Астрахань (футболан клуб)

• 1931—1945 — Хикеманаш ремонт йен Сталинан цӀарах заводан команда.
• 1946—1957 — Хикеманаш даран Сталинан цӀарах заводан команда.
• 1958—1965 — Хикеманаш даран заводан команда.
• 1965—1976 — Аштаркхнен хӀордан кеманашдаран заводан команда.
• 1976—2007 — «Судостроитель».
• 2008 дуьйна — «Астрахань».

Команда кхоьллина 1931 шарахь Сталинан цӀарах кеманаш деш йолчу заводехь. ЦӀахь ловзарш дӀахьо изза цӀе йолчу гӀалин стадионехь. Йуьхьанца «Хикеманаш даран Сталинан цӀарах заводан команда» аьлла цӀе тиллина, 1958 шарахь цара дӀайаьккхира Сталинан фамили оцунна йукъара.

1965 шарахь цӀе хийцира «Аштакхнен хӀордан кеманашдаран заводан команда». 1976 шарахь ала долийра «Судостроитель». 2008 шарахь дуьйна клубо гӀалин цӀе лелайо, йерриг финансаш муниципалан бюджетера йогӀу^[1].

Команда 13-зза гӀалин чемпион хилира 20-зза гӀалин Кад баьккхира. Профессионалийн статусехь ловзуш йу 2000 шарахь дуьйна.

Хьалхара шо ШолгӀа дивизионехь клубо чекхдаьккхира 11-гӀа меттигехь, уггаре дика командин бомбардир оцу шарахь хилира А. Бочарников, цуо чутуьйхира 17 буьрка. 2010 шо кхачале аштакхнехой шозза бен ца бахабелира иттана йукъа (2001 а, 2009 шерашкахь).

2010 шарахь, 58 очко йаьккхина, боьалга хилира, тӀедогӀучу шарахь-2011/12 — йалхалгӀа, кхин а шо даьлча — йуха а боьалгӀа. 2014 шарахь «Астрахань» финише йеира 7-гӀа меттигехь 51 очкоца, 2014/15 шарахь цуо 15-гӀа меттиг йаьккхира. 2015/16 шеран жамӀашца командодӀалецира тӀаьххьара, 13-гӀа меттиг.

2016/17 шо доладала дукха хан ца йиснера – клубо хаийтира Профессионалан футболан лиге Хьалхейаккхаран а, Российн Кедан а къийсамашкара дӀайолу, иштта хоуьйтура клубо шен болх сацабарх а^[2].

МХГӀ клуб кхоьллинчара дийцина официалан бахьна, — матчаш ловза цӀера арена ца хилар дара (2018 шеран дуьненан чемпионатанна тойен объектийн испискин йукъайахна гӀалин стадион).

Официалан доцуш — клубана спонсоралла дан организаци ца хилар, муниципалан бюджетера ПФЛ-хь дакъалаца оьшучу барамехь финансировани йан аьтто ца хилар а, ткъа гӀалин администрацин векалша команда ПФЛ-н чемпионатера арайаларна лерина пресс-конференцехь дӀахьедира, «планаш лела клуб говзанчийн статусехь денйан»^[1].

2016 шарахь Аштаркхнен областан чемпионатехь ловзуш йара «Астрахань-2» команда^[3], ткъа 2017^[4] и 2018^[5] шарахь — «Астрахань». 2017 шеран 8 апрелехь РФБ дӀайаьккхира ФК «Астрахань» шен могӀаршкара^[6].

• Аштаркхнен областан чемпион (18): 1949 (весна), 1949 (гуьйре), 1964, 1974, 1976, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1984, 1985, 1987, 1994, 1995, 1996, 2009, 2022.
• Аштаркхнен областан Кедан толамхо (17): 1950, 1964, 1965, 1968, 1969, 1971, 1972, 1974, 1977, 1981, 1984, 1986, 1989, 1990, 1994, 1996, 1997.
• Аштаркхне гӀалин чемпион (13): 1950, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1989.
• Аштаркхне гӀалин Кедан толамхо (20): 1964, 1966, 1968, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1979, 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997.
• Аштаркхнен хьалхейаккхаран Ӏаьнан чемпион (11): 1964, 1972, 1974, 1976, 1982, 1985, 1989, 1993, 1994, 1996, 1997.
• А. В. Тавельскийн иэсан 15-гӀа турниран толамхо: 1987.
• Туапсен кӀоштан йиллина хьалхейаккхаран толамхо: 1990.
• Къилбаседа Кавказан кедан толамхо: 1991.
• «Къилбе» зонин кедан толамхо: 1998.
• КФК йукъара РСФСР кедан ахфиналхо: 1991.
• КФК йукъара РСФСР хьалхейаккхаран детин совгӀатхо: 1988.
• КФК йукъара Российн хьалхейаккхаран толамхо: 1997.

Уггаре дика кхиам мехкан хьалхейаккхарехь: ШолгӀа дивизионехь 4-гӀа меттиг, «Къилба» зона (2010), 2012/13

Уггаре дика кхиам мехкан Кедехь: Российн Кад — 2012/13 финалан 1/16.

