Володин, Вячеслав Викторович

Воло́дин Вячесла́в Ви́кторович (1964 шеран 4 февраль, Алексеевка (Хвалынскан кӀошт), Саратован область[1]) — Россин политикин пачхьалкхан гӀуллакххо. Россин Федерацин Федералан гуламан Пачхьалкхан думин председатель[2], 2016 шеран 5 октябрехь дуьйна Россин Федерацин Кхерамзаллин кхеташонан декъахо[3]. Пачхьалкхан Думан хьалхара председатель ву, палатин куьйгалхо шозза сов хан йаьккхинчу[4]. Пачхьалкхан Думин IV, V, VII, VIII, IX кхайкхийн депутат ву иза (Саратован областан векал).

2016-чу шеран эсаран беттан 5-чу дийнахь дуьйна Россин Федерацин Кхерамзаллин Кхеташонан декъашхо[5]. 2020-чу шеран гӀуран беттан 21-чу дийнахь дуьйна РФ-н Пачхьалкхан Кхеташонан декъашхо. «Цхьаллин Росси» партин Лакхарчу Кхеташонан Бюро декъашхо[6]. РФ-н сийлахь юрист (2009)[7]. 2016-чу шеран лахьанан беттан 24-чу дийнахь дуьйна Коллективан Кхерамзаллин организацин Договоран Парламентан Ассамблейн Председатель[8]. «Даймехкан хьалхенна йина кхиамаш» орденан буьззина кавалер.

РФ Президентан Администрацин куьйгалхочун хьалхара гӀовс (2011 шеран 27 декабрь — 2016 шеран 5 октябрь). Россин Федерацин Правительствон Аппаратан куьйгалхо— Россин Федерацин Правительствон председателан гӀовс (2010—2011).

Техникин Ӏилманийн кандидат (1989), юридически Ӏилманийн доктор (1996), Россин Федерацин 1-чу классан бакъволу пачхьалкхан хьехамхо (2012)[9]. Запасан полковник[10].

Биографи

Схьавалар а, доьзал а

Вина 1964 шеран 4 февралехь Саратовн областан Хвалынан кӀоштара Алексеевка эвлахь дуккха а бераш долчу доьзалехь[11][12]. Да хилла эркан флотан капитан, велла 51 шо долуш. Да веллачул тӀаьхьа кхиийна ненан майрачо.

Нана — Барабанова Лидия Петровна (йина 1936 шарахь) чекхйаьккхина Саратовн хьехархойн училище. Дешар чекхдаьлча Ленинграде хьажийра, амма реза ца хилла даймахкахь йисира, хӀунда аьлча, ца лиира къанйелла нана ша йита. Болх бира йуьртан ишколехь йуьхьанцара классийн хьехархо.

Дешар

1986-чу шарахь Володинс чекхйаьккхира Саратовн йуьртабахаман механизацин институт, инженер-механик говзал караерзош. СИМСХ-н аспирантуре деша дӀахӀоьттира; 1989-чу шарахь кандидатски диссертаци «Разработка и обоснование параметров весового дозирующего устройства стебельных кормов» цӀе йолчу темина уллохь лардира[13].

Институтехь доьшуш волуш, Володина тӀеман кафедра йохура, Ульяновскан танкови училищехь тӀеман гуламашкахь дакъа лоцура. Институт чекхйаьккхинчул тӀаьхьа цунна лейтенантан цӀе йелира, ткъа дешна ваьллачул тӀаьхьа «тӀеман институт уллохь йолчу курсашкахь Ӏамораш дӀадаьхьира», запасан полковникан дарже кхаччалц гӀуллакх деш[14].

1995-чу шарахь цо РФ-н Президент волчарахь йолу Пачхьалкхан гӀуллакхан академи чекхйаьккхира, юрист говзал карайерзош[15][16].

Карьера

1986 шарахь дуьйна — хьехархочун балхахь.

1990 шарахь хаьржина Саратовн гӀалин кхеташонан депутат.

1992 шарахь дуьйна — Саратовн администрацин куьйгалхочун гӀовс. 1994 шарахь дуьйна — Саратовн областан думин председателан гӀовс.

1993—1996 шерашкахь Ийдалйистан кадрийн центрехь (1995 шарахь дуьйна — Ийдалйистан пачхьалкхан гӀуллакхан академи) проректор болх бира, вара ИПГӀА конституцин бакъонан кафедрин профессор, пачхьалкхан а, регионийн а урхаллин кафедрин куьйгалхо[16].

1995 шарахь чекхйаьккхира РФ Президент волчура Россин пачхьалкхан гӀуллакхан академи, юристан говзалла схьаийцира[17][18].

1996 шарахь — Саратовн областан вице-губернатор.

ТӀаьхьо Володина пачхьалкхан гӀуллакхера дӀавелира, Москоха дӀавахара, цигахь бизнес лело волавелира, тӀаккха — «Даймохк» боламехь партин гӀишлошйарехь (партстроительствехь) дакъалецира[19], иза Юрий Лужковс куьйгалла деш вара. Володин областан вице-губернаторан даржера дӀаваларан бахьана Дмитрий Аяцковца (1996-чу шарахь Саратовн областан губернатор хилла волу) конфликт хиларх лаьцна болу хаам, Аяцковс ша, Володина корматалла йеш волу мах хадабеш, харцбира[20].

