Садулаев, Герман Ӏумар-Ӏелин воӀ
Герман Ӏумар-Ӏелин воӀ Садулаев (оьрс. Ге́рман Умарали́евич Садула́ев; 1973 шеран 18 февраль, Шела, Нохчийн Республика) — Россин йаздархо, юрист, политикин гӀуллакххо, публицист, журналист. ГӀараваьлла Нохчийчоьнан, Кавказан а, советийн мехкан исторех а, хӀинцалерачу хьолах а лаьцна йаздинчу произведенешца. «Я — чеченец!», «Таблетка», «Шалинский рейд» а, кхийолу а жайнийн автор ву. Петарбухан йаздархойн бертан декъахо, масех литературин совгӀатийн лауреат. Шен исбаьхьаллин а, публицистикин а белхашкахь кхайкхам бо Къоман идентификацин а, историн иэсан а, къаьмнийн йукъаметтигийн а, Россин йукъараллин-политикин кхиаран а хаттаршка[3].
Хьалхара шераш
Вина 1973-чу шарахь, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Шелахь, нохчочун а, теркан гӀазакхийн а доьзалехь. Соьлжа-ГӀалахь дешна, шен эрсаной тайпанах лору иза.
1989-чу шарахь Ленинградехь деша вахара, журналистикин факультете журналистикин факультете дӀахӀотта, областан кегирхойн газет тӀера хьажийна, цигахь иза очеркаш зорба тухуш вара. ТӀаьххьарчу хенахь шен сацам хийцира, Петарбухан пачхьалкхан университетан юристийн факультете дӀахӀоьттира.
Литературин гӀуллакх
2004—2005-чу шерашкахь кхаа баттахь йазйина хилла хьалхара произведени, «Одна ласточка ещё не делает весны» цӀе йолу повесть, иза йуьхьанца авторо Интернет чухула дӀасайаржош хилла; иштта цо иза тайп-тайпанчу арахецархошка дӀахьажийна хилла. И повесть тӀеэцна цхьаъ бен воцу арахецархо хилла Кормильцев, Илья Валерьевич, цо Садулаевга чӀагӀо йина, нагахь санна цо кхин а масех повесть йазйахь, цуьнан книга арахоьцур йу аьлла[4]. Иза 2006-чу шарахь хилира, Кормильцевс куьйгалла дечу «Ультра.Культура» цӀе йолчу арахецараллехь «Я — чеченец!» цӀе йолу книга арайелира. Цуьнан йукъахь тӀеман хьокъехь йаздина бархӀ дийцар а, цхьа повесть а йара, уьш дукха хьолахь авторан шайн дахарехь хиллачу хӀуманех доьзна дара.
2008-чу шарахь арадаьлла «Таблетка» цӀе долу роман «Русский Букер» совгӀатан шорт-листе йахара. 2009-чу шарахь иза «Собака.ru» журналас лоруш йолу «ТОП 50. Самые знаменитые люди Петербурга» цӀе йолу совгӀатан «Литература» номинацехь толамхо хилира[5]. 2009-чу шеран июнь баттахь арайелира «AD» цӀе йолу роман, иза GQ журналас беттан книга аьлла тӀечӀагӀйина[6]. 2010-чу шарахь «Шалинский рейд» роман арайелира[7] «Русский Букер» премин шорт-листе йахара, иштта «Знамя» журналас лору преми а йаьккхира[8]; «Блокада» дийцар «Четыре шага от войны» антологехь арайаьлла[9][10].
Петарбухан «Аврора» журналахь зорба тоьхна. Россин Граждански литературин форуман декъашхо ву.
Шен литературин ориентираш лоруш ву Вьяса (Вед гулйинарг а, Веданта-сутр автор а), Чак Паланик, Андрей Платонов, Венедикт Ерофеев, Дональд Бартельм.
2021-чу шарахь «Ясная Поляна» литературин премин лауреат хилира «Готские письма» книган «Современная русская проза» номинацехь[11].
2023—2024-чу шерашкахь авторан произведенеш зорба тоьхна «Сибирские огни» журналехь а, «Традиции&Авангард» альманахехь а[12][13]. 2024-чу шарахь арайелира «Никто не выVOZит эту жизнь» цӀе йолу роман, иза лерина йу «специальной военная операци» а, экзистенциальни кризис а йолу темашна[14][15]; Иза «Защитники Отечества» фондан произведенийн каталоге йукъатуьйхира[16]. 2026-чу шарахь йаздархо «Главкнига» литературин премин жюрин хӀоттаме йукъавахара[17].
