Алмазов, Ильяс Абдулаевич

Алмазов Ильяс Абдул(л)аевич (1899 шо, Барсуки (хӀинца Несаран кӀошт), ГӀалгӀайчоь, Теркан кӀошт, Российн импери — 1970 шо) — советийн партин а, правительствон а деятель, Нохчийн-ГӀалгӀайн АССР а, Нохчийчоьнан а Лакхарчу Советан Президиуман председатель, Нохчийчоьнан Советан Советан депутат Федераци, РСФСР Лакхарчу Советан Президиуман декъашхо, СССР Сийлахь мехкадаьттан белхахо[1].

Биографи

925 шарахь дуьйна Йерригсоюзни ВКП(б) декъашхо, вехаш вара Соьлжа-ГӀалахь. Потребительски кооперацин системехь тайп-тайпанчу даржашкахь болх бина цо. 1930-чу шарахь Ростов-гӀаларчу гӀишлошйаран гӀирсийн промышленни академи деша хьажийра иза. Цул тӀаьхьа иза дехьаваьккхира Бакохан мехкадаьттан академи, иза дикачу балхаца чекхйаьккхира 1932 шарахь. Академи чекхйаьккхинчул тӀаьхьа Алмазовс болх бира «Грознефтеразведка» трестан куьйгалхочун даржехь. Иза дакъалоцуш хилла масех мехкадаьтта доккху меттиг карорехь: Малгобек, Горагор, кхин а. Ша Сталина масийттазза шен лична декъалдарш дахьийтира цуьнга цуьнан белхан кхиамашца.

1937-чу шарахь иза лецира «халкъан мостагӀ» аьлла. 1939 шеран май кхаччалц иза тутмакх вара Грозненски НКВД набахтехь. Цунна реабилитаци йира.

«Грознефть» а, «Харабеджил» а цхьаьнакхетараллашкахь болх бина цо. Иза вара «Старогрознефть» мехкадаьттан меттигийн администрацин буран офисан директоран гӀовс[2].

Нохчий а, гӀалгӀай а махкахбаьхначу хенахь Гурьевехь вехаш вара Алмазов, мехкадаьтта лоьхуш болх беш вара. 1952 шарахь иза хӀоттийра СССР Ӏилманийн академин Къилбаседа интегралан геологин талламан экспедицин куьйгалхо Мангышлакан ахгӀайрен тӀехь [1].

Нохчий а, гӀалгӀай а депортацера цӀабирзинчул тӀаьхьа, Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийначул тӀаьхьа СССР Лакхарчу Советан а, Автономни Советан Социалистически Республикан Лакхарчу Советан а дуьххьарлера харжамаш хилира 1958 шеран 16 мартехь. Оцу даржехь лаьттира иза 1966 шо кхаччалц [3].

5-гӀа (1959—1963), 6-гӀа (1963—1967), 7-гӀа (1967—1971) кхайкхамийн РСФСР Лакхара Советан депутатНохч-ГӀалгӀайн АССР-н . КПСС-н 22-чу а, 23-чу а съездашка делегат.

ЦӀий Ӏанорна дуьхьало йечу маслаӀатан комиссин декъашхо вара иза [4].

1965 шеран 24 ноябрехь цунна йелира Ленинан орден[5]. 1969 шеран 26 сентябрехь цунна йелира Къинхьегаман ЦӀен Байракхан орден.

Пенсе ваханчул тӀаьхьа профсоюзан маьӀна долу пенсионер хилира иза. Иза кхелхина 1970 шарахь.

Иэс

Несарахь цхьа урам бу Алмазовн цӀарах.