1996 шарахь Петарбухан ЧГӀМ институтехь чекхдаьккхира юридически Ӏилманийн докторан Ӏилманан тӀегӀа йаккхаран диссертации, тема йара «Российн Федерацин субъект: Ӏедалан, законашкхолларан, урхаллин новкъарлонаш»[21]. 50 сов зорба тоьхначу белхийн автор[22].

1999-чу шарахь Пачхьалкхан Думин III кхайкхаран депутат хаьржина иза, «Даймохк — Йерриг Росси» блокера. 2001-чу шеран товбецан баттахь дуьйна — ОВР-н фракцин куьйгалхочун заместитель, ткъа 2001-чу шеран товбецан баттахь — куьйгалхо[23].

2003-чу шарахь Пачхьалкхан Думин IV кхайкхаран харжамашкахь Володинехь хаьржина вара Балаковскан (156-гӀа) цхьамандатан гуонехула. Харжамхойн 82% кхаьжнаш гулдира цо[24]. Думехь — председательн заместитель, «Цхьааллин Росси» фракцин хьалхара заместитель ву. 2005-чу шарахь дуьйна — «Цхьааллин Росси» партин генеральни кхеташонан президиуман секретарь ву.

2007-чу шарахь хаьржина вара Пачхьалкхан Думин V кхайкхаран депутат.

2007-чу шеран чиллан-беттан 2-чу дийнахь дуьйна 2010-чу шеран эсаран беттан 21-чу дийне кхаччалц — Пачхьалкхан Думин V кхайкхаран председательн заместитель ву. «Цхьааллин Росси» партин генеральни кхеташонан президиуман секретарь (2011-чу шеран товбецан беттан 23-чу дийнахь партин гуламо президиумара араваьккхина).

2010-чу шеран эсаран беттан 21-чу дийнахь Правительствон председательан заместитель — РФ-н Правительствон аппаратан куьйгалхо хӀоттийна ву, Собянин Сергей Правительствон мэр хӀоттарна даржера мукъаваьккхина.

2011-чу шеран гӀуран беттан 27-чу дийнахь РФ-н Президентан Администрацин хьалхарчу заместителан дарже хӀоттийна ву, чоьхьарчу политикин Урхалла а, къаьмнашна йукъара йукъаметтигаш а тергал деш. ХӀокху даржехь волуш, цунна делира пачхьалкхан граждански гӀуллакхан уггаре лакхара класс — 1-ра классан бакъдолу пачхьалкхан хьехамхо[9].

2012-чу шеран президентан харжамашкахь Путин Владимиран харжаман кампанехь дакъалецира.

2015-чу шеран товбецан 7-чу дийнахь дуьйна НКО-н белхан урхалла дарехула белхан тобанан куьйгалхо вара[25].

2016-чу шеран мангалан беттан 1-чу дийнахь «Независимая газета» бинчу рейтингца, политикин хьалхелархойх пхоьалгӀа меттиг йаьккхира Володинс[26].

«Цхьааллин Росси» партин председатель Медведев Дмитрийс дӀадолорца, Володин VII кхайкхаран Пачхьалкхан Думе харжамашкахь партин списакна йукъа вахара[27], Волгоградски, Пензенски, Саратовски, Тамбовски областашна региональни тоба коьртехь а волуш[28], ткъа харжамийн жамӀашца Госдуман депутат хилира[29]. Цу тӀе, Володин 2016-чу шеран хӀутосург беттан 22-чу дийнахь «Цхьаллин Росси» парто дӀайаьхьначу хьалхарчу харжамийн декъашхо вацара. Медведевс Володинан кандидатура «зеделла политикин тӀемало» статус бахьанехь кховдийра[30].

2016-чу шеран товбецан беттан 23-чу дийнахь РФ-н Президентан Путин Владимиран дехарца «Цхьааллин Росси» партин Лакхарчу Кхеташонехь а, Генеральни Кхеташонехь а Володин тӀечӀагӀвина вара партин кандидат волуш, Госдуман VII кхайкхаран Председатель волу меттиг къовсархьама. И дӀахьедар динчул тӀаьхьа, цхьаболу российн а, малхбузен а политологаш хьалхейийцира, 2018-чу я 2024-чу шарахь Володинс Россин Президентан дарж къовса тарлуш хилар[31][32][33][34]. Президент Путин 2017-чу шеран оханан беттан 20-чу дийнахь, когаметтаниг ву бохучунна йистхуьлуш, элира, тӀаьхьено къомо къастор ду[35]. 2016-чу шеран товбецан беттан 25-чу дийнахь «Цхьааллин Росси» партин Лакхарчу Кхеташонехь а, Генеральни Кхеташонехь а, Путин Владимира кховдийначу сацамца, Володин партин кандидат хӀоттийра Госдуман Председатель волчу (VII кхайкхар)[36].

