Яндиева, Тамара Хаважовна

Тамара Яндиева 1955-чу шеран мангалан беттан 23-чу дийнахь Казахстански ССР-н Карагандехь йина. Берийн а, къоналин а шераш Джейрахан кӀоштарчу Армхи меттигехь даьхна^[2].

1973-чу шарахь Ленинградера пачхьалкхан театран, музыкин, кинематографин институте деша дахна. Меркурьев Василий Васильевичан а, Мейерхольд Ирина Всеволодовнан а актёран классе лаьцна^[2].

Институт чекхйаьккхича Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан драматически театре болх бан йахна, ткъа иштта Льва Николаевич Толстойн цӀарах йолчу Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетехь актёран говзал хьийхина^[2].

1990-гӀа шерийн йуххьера дуьйна Москвахь Ӏаш а, болх беш а йу. 1994-чу шарахь Россин Федерацин Президент волчохь ГӀалгӀайн Республикин гуттаренна векаллалла йолчохь долчу «Лоам» культурин центрехь белхало хилла. 1998-чу шарахь Телевиденин а, радиовещанин а белхахойн говзал лакхайаккхаран институтан Лакхара режиссёрски курсаш чекхйаьхна. 1985-чу шарера дуьйна ССРС-н (Россин) Кинематографистийн союзан декъашхо йу^[2]. Иштта Россин Федерацин Театран гӀуллакххойн союзан декъашхо а йу^[2].

Тамара Яндиева «Казахфильм» а, «Азербайджанфильм» а, «Таджикфильм» а, «Узбекфильм» а, «Мосфильм» а киностудийн кинопроекташкахь дакъалоцуш хилла. Телевиденехь а, кино чохь а цо ловзийна, къаьсттина Зару — «Горская новелла» фильмехь, Парвин — «Бабек» суьрта тӀехь, Шахназ — «Я ещё вернусь» фильмехь, Маимхан — «Год дракона» чохь, Камачич — «Колокол священной кузни» чохь, Мадину — «О странностях любви» чохь, Гульнору Рахимовну — «Здравствуйте, Гульнора Рахимовна!» фильмехь. Шахерезадинах лаьцначу киноциклан чохь Аноран роль ловзийна «И ещё одна ночь Шахерезады» суьрта тӀехь, ткъа иштта принцесса Эсмэгюлан ролаш «Новые сказки Шахерезады» а, «Последняя ночь Шахерезады» а фильмашкахь. «Пиры Валтасара, или Ночь со Сталиным» фильмехь Лакоба Сариен роль ловзийна^[2]. 2010-чу шеран гӀуран беттан 9-чу дийнахь Москван халкъашна йуккъера музыкин цӀахь Яндиеван кхоллараллин белхан 30 шо кхачарна лерина концерт хилира^[5].

Тамара Яндиева «Лоам» тобанан йукъахь локхуш хилла. Цо лекхначу произведенех цӀе йаьккхинчу йукъахь хилла нохчийн халкъан йиш «Хьо сайран хита еча», Руслан Наурбиевца цхьаьна дӀайазйина. «Газета Ингушетия» зорбатоьхначохь «Сахьат», «Илли» («Песня солнцу. Старые ингушские песни 1») а, «Лир доага малх» альбомаш арахецарх хаам биннера^[2].

Ленинградера пачхьалкхан театран, музыкин, кинематографин институт чекхйаьккхича Тамара Яндиевас Льва Николаевич Толстойн цӀарах йолчу Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетехь актёран говзал хьийхира^[2].

1994-чу шарера дуьйна Яндиевас Россин Федерацин Президент волчохь ГӀалгӀай Республикин гуттаренна векаллалла йолчохь долу культурни центр «Лоам» белхаш бина. 1985-чу шарера дуьйна ССРС-н (Россин) Кинематографистийн союзан а, Россин Театран гӀуллакххойн союзан а декъашхо йу^[2].

• Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н сийлахь артист (1984);
• Къилбаседа-ХӀирийн АССР-н сийлахь артист (1985);
• Абхазин АССР-н сийлахь артист (1985);
• ГӀалгӀайн Республикин халкъан артист (2002);
• Российн Федерацин сийлахь артист (2010-чу шеран лахьанан беттан 24-чу дийнахь)^[3];
• ДоттагӀаллин орден (2022-чу шеран бекарг беттан 20-чу дийнахь)^[1];
• Российн Федерацин халкъан артист (2023)^[2].

• 1977–1984 — «Огненные дороги» — Рабия;
• 1979 — «Горская новелла» — Зара;
• 1979 — «Бабек» — Парвин;
• 1980 — «Я ещё вернусь» — Шахназ;
• 1981 — «Год дракона» — Маимхан;
• 1982 — «Если любишь…» — Лола;
• 1982 — «Колокол священной кузни» — Камачич;
• 1983 — «О странностях любви» — Мадина;
• 1984 — «И ещё одна ночь Шахерезады» — Анора;
• 1985 — «Долгое эхо в горах» — Карима;
• 1986 — «Здравствуйте, Гульнора Рахимовна!» — Гульнора Рахимовна;
• 1986 — «Новые сказки Шахерезады» — принцесса Эсмэгюль;
• 1987 — «Последняя ночь Шахерезады» — принцесса Эсмэгюль;
• 1989 — «Возвращение Ходжи Насреддина» — Ханифа-Тюльпан;
• 1989 — «Пиры Валтасара, или Ночь со Сталиным» — Сария Лакоба;
• 1990 — «Возвращение багдадского вора»;
• 1991 — «Чёрный принц Аджуба» — Шахназ^[2].