Российн Ӏилманан де
| Российн Ӏилманан де | |
|---|---|
 | |
| ХӀоттийна | 1999 шарахь президентан омрица Российн Ӏилманийн академин 275 шо кхачаран сий деш |
| Даздо | хӀора шарахь |
Российн Ӏилманан де — 8 февраль. Юкъадаьккхина Российн президентан Б. Н. Ельцинан омарца 1999 шеран 7 июнехь[1].
Ӏида дуьххьара даздан долийна Российн Ӏилманийн академин 275 шо кхачар даздечу хенахь.
Истори
И Ӏида Российн Ӏилманийн академи а, Академин университет (хӀинца — Петарбухан пачхьалкхан университет) а кхолларан терхьан лерина ду, уьш кхоьллина император Пётр I-рачун лаамца, урхалла дечу Сенатан омарца 1724 шеран 28 январехь (8 февралехь керлачу рузманца).
ССРСхь Ӏилманан де даздора апрелан кхоалгӀачу кӀиран дийнахь, хӀунда аьлчи 1918 шарахь 18 - 25 апрелехь В. И. Ленина «Набросок плана научно-технических работ» цӀе йолу болх язбина дера. Тахана а дуккха Ӏилманан коллективаш Ӏилманан де даздо «ширачу рузманца», аьлча а апрелан кхоалгӀачу кӀирандийнахь (2018 шарахь Ӏида нисделира 15 апрелехь).
Кхолладалар
1999 шарахь дуьйна Российн Ӏилманан де билгалдоккху хӀора шарахь 8 февралехь, Российн Федерацин Президента 1999 шеран 7 июнехь динчу омарца нийса а догӀуш, «пачхьалкхан а, йукъараллин а кхиарехь, махкахь Ӏилманан башха дакъа тидаме а оьцуш, историн ламасташ а лардеш , Российн Ӏилманан 275 шо кхачар а даздеш[2].
Мероприятеш
Дуккха а Ӏилманан организацеша дӀахьо берашна а, баккхийчарна а лерина дешаран мероприятеш. Кхечу нахана юкъахь цу тайпа мероприятеш (гайтам, лекцеш, мастер-классаш, Ӏилманан-популярни шоу а, кхин а цхьаьнакхетарш) дӀахьора Москван пачхьалкхан университето а, ВКонтакте а[3], Курчатовн цӀарахчу къоман Ӏилманан-талламан центро а[4], Тимирязевн цӀарахчу академино а[5], Къилбаседа Кавказан маьӀданийн а, металлургин а институт а[6]. Ӏилманийн Академин 275 шо кхачарна лерина Российн Банко «Ӏилма» цӀе йолу ахчанийн леррина серий арахоьцура[7].
Тайп-тайпанчу организацешкахь дӀахьо даздарийн концерташ. Уьш дӀадаьхьира, масала, Казанан пачхьалкхан оьздангаллин институтехь[8]. Йоккха концерт йара Москохарчу Кремлан цӀийнахь 2020-чу шарахь. Концертан гурашкахь къоначу Ӏилманчашна совгӀаташ делира[9], 2024-чу шарахь Ӏилманийн академин 300 шо кхачарца йоьзна йоккха концерт хилира Самарехь. Губернатора Азаров Дмитрийс ахчанан совгӀаташ а делира регионан Ӏилманчашна[10].
Оьрсийн студентийн де, я Татьянин де, даздо Чиллан-беттан 25. И дезде еха истори йолуш ду: 1755 шеран 25 январехь (12 январь, шира стилехь), императрица Елизавета Петровнас куьг яздира «Москван университет кхолларх лаьцна» омрана. Россин Президентан 2005 шеран 25 январехь № 76 йолчу Указаца официалехь билгалдаьккхина Россин студентийн де. Денош нисдалар самукъане ду: Аспирантан де даздо практически Студентан де хьалха, иза символан ду, хӀунда аьлча аспирант коьртачу декъана дукха хан йоццуш чекхъяьккхина ву, шен дешар кхидӀа а дешна.[14][15][16][17]
Иштта кхин а кӀезиг лелаш, амма кхин кӀезиг маьӀне доцуш, аспирантан де (21 январь), аспирантуран дешар дӀахьош болчу къоначу Ӏилманчашна лерина.
Кхин деза денош
Россин студентийн де, йа Татьянин де, даздо 25 январехь. И дезде еха истори йолуш ду: 1755 шеран 25 январехь (12 январь, шира стилехь), императрица Елизавета Петровнас куьг яздира «Москван университет кхолларх лаьцна» омрана. Россин Президентан 2005 шеран 25 январехь № 76 йолчу Указаца официалехь билгалдаьккхина Россин студентийн де. Денош нисдалар самукъане ду: Аспирантан де даздо практически Студентан де хьалха, иза символан ду, хӀунда аьлча аспирант коьртачу декъана дукха хан йоццуш чекхъяьккхина ву, шен дешар кхидӀа а дешна[11][12][13][14].
Иштта кхин а кӀезиг лелаш, амма кхин кӀезиг маьӀне доцуш, аспирантан де (21 январь), аспирантуран дешар дӀахьош болчу къоначу Ӏилманчашна лерина.
Билгалдахарш
- ↑ S:Указ Президента Российской Федерации № 717 от 7 июня 1999 года «Об установлении Дня российской науки»
- ↑ День российской науки.
- ↑ 8 февраля - День российской науки: мероприятия от Минпросвещения РФ | Unifirst. unifirst.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 28 январь.
- ↑ "08 февраля 2024 – Расписание мероприятий ко Дню российской науки". РГАУ-МСХА. ТӀекхачаран де: 2025 ш. 28 январехь.
- ↑ Библиотеки Петроградской Стороны(бил-боцу.). pr-cbs.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 28 январь.
- ↑ kudamoscow.ru. День российской науки в парке «Зарядье» 2024. kudamoscow.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 январь.
- ↑ "Мероприятия ко Дню Российской науки". Северо-Кавказский горно-металлургический институт. ТӀекхачаран де: 2025 ш. 28 январехь.
- ↑ Праздничный концерт ко Дню Российской науки. kazan.ruc.su. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 январь.
- ↑ "День российской науки в Дарвиновском музее в Москве 2024: билеты и цены, даты проведения, программа, где пройдет и как добраться". ТӀекхачаран де: 2025 ш. 29 январехь.
- ↑ "В Самарской филармонии состоялось торжественное мероприятие ко Дню российской науки и 300-летию РАН". ТӀекхачаран де: 2025 ш. 29 январехь.
- ↑ 25 января — День студента, или Татьянин день. Оренбург 29. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 21 январь.
- ↑ Татьянин день 2025: почему 25 января день студента. СвоёВагро. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 21 январь.
- ↑ 25 января — День российского студенчества. СЗГМУ им. И. И. Мечникова. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 21 январь.
- ↑ 21 января – День аспиранта. МАДИ. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 21 январь.