Пачхьалкхан Думин Председатель

2016-чу шеран эсаран беттан 5-чу дийнахь Володина хаьржина Пачхьалкхан Думин Председатель VII кхайкхарехь, цуьнан хьалхарчу заседанехь, 450 кхаьжнах 404 гул а вина[37][23]. Пачхьалкхан Думан Председатель хӀоттийначул тӀаьхьа Володина дӀахьора федеральни парламентан статус чӀагӀйаран а, депутатийн законашкхолларан гӀуллакх дикка хилийтаран а политика. Оцу Ӏалашонца чӀогӀа дисциплина йукъайаьккхира, «цабахкаран» кхерам дӀабаккхархьама.

2016-чу шеран эсаран баттахь Володин хаьржина вара Россин уггаре Ӏаткъаме болу политикин кхоалгӀа метте (Путина а, Медведева а тӀаьхьа) «Политически технологийн центран» рейтингца[38]. РАНХиГС-н экспертно-аналитикан центро дӀайаьхьначу хеттамца, Володин вовзар тӀехь лакхарчу тӀегӀанехь дара. 83% респонденташа хаьржина иза Пачхьалкхан Думан Председатель хилар[39]. Цул сов, Володинан гӀуллакхан мах хадабора 78% россиян — позитиве а, нейтрал а[40].

2016-чу шеран лахьанан беттан 24-чу дийнахь хаьржина вара Коллективан Кхерамзаллин Къепин Парламентан Ассамблейн Председатель[41].

2016-чу шеран гӀуран беттан 26-чу дийнахь хаьржина вара Россин а, Белоруссин а Союзан Парламентан гуламан Председатель[42].

2017-чу шеран кхолламан беттан 22-чу дийнахь хилира «Цхьаллин Росси» партин Лакхарчу Кхеташонан 19 декъашхочух цхьаъ.

2017-чу шарахь соавтор вара теракт йинчу зуламхошна, винчу хенахь паспорт ца деллачу, РФ-н гражданин статус дӀайаккхаран закон.

2018-чу шеран хьаьттан беттан 12-чу дийнахь Володина, пенсин реформе йийцаре йеш, Саратовн областан бахархошца хиллачу къамелехь дӀахьедира, Россин пенсешна тӀейогӀу йолу хан бюджетан пачхьалкхан чоьте хьаьжжина хилар. Политико магийра, нагахь бюджетан ахча Пенсин фонде чудаккхаран барам лах ца бахь, тӀейогӀучу хенахь пачхьалкхан пенсеш дӀайовла мега аьлла[43].

Пенсин реформанна реза хилар гайтира Володина[44].

2019-чу шеран бекарг беттан 15-чу дийнахь ГIирмехь дIаяьхьначу даздаран митингехь Володина дIахьедира, Украинехь хиларна ГIирмина экономикан зенаш хиларх, ткъа иштта цо кховдийра Украине уьш меттахIитторан декхаре йар[45].

2019-чу шеран оханан беттан 5-чу дийнахь Володина дийхира Пачхьалкхан Думана правительствон кхолларехь дакъалацар[46]. Шен идейш цо маьIнадаьккхира «Кхиаран Даймехкан Конституци» цIе йолчу статьяхь, иза арайаьллера 2019-чу шеран асаран беттан 17-чу дийнахь «Парламентан газета» цIе йолчу изданехь. Зорбане йаьллачу публикацехь Володина, Конституцин буххера болу мехаллаш хийца ца магош, кховдийра министрийн кабинет кхолларан керла кеп, цуьнца президентан шен правительство хIотторан сацамашкахь пайдаэца тарлора премьер-министран хьежамех а, депутатийн корпусан позицех а. Володина кховдийначу конституцин хийцамаша таро лора кхочушдаран Iедалан агIорхьа хуьлуш болу ирхе нисдан а, парламентан а, правительстван а бакъонашкахь баланс меттахIотто а[47]. Цу тIе, политикна хетарехь, Iедалан дакъойн йукъаметтиган эвсаралла доьзна ду Конституцис чIагIдинчу процедураийн терахьах. Оцу хенахь дуьйна Володина, спикеран гIанта хевшшехь, правительствон декъашхошца къиза а, куьйгалхочун санна а къамел дан долийра, Госдумина хьалха жоп лучу нахана. Оцу тайпана конституцин хийцамаш тIаьхьо кховдийра президентан Владимир Путин Владимиран, Федеральни Собранига шен кхайкхам барца, 2020-чу шеран кхолламан беттан 15-чу дийнахь[48].

2021-чу шеран бекарг беттан 15-чу дийнахь Володинс шен Telegram-канал схьайиллира[49][50].

2021-чу шеран эсаран беттан 12-чу дийнахь йуха а хаьржина Пачхьалкхан Думин VIII кхайкхаран Председатель VIII гуламан хьалхарчу заседанехь, 421 кхаьжнах 360 гул а вина[51].

2022-чу шеран оханан беттан 26-чу дийнахь Володина тIедиллира Украине терроран пачхьалкх ларар, ФСБ-с а, Путина а телевизонан диктор Соловьёв Владимир вер кечдарехь бехкебечарна лаьцна хилар дIакхайкхийначул тIаьхьа[52][53].

