Лутугинан кӀошт
Луту́гинан кӀошт— Луганскан Халкъан Республикин административан дакъа[2] Административан йукъ — Лутугино. Йукъаметтиг административан йукъан а, Луганскан а — 27 км.
Луганскан Халкъан Республикин а, Российн Федерацин а 30.09.2022 шеран бертаца билгалдоккху область, цунна йукъахь Лутугинан кӀошт а, Российн Федерацин керла субъет санна[3].
Украинин Ӏедало иза къуьйсу, лору область шайн мохк.
2014 шеран 7 октябрь кхаччалц Украинин Луганскан областан йукъахь хилла.
Истори
Лутугино гӀалин истори йолало Российн имперехь дуьххьара валокаш деш йолу чуьйналало завод йилларца, иза долийна 1896 шарахь бельгин акционерийн йукъаралло. Бораха белхалойн ницкъаш латтабора уллера йарташ Успенко а, Конопляновко а. 1897 шарахь йира дечиган баркаш Орёлан а, Курскан а губернешкара болх бан баьхкина ахархошна. Масех тӀулгийн цӀеноша йира администрацин белхалойн хӀусамаш, цигахь бехара кхечу махкара говзанчаш, заводан куьйгалхой. Иштта хилла жима, йуьхьанца цӀе йоцу посёлок. 1914 шарахь йира цӀепоштнекъан станци, Ольхови эркан аьтту берд тӀера посёлкан цӀе йелира Шмидтовка. Посёлок чуйагӀара Екатеринославан губернин Славяносербскан уездан Успенскан волостан. Цигахь вехара 1200 стаг.
1925 шарахь Шмидтовкин цӀе хийцира Донецкан кӀоран бассейнан талламхочун геологан Лутугин Леонид Ивановичан — оьрсийн геологан, Петарбухан ламанан институтан профессоран цӀарах. 1898 шарахь дуьйна цуо куьйгалла дина Донбасс талларан, коьрта майданан съемкаш йаьхна, хӀоттийра дика гуш долу геологин карту, цунна Йоккха дешин мидал йелира дуьненайукъара гайтамехь Туринехь 1911 шарахь.
1965 шеран 12 ноябрехь посёлкан Лутугинона гӀалин статус йелира. Оцу хенахь цунах административан йукъ хилира кӀоштан.
1965 шеран 3 январехь Украинийн ССР Лакхара Кхеташонан Президиуман Омарца кхоьллира Лутугинан кӀошт[4].
Куйгалла
Лутугинан кӀоштан а, Лутугино гӀалин а куьйгалла до Лутугинан кӀоштан администрацис[5].
Оьздангалла
Оьздангалла гайтина кӀоштан оьздангаллин цӀа, гӀалин а, поселкан а оьздангаллин цӀенош.
2015 шарахь дуьйна ЛХР кӀоштан куьйгалхоша Русский Егора а, Дегтяренко Владимира а жигара буьйлабелла тӀемехь дакъа лаьцначеран цӀераш йазйан. ТӀамехь кхелхинчарна йукъараллин, оьздангаллин, спортан гӀишлош тӀаьхь, адамаш дехачу цӀеношна тӀаьхь. Кхин а дуьххьала тӀемал тӀаьхьарчу шеракахь йукъа даьккхира «Иэсан жайна», кӀоштан махкахь мемориалан тӀулгаш хӀиттийра, Бели а, Первозванновка а поселкашкахь дӀайиллира мемориалан иэсаш. 2017 шарахь хӀоттийна 26 мемориалан гранитан экъа[6].
Транспорт
- Автотрасса «Луганск-Донецк»
- Автотрасса «Луганск-Красни Луч»
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 http://gkslg.info/files/chisl_0915.pdf
- ↑ Закон об административно-территориальном устройстве Луганской Народной Республики. Луганский Информационный Центр (2023 шеран 14 март).
- ↑ Договор между Российской Федерацией и Запорожской областью о принятии в Российскую Федерацию Запорожской области и образовании в составе Российской Федерации нового субъекта от 30 сентября 2022 года (ратифицирован Федеральным законом от 4 октября 2022 года № 374-ФЗ, вступил в силу 5 октября 2022 года, письмо МИД России от 05.10.2022 № 19696/дп). ТӀекхочу дата: 2023 шеран 20 октябрь. Архивйина 2023 шеран 4 октябрехь
- ↑ История города Лутугино. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 28 ноябрь. Архивйина 2020 шеран 14 августехь
- ↑ Администрация Лутугинского района Луганской Народной Республики. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 13 январь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 22 октябрехь
- ↑ Мемориальные доски в память о воинах-ополченцах открыты в Лутугинском районе (ФОТО). ТӀекхочу дата: 2017 шеран 12 ноябрь. Архивйина 2017 шеран 12 ноябрехь
Хьажоргаш
- Крупнейшие за последнее время учения НМ ЛНР прошли на полигоне под Лутугино. Новости Донецкой Народной Республики (2016 шеран 5 февраль). ТӀекхочу дата: 2017 шеран 26 ноябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2017 шеран 16 ноябрехь
