Граждански авиацин белхалойн де
Истори
1923 шеран чиллин беттан 9-чу дийнахь ССРС-н къинхьегаман а, тӀеман а кхеташоно тӀеийцира «Граждански авиацин кхеташо вовшахтохарх» а, «ХӀаваан могӀанан тӀехь техникан терго йар хӀаваан флотан коьртачу дирекцина тӀедилларх» а резолюци. Оцу документаша бакъонан бух биллира махкахь граждански хӀаваан флот кхолларан а, кхиоран а[4].
1923 шеран асаран беттан схьайиллина дуьххьарлера графан чоьхьара авиакомпани, Москох а, Нижни Новгород а вовшахтухуш. 1932 шарахь кхоьллира цхьаьнатоьхна авиапреприяти «Аэрофлот», ткъа 1964 шарахь кхоьллира ССРС граждански авиацин министерство.
Граждански авиацин белхалойн де леррина билгалдаьккхина Россин Федерацин президентан № 98 йолчу указаца 2013 шеран чиллин беттан 9-чу дийнахь[1][5].
2023-чу шарахь Российн граждански авиацино шен 100 шо кхаьчна[6][7].
ЗӀене довла Аэрофлотца
Граждански авиацин белхалойн де доьзна ду ССРС-хь дуккха а хенахь лаьттинчу Аэрофлотан денца. И корматаллин дезде 1979-чу шарахь кхоьллина, хӀора шарахь чиллин беттан шолгӀачу кӀирандийнахь даздеш хилла. Цуьнан леррина статус лаьттира 1988 шо кхаччалц, леррина омраца иза цхьаьнатоьхна ХӀаваан эскаран денца, иза йукъара деза де дара граждански а, тӀеман а авиацин белхалойн[8].
Граждански авиацин говзанчашна къаьстина говзаллин дезде меттахӀоттор хилира 2013-чу шарахь. И хилам нисбелира Россехь граждански авиацин леррина кхоллайелла 90 шо кхачарца юбилей.
Даздаран ламасташ
Граждански авиацин белхахойн де даздарехь леррина а, корпоративни а барамаш бу[7].
Ламастан кепара совгӀаташ даларан церемонеш а, цхьаьнакхетарш а дӀахьо, цигахь РФ транспортан министралло а, Федералан авиатранспортан агентствос а (Росавиаци), авиакомпанин куьйгалло а сий до тоьллачу белхахойн[2]. Сийлаллин говзанчашна пачхьалкхан а, ведомствон а совгӀаташ ло, шайна йукъахь «Отличник хӀаваан транспортан» значок а йолуш.
Деза дийнан мехала дакъа ду отраслин конференцеш а, горга стоьлаш а, цигахь дийцаре до граждански авиаци кхиорца а, кеманийн кхерамазалла лакхайаккхарца а, терахьийн технологеш кхочушъйарца а, регионан маршрутийн маша шорбарца а, говза кадраш кечбарца а доьзна таханлера хаттарш.
Оцу дийнахь къаьсттина тидам тӀебохуьйту граждански авиацин ветеранашна. Авиацин дешаран хьукуматашкахь вовшахтуху курсанташна а, зеделларг долчу хьехамхошна а йукъахь цхьаьнакхетарш, хинболчу говзанчашна лерина йиллина денош дӀахьо[2].
Авиацин музейша схьайоьллуш йу Даймехкан хӀаваан флотан историна лерина тематически гайтамаш.
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 9 февраля — День гражданской авиации в России: история, традиции, поздравления, Известия (2026, 9 февраль). Дата обращения: 12 февралехь 2026.
- ↑ 1 2 3 Юлия Осокина. Не только крылья: без них самолёт не взлетит, Рамблер/карьера (2026, 7 февраль). Дата обращения: 12 февралехь 2026.
- ↑ Светлана Заверняева. 9 февраля в России отмечают День гражданской авиации, Парламентская газета (2021, 9 февраль). Дата обращения: 12 февралехь 2026.
- ↑ НП ИнфоРост. Электронная библиотека исторических документов (ЭБИД) | Постановление Совета Труда и Обороны. О возложении технического надзора за воздушными линиями на Главное Управление воздушного флота и об организации Совета по гражданской авиации. 9 февраля 1923 г. docs.historyrussia.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 февраль.
- ↑ Указ Президента РФ от 09.02.2013 N 98 «О Дне работника гражданской авиации». base.garant.ru (2013 шеран 9 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 февраль.
- ↑ 100 лет гражданской авиации России. rostec.ru (2023 шеран 9 февраль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 февраль.
- ↑ 1 2 Торжественный вечер по случаю 100-летия гражданской авиации России, Президент России (2023, 9 февраль). Дата обращения: 12 февралехь 2026.
- ↑ 20 августа — День Воздушного флота России. Вольская жизнь (2023 шеран 20 август). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 12 февраль.
Хьажоргаш
- 100 лет гражданской авиации. rostransnadzor.gov.ru.
- 9 февраля – 90 лет гражданской авиации России. mintrans.gov.ru.
- Крылья страны Советов. arch.mosreg.ru.