2026-чу шеран асаран беттан 28-чу дийнахь «Цхьаьнакхетта Росси» партин XXIII гуламехь Володин кандидат хаьржира Пачхьалкхан Думин IX кхайкхаран депутатан. Цо коьрте хIоттийра Саратовн областан региональни тоба, ткъа иштта хаьржира Саратовн цхьамандатан харжаман гуонан № 164[54][55]. Толам баьккхира 82,84% жамI долуш[56].

2026-чу шеран товбецан беттан 30-чу дийнахь Володин хаьржина Пачхьалкхан Думин IX кхайкхаран Председатель. Цунна кхаьжнаш делира 406 депутатас[57]. Иза хилира Госдуман хьалхара председатель, шозза сов шен гIант тIехь хан токхуш[4].

Политически хьежамаш

Володина — технологически процессан керлачу карлайаккхарх а, меттигерчу ша-урхалла дарехь проблемех лаьцна книгийн автор ву[58][59].

Володин — Путин Владимиран уггаре муьтIахха а, жигара а болчу агIончех цхьаъ ву. Иштта, 2014-чу шеран эсаран баттахь «Валдай» дуьненайукъарчу клубан заседанехь Володина, РФ-на санкцеш тохарца доьзна хаттаре жоп а луш, дIахьедира, российн нахана дика кхета, «Путинана тIелатар — иза Россина тIелатар ду», «Путин воцуш — Росси а йоцуш» аьлла[60][61]. 2020-чу шеран интервьюхь «Газета.ru» изданина Володина дIахьедира, йерриг ханчохь Путина халонашна дуьхьало еш йолу пачхьалкхан урхаллин система кхоьллина хилар, ткъа Путин воцучу хенахь пачхьалкхан процессаш билггала Путин дIайазйинчу кепашца дIагIур йу аьлла[62].

«Financial Times» газето 2016-чу шарахь билгалдаьккхира, Володин волуш Кремло «бIаьрлачу хаамийн гIирсашна тIехь Iуналла чIогIа даржийна, правительствон йоцу йукъараллин цхьаьнакхетаралш «арахьара агенташ» лаьрра, ткъа иштта къайлахчу сервисашна шуьйра бакъонаш йелла талламаш барехь» аьлла.

2012-чу шарахь Володин саготте вара Россехь патриотически кхиор долчух. Цо къоначу нехан культурин тIегIанан а, къамелан а тенденцешна негативе мах хадийра[63].

Forbes журналан версица, 2012-чу шарахь Володина тергаме оьцура цхьамогIа губернатораш дIа а, дIа а хIиттор[64].

2022-чу шарахь Володина дIахьедира, «Байдена а, Зеленскийс а шайн Iалашо кхочушйийр йу — дуьненан тIехь мацалла хIоттийначу нехан голодомор исторехь цIераш йуьтур йу» аьлла[65][66].

Володина дош делира Росгвардин белхан эвсараллина законашца гIодарна а, къоман гвардин гIуллакххойн хьашташна (интересашна) тIехь агIо лацарна а[67].

Законкхолларан гIуллакх

1999-чу шарера 2024-чу шаре кхаччалц, Пачхьалкхан Думин III, IV, V, VII кхайкхаршкахь депутатан декхарш кхочушдеш, Володина 170 сов закон кхолларан дIадолор а, федералан законашна проекташна тIехь хийцамаш бар а вовшахтоьхна соавтор ву[68].

2009-чу шарахь Володина гIортор йира историн иэс лардаран зуламан жоьпалла юкъадалорна, ШолгIа Дуьненан тIом болчу хенахь хиллачу хиламашна тIедогIуш[69].

Пачхьалкхан Думин пхоьалгIачу кхайкхарехь дешаран декъехь законаш кхолларан дIадолорашна соавтор а, дIадолорхо а вара иза[70].

Пачхьалкхан Думин йалхалгIачу кхайкхарехь Володин вара декъан гIишлошъйарехь долу законпакетан авторех цхьаъ, цо дехкаре дора: доланан гIишлошйаран декъехь къаьсттина тергамаллин органаш вовшахтохар, гIишлошйаран цхьанатоьхначу хаамийн системина тIе хаамаш тохар, гIишлошйархошна а, тергамаллин органашна а гIуданаш тохар, гIишлошъярхочо шен декхарш кхочушдахь, цхьанатоьхна компенсацин фонд кхоллар[71][72].

Пачхьалкхан Думин ворхIалгIачу кхайкхарехь Володина, Думин фракцийн куьйгалхошца а, Думин председателан заместителашца а цхьаьна, законпакета чукхоьллира, шайн махкахо хиларх воьхкинчу нахана (кхечу мехкашкара схьабаьхкинчарна а, махках баьхначарна а) йукъара некъаца гражданствон бакъо дIаяйаккхар тIедожош, нагахь экстремизман а, терроризман а статьяшца бехке а вина, кхел йинчул тIаьхьа[73][74]. Иштта, терроризман акт йарах харц хаам барна жоьпалла чIагIдаран законпроектан соавтор а вара иза[75].

