Арсанов, Ахьмад Баудинан воӀ
Арса́нов Ахьмад Бауди́нан воӀ (1933 шеран 1 июнехь, Хьалха-Мартанахь, Хьалха-Мартанан кӀоштахь, Нохч-ГӀалгӀайн АССР, РСФСР, ССРС) — нохчийн пачхьалкхан а, политикин а гӀуллакххо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР Хьуьнан бахаман министран гӀовс, Нохч-ГӀалгӀайн ССР Ханна Лакхара кхеташонан председатель (1991 шо), Нохч-ГӀалгӀайн ССР РСФСР президентан векал (1991), Российн халкъан депутат (1990—1993 шераш).
Вина 1933 шеран 1 июнехь Хьалха-Марта йуьртахь Хьалха-Мартанан кӀоштахь Нохч-ГӀалгӀайчохь[1][2]. 1944 шеран 23 февралехь депортаци йина доьзалца Кхазакхийн ССР[1][2]. Кхазакхийн йуьртабахаман институтан лесотехникин факультет чекхйаьккхина[1][2].
Биографи
Болх бира Нохч-ГӀалгӀайчуьра Хьалха-Мартанан хьуьнан бахаман директор, коьрта хьуьнхо — Нохч-ГӀалгӀайчоьнан хьуьнан бахаман министран гӀовс[1][2].
1991 шеран 24 октябрехь политикин хьал ирдалар бахнехь[1] хӀоттийра Нохч-ГӀалгӀайчохь Российн президентан векал[3]. Оццу шеран ноябрехь президента хьажийра республикехь чолхе хьал кхайкхор тӀедуьллуш кехат[1]. Йуьхьанца хӀоттийра Нохч-ГӀалгӀайчоьнан Ханна Лакхара Кхеташонан председатель[4], ткъа 1991 шеран 7 ноябрехь Ельцин Бориса кхайкхийра Нохчийчохь чолхе хьал, Арсанов хӀоттийра Нохч-ГӀалгӀайн ССР Ханна йолу Администрацин корта[5]. Амма герзашца долу дов эккхарна кхерам хиларна[1] Российн Лакхара кхеташоно тӀе ца чӀагӀдира и омар, кхайкхира машаре бала берзабаре[6]. Цунна дуьхьала Арсановс фактехь охьадиллира шен тӀера Российн Президентан векалан дарж[7]. 13 ноябрехь Ельцина официалан мукъаваьккхина Арсанов даржера[8].
1990-1993 шерашкахь иза вара Российн Федерацин халкъан депутат, Российн Лакхарчу Кхеташонан Къаьмнийн Кхеташонан декъахо а, экологин а, Ӏаламан ресурсех рациональни пайдаэцаран а комитетан декъашхо, «Оьрсийчоьнан коммунисташ», «Суверенитет а, цхьатерра хилар а» фракцин декъашхо.[1][2].
СовгӀаташ а, цӀераш а
Схьавалар
ГӀараваьлла авлийаан Арсанов Денин тӀаьхьенах ву[4].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 'Арсанов Ахмет Баудинович Архиван копи 2016 шеран 26 декабрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- ↑ 1 2 3 4 5 6 ББЭ, 2009.
- ↑ Ельцин Б. Н. Указ Президента РСФСР от 24.10.1991 №153 «О представителе президента РСФСР в Чечено-Ингушской республике». giod.consultant.ru (1991 шеран 24 октябрь). ТӀекхочу дата: 2018 шеран 3 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2018 шеран 4 майхь
- ↑ 1 2 partner.
- ↑ Ельцин Б. Н. Указ Президента РСФСР от 07.11.1991 №178 «О введении чрезвычайного положения в Чечено-Ингушской Республике». yeltsin.ru (1991-1107). ТӀекхочу дата: 2018 шеран 18 октябрь. Архивйина 2019 шеран 27 мартехь
- ↑ Хасбулатов Р. И. Постановление Верховного Совета РСФСР «Об Указе Президента РСФСР от 7 ноября 1991 г. „О введении чрезвычайного положения в Чечено-Ингушской Республике“». docs.cntd.ru (1991 шеран 11 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2018 шеран 3 май. Архивйина 2019 шеран 3 февралехь
- ↑ АРСАНОВ Ахмет Баудинович, Бывший представитель президента РСФСР в Чечено-Ингушской Республике. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 25 декабрь. Архивйина 2017 шеран 6 ноябрехь
- ↑ Ельцин Б. Н. Указ Президента РСФСР от 13.11.1991 №200 «Об освобождении А. В. Арсанова от должности представителя Президента РСФСР в Чечено-Ингушской Республике». giod.consultant.ru (1991 шеран 13 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2018 шеран 3 май. Кху чуьра архивйина оригиналан 2018 шеран 4 майхь
Хьажоргаш
- Арсанов, Ахмет Баудинович // Большая биографическая энциклопедия. — 2009.
- Арсанов Ахмет Баудинович. labyrinth.ru. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 3 май.
- Арсанов Ахмет Баудинович. biografija.ru. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 3 май.
- Шейхи Дени и Бахӏаудин Арсановы. right-partner.ru. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 3 май.
Кхин дӀа темана тӀехь
| НКЪГ Революцин комитетан председатель | Эльдарханов Таштемир (1920—1921) |
|---|---|
| НКЪГ Советан кхочушдаран комитетан председатель | Эльдарханов Таштемир (1921—1922) • |
| НАГ Советан кхочушдаран комитетан председатель | Эльдарханов Таштемир (1922—1923) |
| Председатель революционного комитета ЧАО | Эльдарханов Таштемир (1923—1924) |
| НАГ Революцин комитетан председатель | Эльдарханов Таштемир (1924—1925) • Арсанукаев Дауд (1926—1930) • Мамаев Х. (1930—1931) • Омаров Мохьмад (1932—1934) • Горчханов Ӏали (1934) |
| НГӀАГ кхочушдаран комитетан председатель | Горчханов Ӏали (1934—1936) |
| НГӀАССР кхочушдаран комитетан председатель | Горчханов Ӏали (1936—1937) |
| НГӀАССР Лакхарчу Советан Президиуман председатель | Тамбиев Юсуп (1938—1944) |
| РСФСРн НГӀАССРхь Лакхарчу Советан Президиуман Оргкомитетан председатель | Муслим Гайрбеков (1957—1958) |
| НГӀАССР Лакхарчу Советан Президиуман председатель | Алмазов Ильяс (1958—1966) • Оздоев Къурейш (1966—1973) • Боков Хьажбикар (1973—1990) • Завгаев Докка (1990—1991) |
| НГӀАССР Хенан йолчу Лакхарчу Советан председатель | |
| НГӀАССР Хенан йолчу Администрацин корта | Арсанов Ахьмад (1991) |
| НР Хенан йолчу Советан председатель | Ӏумар Автурханов (1993—1995) |
| НР Къоман бартан комитетан председатель | Автурханов Ӏумар (1995) |
| НР корта | Завгаев Докка (1995—1996) |
| НР Хенан йолчу Администрацин корта | Дениев Якъуб (1999—2000; д. кх.) • Кадыров Ахьмад (2000—2001) |
| Глава Администрации ЧР | Кадыров Ахьмад (2001—2003) |
| НР президент | Кадыров Ахьмад (2003—2004) • Абрамов Сергей (2004; д. кх.) • Алханов Ӏали (2004—2007) • Рамзан Кадыров (2007—2011) |
| НР корта | Кадыров Рамзан (2011 шарахь дуьйна) |
.gif){kind=small}
.svg){kind=small}