Рамзан Кадыровца болу конфликт
2010-чу шарахь Комсомольская правда газетан журналистаца хилла Садулаевн къамел[18] Рамзан Кадыров комментари йан бехкаме вира: «…иза нохчо а вац, бусулба стаг а вац, адам а дац»[19], — иштта Нохчийчоьнан омбудсмен Н. Нухажиев Садулаевн дуьхьал аравалар[20], иза, шайн рожехь, Россин омбудсмене гӀерташ литераторийн тобанан дехар кхолладелира[21] иштта Садулаевс Нухажиев кхайкхира дебаташ йан[22].
Йукъараллин-политикин гӀуллакх
2010-чу шарахь Садулаев КПРФ-на йукъавахара. КПРФ-н Петарбухерчу гӀалин декъан сайтан хаамашца, иза Невскан кӀоштан парторганизацехь ву[23].
2012-чу шеран 25 февралехь Герман Садулаевс Санкт-Петербургера нийсачу харжамийн митингехь къамел дира.
Тахана со ву, Герман Садулаев санна публицисташца цхьаьна, левийн теманашкахь ойланаш йеш а, оцу дискурсан жоьпалла тӀелаьцна а, цхьацца болчу нахах цхьаъ.
— Захар Прилепин[24]
Садулаевн (2014) хетарехь: «Соьга дийр дацара, вайнехь, Европера социалистийн проект йоьхна аьлла. Иза хенан йукъара йухатешнера. Цийчоь йу, цигахь ах миллиард стаг ву, Ленинан гӀуллакх цигахь дийна ду. Хиндолчу хенахь вай социализман идеяшка йухадерза ду»[25].
2016-чу шарахь VII созыван Пачхьалкхан думин харжамкахь иза КПРФ-н цӀарах Петарбухан 218-чу Къилбехьарчу цхьаъ бен воцуш кандидатан харжаман гуонера кандидаташна йукъавахара[26]. 6-чу меттиге велира (12 075 кхаж, 7,37 %), Виталий Милоновл (56 068 кхаж, 34,24 %) тӀаьхьависира[27].
2022-чу шарахь Садулаев «Новая Евразия» йукъарчу регионаш йукъарчу йукъараллин боламаллин лидерш цхьаъ хилира, иштта «Новые скифы» боламаллин коьрта фигурех цхьаъ а хилира[28][29]. КПРФ-н декъахо волуш, цо жигара болх бан волавелира Захар Прилепин политикин структурашца а, «Справедливая Россия — За правду» партица а[30]. 2022-чу шарахь дуьйна 2026-чу шо кхаччалц Садулаевс жигара публицистикин болх бира, «Ваши Новости» изданин колумнист волуш. Цигахь цо тӀеман-политикин темах йаззамаш кийратуьйхира, царна йукъахь лерина тӀеман операцин таллам а, тӀеман стратегин хаттарш а ду[2].
2022-чу шарахь дуьйна волонтер санна СВО-н зоне гуманитаран гӀо дахьарца ву иза[31].
Иза «Татарский» цӀе йолу премин инициаторшкахь а, жюрин декъашхойх цхьаъ а ву[31][32].
Доьзалан дахар
Библиографи
- «Я — чеченец!» (повести, рассказы) // Москва: «Ультра. Культура», 2006
- «Радио FUCK» (роман) // Москва— Санкт-Петербург: «АСТ», «Астрель-СПб», 2006
- «Пурга, или Миф о конце света» (повесть) // Москва: «Вагриус», 2008
- «Таблетка»[37] (роман) // Москва: «Ad Marginem», 2009 ISBN 978-5-91103-046-9
- «AD»[38][39][40][41][42][43] (роман) // Москва: «Ad Marginem», 2009 ISBN 978-5-91103-048-3
- «Бич божий» (сборник рассказов) // Москва: «Ad Marginem», 2009 ISBN 978-5-91103-070-4
- «Шалинский рейд»[44] (роман) // Москва: «Ad Marginem», 2009 ISBN 978-5-91103-104-6
- «Блокада» в антологии «Четыре шага от войны»[9]
- «Марш, марш правой!» (статьи, эссе) // Санкт-Петербург: «Лимбус-Пресс», 2011
- Соавтор романа «Шестнадцать карт»[45].
- «Прыжок волка. Очерки политической истории Чечни от Хазарского каганата до наших дней» (эссе) // Москва: Альпина нон-фикшн", 2012
- «Зеркало атмы» (сборник рассказов) // Москва: «Современная литература», 2013
- «Иван Ауслендер» // Москва: «АСТ», «Редакция Е. Шубиной», 2017
- «Готские письма» // Санкт-Петербург: «Лимбус-Пресс», 2021[46]
- Земля. Воздух. Небо : роман. — М. : Эксмо, 2021. — 254 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-04-119444-4.