Думин ворхIалгIачу кхайкхаран председатель а волуш, Володина Думана а, Федерацин Кхеташонна а декъашхошна тайп-тайпаначу тIегIанашкарчу чиновникашка кхаьчча, гIоле йаран (привилегийн) законпроект чукхоьллира[76]. Цул сов, Думин председателна уллохь законкхолларан а, гIалин латтанаш а, йукъараллин а меттигаш кхиоран а говзанчийн кхеташонаш (Кхочушдаран кхеташо законкхолларна, цифрин экономикин кхиорна, гIалин лаьттан а, йукъараллин а меттигийн а кхиорна) кхоьллира, чукхоьссина законпроекташ йийцаре йан[77].

Володина соавтор вара законпроектан, цуьнца догIуш, бюджетан Iилманан а, дешаран а организацешна (ФГУПаш, пачхьалкхан университеташ, Iилманийн академеш) таро хилира кегий а, йуккъера а предприятеш кхолла, церан уставан капитална чу лицензионни барташца интеллектуальни гIуллакхан жамIаш (электронни машенийн программаш, хаамийн базанаш, кхоллараллин белхаш, пайдане моделаш, промышленностан образцаш) баккхийтар бакъо йукъайало. 2010-чу шарахь Володина соавторца тIеийцира «Дешарх» долчу Законана йукъа хьехархой говзал кхиоре (квалификаци хьалайаккхаре) пхеа шарна цкъа ца кхочуш беш болу бакъо чIагIйаран законпроект[78][79].

Йукъараллин гIуллакх

2025-чу шеран хIутосург беттан 15-чу дийнахь РФ-н Президентан Указца, (барт барца) РФ-н Попечительски кхеташонна йукъаваьккхина ву Володин[80].

ГIоьналла

2014-чу а, 2015-чу а шерашкахь Володина хIора шарахь 40 миллион сом дIаделира гIоьналлагIуллакхна[81]. Президентан Администрацин куьйгалхочун заместителера гIоьналла эцна бархI бакъоларйаран фондо, царна юкъахь — «Дахар ло», «Нийсо», «Тешам». Иштта цхьа дакъа ахча дIасадахана Володис Саратовн областан берашна лерина йолчу хIусамашка а, интернаташка а[82].

2016-чу шарахь шайн тIаьхьалонан доккхаха долу дакъа Володина йуха а гIоьналла гIуллакхна дIаделира — 31 миллион сом сов долу шен ахча, уьш делира пхи регионера 21 йоц-йукъараллин организацина, бакъоларйаран фондна, социальни учрежденина. Саратовн областехь Володис шайн ахчанан гIоьнца гIортор йира кхо берашна леринчу хIусамна (уьш хIинца «психолого-хьехархойн а, медико-социальни а тIаьхьалонан центраш» йу), пхи муниципальни музейна — Лев Кассиль, Петров-Водкин, Василий Чапаев, ткъа иштта Вольски а, Балашовски а краеведчески музеяш. Кхин цхьаьна гIуллакхаллин агIо — Саратовн областан похIме долчу берашна, Вольскера, Ершова, Хвалынскера берашна лерина творчествон коллективашна гIодар[83].

2017-чу шеран жамIашца Володина гIоьналла гIуллакхна дIаделира 25,5 миллион сом (2016 — 31 млн, 2018 — 38,9 млн сом), уьш цуьнан оцу шарахь болчу тIедогIучун ах бара. Оцу ахчанах цхьа дакъа Володис дIасадахана Смоленскан облахь къенчу доьзалшкара похIме долу берашна школа йарна а, Саратовн гIалара Елшанка эвлахь 226 доьзал баракашкара дехьабаккхархьама хIусам йилла а[84].

2018-чу шеран жамIашца Володина иштта шен тIедогIучун ахча гIоьналлан гIуллакхна дIаделира[85]. Йукъара ахча дара 38,85 миллион сом, царех 22 миллион сом дIаделира Смоленскан облахь къенчу, йоцу доьзалшка берашна «Феникс» школа йарна, ткъа иштта Iай а, аьхке а леладеш долу школан духар, спортивни бедар, киншкаш эцарна а[86].

Володина дакъа а лоцуш, Саратовн областехь баккхийчарна лерина интернаташ йина. Масала, Озински кIоштахь ветеранашнна эвлахь йина.

Володин — баккхийчу нехан историн сий деш, гIиллакх-оьздангаллин тIаьхьалойн сий деш волу мехкан сийлахь стаг ву. Иза ву федеральни программа ортодоксал килсанаш а, архитектурин федеральни мехаллин иэсаш йолу гӀишлош а меттахӀитторан автор[87]. Цуьнан дакъа лацарца дуккха а проекташ кхочушйина: ортодоксал килсанаш а, килсанаш а меттахӀитторна.

Доьзал

Володин зуда — Яна Юрьевна Полякина (2021-чу шеран бекарг баттахь дуьйна — Володина), цу цхьаьнакхетарехь бераш ду.

Хьалхарчу марера йоӀ — Светлана Вячеславовна Володина. Стипендица чекхйаьккхина МПУ, «Юриспруденци» говзал а йолуш. Аспирантура чекхйаьккхина «Криминалистика» агӀор. Кандидатски диссертаци ларйина. Монографин автор: «Многопартийность как основа конституционного строя России» (2016)[88].

