Бажаев, Зия Юсупан воӀ
Бажа́ев Зия́ (Зияуди́) Юсу́пан воӀ (оьрс. Бажаев, Зия Юсупович; 1960 шеран 11 июль, Iашхой-Марта, Тӏаьхьа-Марта, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика — 2000 шеран 9 март, Химки, Москохан область) — российн хьуьнарча, компанеш «Альянс» кхоьллинарг.
Биографи
Нохчо. Вина Нохч-ГӀалгӀайн АССР ТӀехьа-МартантӀахь 1960 шеран мангалан беттан 11-чу дийнахь. 1976 шарахь чекхйаьккхира ТӀехьа-Мартанан № 1 йолу йуккъера ишкол. 1981 шарахь чекхйаьккхира Краснодаран политехникин институт говзаллица инженер-технолог. Техникин Ӏилманийн кандидат.
1988—1991 шерашкахь болх бира биохими предприятешкахь Краснодарехь а, Соьлжа-ГӀалахь а. 1992—1995 шерашкахь — мехкдаьттатрейдинган компанин LIA OIL президент, цуьнан регистраци йара Швейцарехь. 1995 шеран апрелехь хӀоттийра ФГУП «Къилбехан мехкдаьтта компани» (ЮНКО), иза мехкдаьтта доккхуш йара Нохчийчохь, амма шолгӀа шо долалуш мукъа ваьккхира Завгаев Доккин правительствийн Ӏаткъамца.
Республикехь Ӏедал хийцаделча баьхкинчул тӀаьхьа ЮНКО-н гӀуллакхаш сецира. 1996 шеран асаран беттахь дуьйна Бажаев Зияс болх бира «Сиданко» мехкадаьттан компанин куьйгаллехь, ткъа 1997 шеран апрелера 1998 шеран бекарг беттан кхаччалц компанин президент вара. «Сиданко» дӀатесначул тӀаьхьа цо кхоьллина шен мехкадаьттан компани Альянс, шо даьлча цу йукъа йогӀура Хабаровскан мехкадаьттан завод, иза хьалха «Сиданкон» долахь йара, ткъа шо даьлча, Альянс кхаьчна Украинехь йолу Херсонан мехкадаьттан завод тӀехь урхалла дар.
1998—1999 шарахь Бажаевс кечйира Роснефтан антикъоьллин программа а, къоман мехкдаьттан компани йаран проект йира, иза гӀарайаьлла йара Примаков Евгений Российн премьер-министран даржехь волуш.
2007 шарахь компанин долара йелира Херсонан НПЗ. 2008 шарахь оцу компанин активаш Россехь мехкдаьтта доккхуш йолу Швецин компанин West Siberian Resources активашца вовшахтуьйхира.
Цуьнан гӀонца Элимбаев Топас кхоьллира берийн хелхаран ансамбль «Зия».
Йукъараллин гӀуллакх
Дика гӀуллакхаш деш вара[1].
Кхалхар
Иза велира авиабохамехь 2000 шеран 9 мартехь, иза а, журналист Артём Боровик а Шереметьевора хьаладолуш охьадоьжначу долахь долчу кеманна тӀехь волуш. Иза веллачул тӀаьхьа «Альянс» компанин коьрте хӀоьттира цуьнан жимах волу ваша Бажаев Муса.
ДӀавоьллина Москохахь Даниловн бусулбанан кешнашкахь[2].
Доьзал
Зуда йалйна а вара, кхаа берийн да а вара.
Иэс
- Цуо ша валлалц ахча латтийна берийн хореографин ансамблан, веллачул тӀаьхьа цуьнан цӀе тиллра[1];
- Зия Бажаевн цӀе йолуш диканаш ден фонд йу;
- Бажаевн цӀе тиллина ТӀехьа-Мартанан ураман[3].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Детский хореографический ансамбль имени Зии Бажаева. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 25 январь. Архивйина 2014 шеран 24 февралехь
- ↑ Могила З. Ю. Бажаева. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 15 апрель. Архивйина 2017 шеран 12 майхь
- ↑ Ачхой-Мартан. Яндекс.Карты. ТӀекхочу дата: 2023 шеран 7 январь.
- ↑ Школе присвоено имя Зии Бажаева. newizv.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 1 июль.
- ↑ Парк имени Зии Бажаева. yandex.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 1 июль.
Литература
- Муса Гешаев. Знаменитые чеченцы. — М.: Мусаиздат, 2006. — Т. 4. — С. 126—159. — 708 с. — 2000 экз.