- Участие в антологии «Русские дети. 48 рассказов о детях» (2023)[47]
- «Ритуалы и нарративы» // «Издательские решения», 2023 ISBN 978-5-0060-3767-0
- «Гибель Александрии» // «Издательские решения», 2023 ISBN 978-5-0060-5165-2
- «Никто не выVOZит эту жизнь» (роман) // Санкт-Петербург: «Лира», 2024 ISBN 978-5-907727-30-4[48]
Переводы
- German Sadulaev «I am a Chechen!» / перевод на английский Anna Gunin // London, «Vintage Books», 2011
Литературин премеш
- «Таблетка» роман (2008) «Русский Букер» совгӀатан шорт-листе йахара, 2009-чу шарахь «Топ-50» премин толамхо хилира.
- 2017 — «Иван Ауслендер» цӀе йолу жайна Ясная Поляна литературин премин лонг-листе йахара[49].
- 2021 — Ясная Поляна премин лауреат, «Современная русская проза» номинаци («Готские письма» романна).
- 2025 — «Никто не выVOZит эту жизнь» цӀе йолу повесть Д. А. Гранинан цӀарахчу Къоман литературин премин «Малая проза» номинацин дехачу списке йахара[50].
Интервью
- Стайер на экспорт | Номер 37 (2008) | Литературная Россия. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 июль.
- ТОП 50 2009. Герман Садулаев. Собака.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 июль. — журнал «Собака.ru]», 2009 год
- Чеченец в России. Герман Садулаев, Finam.FM -. Дата обращения: 23 июлехь 2026. «Финам FM»
- «Герман Садулаев: „У людей в Чечне отсутствует иммунитет против власти денег“». Интервью Садулаева газете «Труд-7»
- Чеченцы в Европе, Русский журнал. Дата обращения: 23 июлехь 2026.. Беседа с Германом Садулаевым. Часть 1 от 17.08.2011 года «Русский журнал»
- Называться чеченцем – привилегия, Русский журнал. Дата обращения: 23 июлехь 2026.. Беседа с Германом Садулаевым. Часть 2 от 19.08.2011 года «Русский журнал»
- «Я не чеченец. У меня и справка есть!» | СОЛЬ(бил-боцу.). web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 июль.
- Герман Садулаев: «Не надо испытывать комплекс поражения», Газета ВОЛЬТЕР (2013, 30 ноябрь). Дата обращения: 23 июлехь 2026. — газета ВОЛЬТЕР, 2013 год
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Эксперт объяснил, стоит ли ждать новой мобилизации в 2025 году. ZMNvest. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ 1 2 3 Герман Садулаев. Заметки неэксперта. Мобилизация. Ваши Новости. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Садулаев Герман Умаралиевич. Книжная Лавка Писателей. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Статья Ислам. Герман Садулаев. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2009 шеран 15 августехь
- ↑ ТОП 50 2009. Герман Садулаев. Собака.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 июль.
- ↑ AdMarginem — Роман Германа Садулаева «AD» — книга месяца по версии журнала GQ. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2009 шеран 18 сентябрехь
- ↑ Аристов Д. В. Русская батальная проза 2000-х годов: традиции и трансформации. Диссертация на соискание учёной степени кандидата филологических наук // Пермь: ПГГПУ, 2013. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2014 шеран 23 мартехь
- ↑ Знаменательный год. Журнал «Знамя» вручил литературные премии за 2010 год, Новые Известия. Дата обращения: 23 июлехь 2026.
- ↑ 1 2 С.Костырко. Тринадцать взглядов в сторону войны (Четыре шага от войны), Журнальный зал. Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Сергей Чередниченко. Круглый стол «Великая Отечественная война в современной литературе». Ч. I. Архиван копи 2015 шеран 26 майхь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Лиterraтура. — 2015. — № 51.