СовгӀаташ

  • «Доьналлин къинхьегаман» орден (2026-чу шеран мангалан беттан 27-чу дийнахь)[89];
  • «Даймехкана динчу хьегамашна» орденан I-ра даржан (2024-чу шеран чиллин беттан 4-чу дийнахь) — россин пачхьалкхалла чӀагӀйарехь, парламентаризм кхиорехь, дуккха а шерашкахь къинхьегамна[90];
  • «Даймехкана динчу хьегамашна» орденан II-ра даржан (2014-гӀа шо)[91];
  • «Даймехкана динчу хьегамашна» орденан III-гӀа даржан (2012-гӀа шо)[92][93];
  • «Даймехкана динчу хьегамашна» орденан IV-гӀа даржан (2006-чу шеран оханан беттан 20-чу дийнахь) — законкхолларан гӀуллакхна боккха дакъа лацарна а, дуккха а шерашкахь къинхьегамна а[94];
  • Сийлаллин орден (2003-чу шеран оханан беттан 14-чу дийнахь) — законкхолларан жигараллина а, дуккха а шерашкахь къинхьегамна а[94];
  • ДоттагӀаллин орден (1997-чу шеран хьаьткан беттан 15-чу дийнахь) — пачхьалкхана динчу сийлаллина а, (Саратовн) областан социально-экономически кхиамна боккха дакъа лацарна а[95];
  • РФ-н Сийлахь юрист (2009-чу шеран 3-чу дийнахь) — низам чӀагӀдарехь а, законкхолларан жигараллина а[96];
  • РФ-н Президентан баркалла (2002-чу шеран чиллин беттан 7-чу дийнахь) — законкхолларан гӀуллакхна а, 2002-чу шеран федеральни бюджетан проект йина дакъа лацарна а[97];
  • РФ-н Президентан баркалла (2007-чу шеран оханан беттан 26-чу дийнахь) — 2007-чу шеран федеральни бюджетан закон кечйарехь боккха дакъалацарна[98];
  • РФ-н Президентан баркалла (2008-чу шеран оханан беттан 21-чу дийнахь) — 2008-чу шеран федеральни бюджетан закон кечъйарехь а, 2009-2010 шерашна план йолчу муьрехь а боккха дакъалацарна[99];
  • РФ-н Президентан баркалла (2008-чу шеран оханан беттан 21-чу дийнахь) — РФ-н Президентан, Правительствон гӀуллакх дар чӀагӀдарехь а, РФ-н парламентаризм кхиорехь а боккха дакъалацарна[100];
  • Анатолий Конен мидал (Юстицин министерствон, 2009 шо)[101];
  • «ТӀеман доттагӀалла» мидал (ЧГӀМ, 2006 шо)[102];
  • Ртищев гӀалин а, Ртищевски муниципальни кӀоштан а сийлахь вахархо (2010 шеран кхолламан бутт)[103];
  • Примаковн мидал (РФ-н Арахьарчу гӀуллакхийн министерство, 2019 шо[104]);
  • «20 шо» Москван областан Думин юбилейн нуьйда (2013-чу шеран лахьанан беттан 14-чу дийнахь);
  • «25 шо» Москван областан Думин юбилейн нуьйда (2018-чу шеран лахьанан беттан 22-чу дийнахь);
  • «Парламентийн йукъаметтигаш чӀагӀйар» мидал (2023-чу шеран лахьанан беттан 16-чу дийнахь, СНГ-н Парламентан Ассамблей) — парламентаризм кхиоран, демократин чӀагӀйаран, Къаьмнийн Кхерамзаллин Бартан пачхьалкхашкахь — гражданашна бакъонаш а, маршонаш а кхочушъяран, къаьсттина боккха дакъа лацарна;
  • «СНГ-н ППА. 25 шо» мидал (2017-чу шеран бекарг беттан 27-чу дийнахь, СНГ-н Парламентан Ассамблей) — парламентаризм кхиоран, бакъойаран бух чӀагӀбаран, Къаьмнийн Цхьаьнакхетта Къаьмнийн Цхьаьнакхетараллин (КЦКК) болх барехь бакъойаран бухаш кхиоран, къаьмнашна юкъара зӀенаш, парламентийн юкъаметтигаш чӀагӀъяран декъехь кхаьчначу кхиамашна;
  • «Скрипач на крыше» «Пачхьалкхан гӀуллакхан» номинацехь совгIат (2019 шо);
  • «Сийлахь благоверни сийлаллин элан Невски Александран» орденан I-ра даржан (РПЦ, 2024-чу шеран чиллин беттан 4-чу дийнахь) — килсан-пачхьалкхан йукъаметтигаш кхиоран декъа дахарна а, 60 кхачарна а[105];
  • «Сийлахь благоверни сийлаллин элан Даниилан Москован» орденан II-гIа даржан (РПЦ, 2009 шо)»[106].

Санкцеш

Украинера леррина операци бахьнехь Володин АЦШ-н[107][108], Евробертан, Канадан, Австралин, Швейцарин, Японин пачхьалкхаш санкцешкахь ву.

