Шахбулатов, Аднан Маккан воӀ
Аднан Маккан воӀ Шахбулатов (оьрс. Шахбулатов, Аднан Маккаевич; 1937 шеран 25 ноябрь, Хьалха-Марта — 1992 шеран 4 июнь, Соьлжа-ГӀала) — советан композитор а, РСФСР исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо а, М. И. Глинкин цӀарах долу Пачхьалкхан совгӀатан лауреат а, Ленинан комсомолан совгӀатан лауреат а[1].
Биографи
Дешар
Цо чекхйаьккхира Алма-Атан музыкин ишкол. Цул тӀаьхьа иза Алма-Атан музыкин училище деша вахара. 2-гӀа курсехь доьшуш хенахь иза Соьлжа-ГӀалин музыкин училище деша веара. ТӀаккха цо чекхйаьккхира Гнесинийн цӀарах йолу Пачхьалкхан музыкин а, хьехархойн институт.
ССРС композиторан бертан декъашхо; Нохч-ГӀалгӀайн АССР композиторийн бертан хьалхара председатель; нохчийн а, гӀалгӀайн а эстрадан а, симфонин а, камеран а музыкин бухбиллинарг;Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан телевиденин а, радион а компанин симфонин оркестран куьйгалхо; хӀора шарахь хуьлу «ДоттагӀалин пластинка» цӀе йолу Къилбаседера Кавказан къона композиторийн конкурсан бухбиллинарг а, жюрин декъашхо а.
Кхолларалла
А. М. Шахбулатовс йазйин 800 сов произведени (эшараш а, сюиташ а, пьесаш а, сонаташ а, романсаш а, кантаташ а, театран лерина произведениш а) Лермонтован а, Магальянесан а, Лоркан а, Рубцован а, Ахматован а, Чахкиеван а, Дикаеван а, Кусаеван а, кхиболу поэтийн байташна.
Эшархой
- В. Дударова куьйгалхо йолу Москохан симфонически оркестр
- Ленинградский эстрадно-симфонический оркестр под управлением А. Бадхена;
- симфонический оркестр Чечено-Ингушского ГТРК;
- Кировский симфонический оркестр под управлением В. Раевского;
- ВИА «Зама»;
- вокальная группа «Лоам».
- ССРС Халкъан артисташ
- Исакова, Нина Сергеевна;
- Чалаев, Ширвани Рамазанович;
- Кобзон, Иосиф Давыдович;
- Российн Халкъан артист Сергей Яковенко.
- Российн Сийлахь артисташ
- Нина Григоренко;
- Сенчина, Людмила Петровна
- Людмила Симонова;
- Султан Магомедов;
- Мовлад Буркаев;
- Наталья Маркарян;
- Мовсар Минцаев;
- Димаев, Али Умарович;
- Рамзан Паскаев;
- Татьяна Сергеева;
- Лейла Мусаева;
- Яндиева, Тамара Хаважовна;
- Вячеслав Ольховский;
- Татьяна Васнецова;
- Лиза Ахматова;
- Имран Усманов;
- Мустафа Имагожев;
- Тамара Дадашева;
- Михаил Петухов;
- Сулейман Токкаев;
- Марьям Ташаева;
- Белорусин Сийлахь артист Светлана Стародетко кхибераш а.
СовгӀаташ
- РСФСР-н сийлахь артист (1988 шо);
- Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Сийлахь исбаьхьаллин гӀуллакхо;
- Ленинан комсомолан совгӀатан лауреат;
- РСФСР-н М. И. Глинкин цӀарахчу пачхьалкхан совгӀатан лауреат;
- 1957 шарахь Дуьненайукъара зударийн шарна лерина Йерригсоюзан конкурсехь леррина диплом делира цуьнан «Зударшка» цӀе йолу эшарна;
- 2007-чу шарахь цунна веллачул тӀаьхьа йелира «Нохчийн Республикина хьалха дина гӀуллакхаш бахьана долуш» мидал[2].
Доьзал
- Зуда (07.06.1943) — Нохч-ГӀалгӀайн АССР исбаьхьаллин Сийлахь гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн телевиденин режиссёр (ГТРК «Грозный »)[3];
- ЙоӀ — Шахбулатова Индира (09.10.1965 — 28.01.2009).
Иэс
А. М. Шахбулатован цӀе тиллина:
- Нохчийн Республикин пачхьалкхан филармони;
- № 1 йолу Берийн исбаьхьаллин ишкол Соьлжа-ГӀалахь;
- № 1 йолу Музыкальни гимнази[4][5];
- Шахбулатовн цӀарах йолчу Нохчийн Республикин пачхьалкхан берийн симфонин оркестр[6].
1993 шарахь цуьнан цӀе тиллира иза Ӏийна хилла Роза Люксембург цӀе йолу урам. 2000-гӀа шераш долалуш хенахь оцу ураман хьалхалера цӀе йуха а тиллира.
ХӀора шеран лахьанан беттан нохчийн телевиденис а, радиос а, Соьлжа-ГӀалин театран а, концертан а залехь хуьлу Шахбулатован лерина денош.
2007 шеран лахьанан беттан 27-гӀа дийнахь Москвара дуьненайукъара музыкин цӀа чохь хилира Аднан Шахбулатован лерина концерт.
2007 шарахь «Пробел-2000» арахецарехь арайаьллера Шахбулатовехь лаьцна книга «Шрамы на клавишах». Иза йазйинера Шахбулатован вашас Л. Шахбулатовс.
Билгалдахарш
- ↑ Легендарный…. Аднан Шахбулатов. ЖЗЛ" ИА Чеченинфо. www.checheninfo.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.
- ↑ Указ от 15.10.2007 г № 381 О награждении медалью «За заслуги перед Чеченской Республикой» (посмертно) Шахбулатова А.М. chechnya-gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.
- ↑ Соратница талантливого композитора Зоя Шахбулатова. web.archive.org (2010 шеран 27 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.
- ↑ В Грозном отметили 80-летие чеченского композитора А.Шахбулатова, Совет Федерации Федерального Собрания Российской Федерации. Дата обращения: 29 апрелехь 2026.
- ↑ Сайт памяти композитора Аднана Шахбулатова. shahbulatov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.
- ↑ Коллективы — Чеченская государственная филармония им. Аднана Шахбулатова. filarma-chr.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.
Литература
- Шахбулатов Л. Д. Шрамы на клавишах. — Москва: Пробел-2000, 2007. — 122 с. — ISBN 5986041062.
Хьажоргаш
- Шрамы на клавишах. www.shahbulatov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.
- Он вкладывал душу в музыку. www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 29 апрель.