоровых коллективов. «Чеченская Республика Сегодня» (17 декабря 2016). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.
  5. ↑ Мужская хоровая капелла «Илли» стала обладателем Гран-при V Международного конкурса-фестиваля «Жемчужина Черного моря». «Грозный-информ», Информационное агентство Чеченской Республики (2018 шеран 21 июль). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.
  6. ↑ Мужская хоровая капелла «Илли» завоевала Гран-При V Международного конкурса «Жемчужина Черного Моря». Чеченская Государственная Телерадиокомпания (7 августа 2018). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.
  7. ↑ Хоровая капелла «Илли» победила в номинации «Народное пение» в конкурсе «Московская весна А Сappella». «Чеченская Республика Сегодня» (13 мая 2019). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 6 апрель.

Хьажоргаш

Категореш