СовгӀаташ

  • «Даймахкан гӀуллакхаш дарна» III тӀегӀанан орден (2012 шо)[109][110].
undefined
  • «Даймахкан гӀуллакхаш дарна» IV тӀегӀанан орден (2006 шеран 20 апрелехь) — законашкхолларан гӀуллакхехь доккха дакъа лацарна а, дуккха шерашкахь хьанала къахьегарна а[111].
  • Сийлаллин орден (2003 шеран 14 апрелехь) — жигара законашкхолларан гӀуллакхашна а, дуккха шерашкахь хьанала къахьегарна а[112].
  • ДоттагӀаллин орден (1997 шеран 15 августехь) — Пачхьалкхан гӀуллакхаш дарна а, область (Саратовн) социалан-экономикин кхиорехь доккха дакъа лацарна а[113].
  • Россин Федерацин хьакъ долу юрист (2009 шеран 3 январехь) — низам чӀагӀдарехь гӀуллакхаш дарна а, жигара законашкхолларан гӀуллакхашна а[114].
  • Кони Анатолийн мидал (Россин Федерацин Юстицин министралла, 2009 шо)[115].
  • «БӀаьхьаллин доттагӀаллин» мидал (Россин ЧГӀМ, 2006 шо).
  • Ртищево гӀалин а, Ртищевн муниципалан кӀоштан а сийлахь гражданин (2010 шеран январь)[116].
  • Примаковн мидал (Россин Федерацин Арахьара гӀуллакхийн министралла, 2019 шо);
  • Стигалойн сийлахьчу, везачу, бакъволчу воккхачу элан Александр Невскийн I тӀегӀанан Орден (РПЦ, 2024 шеран чиллин беттан 4-гӀа де) — килсан-пачхьалкхан йукъаметтигаш кхиоран декъехь хиллачу дакъаллина тидам а, 60 шо кхачарна а[117].