- ↑ Объявлены лауреаты премии «Ясная Поляна» 2021 года(бил-боцу.). АртМосковия (2021 шеран 27 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2021 шеран 28 октябрехь
- ↑ Публикация в журнале «Сибирские огни». Сибирские огни (2023 шеран 1 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Публикация в альманахе «Традиции&Авангард». Традиции&Авангард (2024). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Мы обязательно вывезем. Русская народная линия (2024 шеран 11 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Садулаев Г. Никто не выVOZит эту жизнь. Biblionika. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Книга Садулаева вошла в каталог произведений фонда «Защитники Отечества». News.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Оглашен короткий список премии «Главкнига» за 2025 год. Ревизор.ру. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Известный писатель Герман Садулаев: «Главная проблема Чечни - не терроризм, а секс», kp.ru (2010, 24 октябрь). Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Кадыров: Садулаев — не писатель и вообще не человек. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Кофейные видения "чеченского" писателя из Петербурга. grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Российские литераторы требуют извинений от чеченского омбудсмена, Росбалт. Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Герман Садулаев вызвал омбудсмена Чечни на публичные дебаты, Lenta.RU. Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Если бы вы знали, как мне стыдно за этих недоумков! (видео). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2012 шеран 2 февралехь
- ↑ Захар Прилепин: «Я пишу тексты — вот моя политика» // АПН—Нижний Новгород. 2014-01-23. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2014 шеран 28 февралехь
- ↑ Мы себя под Лениным чистим. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2016 шеран 4 мартехь
- ↑ Выборы депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации седьмого созыва: Данные кандидата : Садулаев Герман Умаралиевич. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. / Сайт ЦИК России
- ↑ Результаты выборов по одномандатному избирательному округу : Город Санкт-Петербург — Южный. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. / Сайт ЦИК России
- ↑ Герман Садулаев: Арт-пролетариат и Новые скифы. Центр Гумилева. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Герман Садулаев: России нужно присоединить к себе Танзанию. VVO.live. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Герман Садулаев: «Мы работаем на победу». Справедливая Россия — За правду. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ 1 2 Как вывезти эту жизнь: писатель Герман Садулаев — о каноне военной прозы и магистральных дорогах судьбы(бил-боцу.). vm.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Премия татарского. Экспертный совет. Всероссийская литературная премия для военных журналистов и писателей имени Владлена Татарского. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Герман Садулаев. Беседу вёл Илья Колодяжный // Литературная Россия. № 37. 12.09.2008. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2013 шеран 16 августехь
- ↑ Литература Северной Пальмиры// Литературная учёба. 2010, № 6. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2015 шеран 2 апрелехь
- ↑ Герман Садулаев. Лабиринт. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Садулаев Герман Умаралиевич. Имена Кавказа. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Ганиева А. А. Миры-фантомы и рыночная оккупация. Герман Садулаев // Вопросы литературы. — 2009. — № 3. Архивйина 2013 шеран 30 февралехь.
- ↑ Евгений Белжеларский. Схождение в AD. Вышел новый роман Германа Садулаева // Итоги. — 2009. — 9 июлехь (№ 28 (682)). Архивйина 2018 шеран 30 майхь.
- ↑ Владимир Цыбульский. Немного ада в офисном романе, Газета.Ru (2009, 12 август). Архивировано 12 майхь 2018 года. Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Тимур Латыпов. Прикладная демонология для менеджеров. Время и деньги (2010 шеран 2 март). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2018 шеран 11 майхь
- ↑ Андрей Мирошкин. Демонология для менеджеров(ингалс.) (9 July 2009). Архивировано 11 майхь 2018 года. Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Виктор Топоров. Вокруг одни…, Частный Корреспондент (2009, 2 июнь). Архивировано 11 майхь 2018 года. Дата обращения: 18 июлехь 2026.
- ↑ Лев Данилкин. Сатирическая фантасмагория, с гермафродитами. afisha.ru (2009 шеран 22 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2009 шеран 27 июнехь
- ↑ Аристов Д. В. Герман Садулаев. «Шалинский рейд» // Филолог. № 17. 2011. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2014 шеран 26 августехь
- ↑ Садулаев Г., [[Сафронова, Елена Валентиновна|Сафронова Е.]], Новиков Д., Чепурина М. и др. Шестнадцать карт. Роман шестнадцати авторов // Урал. 2012. № 1. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2016 шеран 28 январехь
- ↑ Три наших книги в шорт-листе премии "Ясная поляна". Лимбус Пресс (2021 шеран 24 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2021 шеран 2 декабрехь
- ↑ Герман Умаралиевич Садулаев. Readli (2023 шеран 19 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Никто не выVOZит эту жизнь. Буквоед (2024). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
- ↑ Лонг-лист литературной премии Ясная Поляна. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль. Архивйина 2017 шеран 31 майхь
- ↑ Объявлен длинный список Национальной литературной премии имени Д. А. Гранина. Bookunion.ru (2025 шеран 25 март). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 июль.
Хьажоргаш
- Чеченский писатель Садулаев о драке в лагере "Дон". Очень здравые мысли (5.5 мб).
- «Когда царя ведут на гильотину…» // «Однако», № 30 (46), 09.08.2010
- Отдохнуть у истоков.