Уггаре баккхий толамаш:

КФК йукъара РСФСР хьалхейаккхар — 12:1 Электрон (Учкинен), 1988;

КФК йукъара Российн хьалхейаккхар — 15:0 Домбай (Карачаевск), 1997;

Российн чемпионатехь — 8:0 Локомотив-Тайм (МинВод), 2001;

КФК йукъара РСФСР Кад — 6:0 Метеор (Капустин Яр), 1957;

КФК йукъара Российн Кад — 8:1 Волгарь-Газпром-2 (Аштаркхне), 1997;

Российн Кад — 2:0 Нарт (Нарткала), 2000/01.

Уггаре баккхий иэшамаш:

КФК йукъара Российн хьалхейаккхар — 0:3 Сигнал (Изобильни), 1988; Темп (Иркаглы), 1990; Спартак (Пенза), 1991;

КФК йукъара Российн хьалхейаккхар — 0:8 Москабельмет (Москох) 1999;

Российн чемпионатехь — 0:8 Олимпия (Волгоград), 2005;

КФК йукъара РСФСР Кад — 0:8 Пищевик (Аштаркхне), 1955;

КФК йукъара Российн Кад — 0:3 Колос (Покровски), 1997;

Российн Кад — 0:3 Динамо (ХӀинжа-ГӀала), 2002/03.

Уггаре дукха матчаш клубехь левзина: Вардан Григорян — 293 матч (281 матч Российн хьалхейаккхарехь, 12 матч Российн Кедехь).

Клубан уггаре дика бомбардир (КФК + Российн чемпионаташ): Александр Бочарников — 55 буьрка

Клубан уггаре дика бомбардир Российн чемпионаташкахь: Сергей Гриненко — 41 буьрка (40 буьрка Российн хьалхейаккхарехь а, 1 буьрка Российн Кедехь).

Уггаре дика клубан бомбардир цхьаьна шарахь: Михаил Бирюков — 19 буьрка (2011/2012 шераш).

Союзан заманахь команда дакъа лацара РСФСР чемпионатехь (1988—1991 шерашкахь) а, Кедехь (1962, 1964, 1965, 1973, 1975, 1990 шерашкахь) а КФК командашна йукъахь, КФК командашна йукъара футболех ловзаран ССРС Кедехь (1991 шарахь).

Шо	Хьалхейаккар				Кад	Билгалдахарш
	Лига/дивизион	Зона/мур		Меттиг
1992	Российн КФК	»Ийдалйист» зона		4-гӀа 9-ах	—
1993				7-гӀа 12-ах	КФК «Къилба» зонин кедан финал[7]
1994				2-гӀа 9-ах	—
		Финал		5-гӀа 5-ах (тоба)	—
1995[8]		»Къилба» зона	1-ра мур (областан къийсамаш)	1-ра 15-ах (Аштаркхнен областан чемпионат)	Аштаркхнен областан кедан финал[9]	«Динамо» Аштаркхне — 2:3, 2:0[10]
			2-гӀа мур, Астрахань	кхайкхийна толамхо (кхин командаш ца йаьхкина)	1/4 — КФК 7-гӀа зона
			3-гӀа мур (финал), Азов	ца йеина	—
		Финалан турнир		3гӀа 5-ах (тоба)	—
1996		»Къилба» зона		4-гӀа 9-ах	—
1997				1-ра 12-ах	КФК «Къилба» зонин кедан финал[11]
		Финалан турнир		5-гӀа 5-ах (тоба)	—
1998		«Къилба» зона		3-гӀа 13-ах	—
1999				3-гӀа 16-ах	—	ШолгӀа дивизионе хьалайалар
		Финалан турнир		5-гӀа 6-ах (тоба.)
2000	ШолгӀа дивизион/ПФЛ хьалхейаккхар, «Къилба» зона			11-гӀа 20-ах	1/32
2001				10-гӀа 20-ах	1/256
2002				14-гӀа 21-ах	1/256
2003				17-гӀа 20-ах	1/256
2004				14-гӀа 17-ах	1/256
2005				12-гӀа 13-ах	1/256
2006				16-гӀа 17-ах	1/256
2007				11-гӀа 15-ах	1/256
2008				14-гӀа 18-ах	1/256
2009				10-гӀа 18-ах	1/256
2010				4-гӀа 17-ах	1/64
2011/12				6-гӀа 18-ах	1/64
2012/13				4-гӀа 17-ах	1/16
2013/14				7-гӀа 18-ах	1/128
2014/15			1 мур, 2 тоба	11-гӀа 11-ах	1/32
			2 мур, В тоба	3-гӀа 6-ах
			жамӀ	15-гӀа 18-ах
2015/16				13-гӀа 14-ах	1/128
2017	КхоалгӀа дивизион, «КъФГ/Къ-СКФГ» зона			8-гӀа 9-ах

• Колосов, Александр Иванович (1988—2005)
• Комаров, Вадим Алексеевич (2005 — 2007сентябрь)
• Перевертайло, Евгений Николаевич (2007—2008)
• Попков, Сергей Николаевич (2009)
• Гусев, Павел Пантелеевич (2010 — 2011сентябрь)
• Нененко, Валерий Георгиевич (2011 — 2012июнь)
• Степанян, Калин Ервандович (2012 июнь—2014)
• Иванов, Лев Викторович (2015, июнь кхаччалц)
• Гунько, Сергей Валентинович (2015 июль — 2016 май)