Химик (футболан клуб, Дзержинск)

• 1946—2000 — «Химик»
• 2001—2002 — «Сибур-Химик»
• 2003—2016, 2019 дуьйна — «Химик»

1936 шарахь Дзержинскехь вовшахтоьхна «Азот» спортан клуб, цуьнан коьртаниг хилла футболан тоба. 1946 шарахь Дзержинскийн «Азот» шен дебют йира КхоалгӀа тобанан Ийдалан зонехь.

1954, 1956, 1958 шерашкахь Горькийн областан чемпионаш хилла дзержинскхой. 1957 а, 1958 а шерашкахь Горькийн областан кад баьккхира цара. 1957 а, 1958 а шерашкахь «Химик» тоьлла РСФСР чемпионатан зонин турнирашкахь физоьздангаллин тобанашна йукъахь.^[1]

Дзержинскехь фанатийн болам кхоллабелла 1998-чу шеран гурахь. Инициаторш бара лакхара дивизион клубийн меттигера фанаташ, уьш кест-кеста луларчу Локомотив матчашкахь бара луларчу Нижни Новгородехь. Май-беттан 2-чу дийнахь цара сацам бира шайн даймахкара тобанна гӀортол йан Арзамас ловзаре баха. ШолгӀачу дийнахь «Химик» керлачу пхеа фанато шайн дуьххьарлера некъ бира. Дзержинскан исторехь дуьххьарлера «фирма» йара «Окан куьйранаш» цӀе йолуш. 2002 шарахь говзаллин статус дӀайалар бахьана долуш а, ПФЛ-на йукъара дӀаваккхар бахьана долуш а Дзержинскийн фанатизмехь онда къоьлла хилира, къаьсттина уггаре йоккха «Цхьаьнакхетта фирма» тоба дӀайаьлла. 2003 а, 2004 а шерашкахь фанатийн болам денбала болабелира. 2006-чу шарахь «Пылех» цхьаннан (Дзержинскийн фанатийн ник) аьтто белира исторехь дуьххьарлера «дашо сезон» дӀайазйан, ЙФЛ МФС «Ийдалйист» тобанан массо а 12 ловзарехь дакъалоцуш. Верриг а 2012-чу шеран январь-беттан 1-чу дийнахь дуьйна «Дустс» тобано 140 сов ловзар дина «Химик» тобанан махкахь дӀахьочу матчашка. Царех уггаре а генахь, Владивостокехь 2013-чу шарахь новкъахь 4 стаг вара, 2014-чу шарахь - 1 стаг. Уггаре дукха Саранскехь 2009 шарахь (130 фанат). Жигара тобанаш: «Сектор А», «Пыльные вентиляторы», «Ровная Пыль». 2006 шарахь дуьйна арайолу фанзин Dust Info (2012 шеран 1 январехь 7 номер), «Dust News» фанатийн программаш а арахоьцу цӀахь ловзаршна.^[2]