Билгалдахарш

  1. ↑ Володин, Вячеслав Викторович. ТАСС. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 6 июль. Архивйина 2021 шеран 9 июлехь
  2. ↑ Володин Вячеслав Викторович. Председатель Государственной думы Федерального собрания Российской Федерации седьмого созыва. Биография. Официальный сайт Государственной думы Федерального собрания Российской Федерации // duma.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 5 октябрь. Архивйина 2018 шеран 7 апрелехь
  3. ↑ Совет Безопасности Российской Федерации. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 сентябрь.
  4. ↑ 1 2 Володина избрали председателем Госдумы девятого созыва. ТАСС (2026 шеран 30 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 сентябрь.
  5. ↑ Члены Совета безопасности Российской Федерации с момента его создания (1992 — настоящее время). Архиван копи 2021 шеран 21 апрелехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ Официальный сайт Совета безопасности Российской Федерации // scrf.gov.ru. Дата обращения: 21 апреля 2021.
  6. ↑ Бюро партии «Единая Россия». Состав. Архиван копи 2020 шеран 20 октябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ Официальный сайт Всероссийской политической партии «Единая Россия» // er.ru. Дата обращения: 21 апреля 2021.
  7. ↑ Энциклопедия ТАСС, 2024. Володин, Вячеслав Викторович. Председатель Государственной думы РФ. Архивйина 2021 шеран 9 июлехь
  8. ↑ Володина избрали председателем Парламентской ассамблеи ОДКБ, TACC. Архивировано 10 декабрехь 2024 года. Дата обращения: 9 декабрехь 2024.
  9. ↑ 1 2 Указ Президента Российской Федерации от 19.01.2012 года №83 "О присвоении классного чина государственной гражданской службы Российской Федерации Володину В.В.". pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 1 декабрь. Архивйина 2022 шеран 16 июлехь
  10. ↑ В Думе сообщили о звании полковника у Володина. Архивйина 2023 шеран 1 июнехь
  11. ↑ Володин Вячеслав Викторович. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 7 июль.
  12. ↑ Володин Вячеслав Викторович, Государственная Дума. Дата обращения: 8 июлехь 2026.
  13. ↑ Вячеслав Володин – политик и администратор. Политком.РУ. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2019 шеран 7 январехь
  14. ↑ В Думе сообщили о звании полковника у Володина. РБК. ТӀекхочу дата: 2023 шеран 17 январь. Архивйина 2023 шеран 1 июнехь
  15. ↑ Выпускники Академии. www.ranepa.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 1 апрелехь
  16. ↑ 1 2 Макаркин А. В. Вячеслав Володин — политик и администратор Архиван копи 2019 шеран 7 январехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ. 26.10.2010.
  17. ↑ Вячеслав Володин – политик и администратор. Политком.RU: информационный сайт политических комментариев. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 сентябрь.
  18. ↑ Выпускники Академии(бил-боцу.). РАНХиГС. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 24 сентябрь.
  19. ↑ Кто с помощью Навального сливает Володина? Архиван копи 2018 шеран 6 февралехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ. Интернет-газета «Четвёртая власть».
  20. ↑ Дмитрий Аяцков: «Мы с Вячеславом Володиным братья по духу. www.vzsar.ru. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 15 май. Архивйина 2017 шеран 15 майхь
  21. ↑ Володин, Вячеслав Викторович. Субъект Российской Федерации: Проблемы власти, законотворчества и управления : автореферат дис. … доктора юридических наук : 12.00.02 / Рос. академия гос. службы при Президенте Рос. Фед. — Санкт-Петербург, 1996. — 36 с.
  22. ↑ Среди них: Научно-практический комментарий к Федеральному закону от 6 октября 2003 года № 131-ФЗ «Об общих принципах организации местного самоуправления в Российской Федерации» / Авт. кол. В. В. Володин и др. — Саратов: Изд-во СГАП, 2006. — 348 с.; Конституционно-правовое регулирование транспарентности органов государственной власти в Российской Федерации и в Канаде. / Под ред. В. В. Володина и С. В. Кабышева. — М.: Формула права, 2009. — 253 с.
  23. ↑ 1 2 Второй после Путина: почему Володина назначили спикером Госдумы. www.mk.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
  24. ↑ Собянина сменил Володин Архиван копи 2020 шеран 21 мартехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Интерфакс
  25. ↑ Вячеслав Володин возглавил рабочую группу по НКО. www.vedomosti.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
  26. ↑ 100 ведущих политиков России в июне 2016 года. www.ng.ru. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 18 октябрь. Архивйина 2016 шеран 27 октябрехь
  27. ↑ Медведев предложил включить в предвыборный список единороссов Володина — Новости Политики — Новости Mail.Ru. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 27 июнь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2016 шеран 13 августехь
  28. ↑ Максим Иванов. Предварительные лица Архиван копи 2016 шеран 4 июлехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ Журнал «Коммерсантъ Власть» № 26 от 04.07.2016, стр. 9
  29. ↑ Постановление Центральной избирательной комиссии Российской Федерации № 56/541-7 от 23 сентября 2016 «Об установлении общих результатов выборов депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации седьмого созыва» Архиван копи 2018 шеран 22 январехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Сайт ЦИК Российской Федерации
  30. ↑ Медведев объяснил выдвижение Вячеслава Володина Архиван копи 2016 шеран 27 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ «РБК», 02.07.2016
  31. ↑ Переезд в Думу: о чём говорит уход Вячеслава Володина из Кремля. Росбизнесконсалтинг (2016 шеран 23 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 23 сентябрь. Архивйина 2016 шеран 23 сентябрехь
  32. ↑ Путин предложил Володина на пост спикера Госдумы. Росбизнесконсалтинг (2016 шеран 23 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 23 сентябрь. Архивйина 2016 шеран 23 сентябрехь
  33. ↑ Дмитрий Гудков рассказал, что может означать смена Нарышкина на Володина. Росбалт (2016 шеран 22 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 23 сентябрь. Архивйина 2016 шеран 23 сентябрехь
  34. ↑ The Financial Times: В планах Володина когда-нибудь стать президентом России. // The Financial Times (2016 шеран 23 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 23 сентябрь. Архивйина 2016 шеран 24 сентябрехь
  35. ↑ Всеволод Чаплин рассказал о президентских амбициях Володина. polit.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
  36. ↑ «Единая Россия» определила руководителей Госдумы и фракции. Обобщение. Interfax.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2021 шеран 6 июлехь
  37. ↑ Дума — место для дискуссий: Володин избран спикером. // Вести. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 5 октябрь. Архивйина 2016 шеран 5 октябрехь
  38. ↑ Политологи включили Володина в тройку ведущих политиков России. // РБК (2016 шеран 25 октябрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 25 октябрь. Архивйина 2017 шеран 28 октябрехь
  39. ↑ Большинство россиян знает, кто является спикером Госдумы. // ТАСС. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 21 июнь. Архивйина 2019 шеран 22 октябрехь
  40. ↑ Госдума запомнилась законом о реновации. // Коммерсантъ (21 июля 2017 г.). ТӀекхочу дата: 2017 шеран 12 сентябрь. Архивйина 2017 шеран 12 сентябрехь
  41. ↑ Вячеслав Володин выходит на международный уровень, www.vedomosti.ru (2016, 24 ноябрь). Архивировано 6 февралехь 2018 года. Дата обращения: 16 январехь 2017.
  42. ↑ Володин избран председателем союзного парламента Белоруссии и России, Дни ру. Архивировано 27 декабрехь 2016 года. Дата обращения: 16 январехь 2017.
  43. ↑ Вячеслав Володин в ходе обсуждения темы пенсионной реформы с жителями Саратовской области заявил, что будущее пенсий в России зависит от наполняемости бюджета страны. // Fn-Volga. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 13 август. Архивйина 2018 шеран 13 августехь
  44. ↑ Поименный список депутатов Госдумы, одобривших пенсионную реформу. В рядах ЕР против проголосовала только Поклонская (СКРИНШОТ). Новый День (19 июл. 2018 г.). ТӀекхочу дата: 2019 шеран 3 январь. Архивйина 2019 шеран 4 январехь
  45. ↑ Володин предложил обязать Украину заплатить за присоединение Крыма. // РБК. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 15 март. Архивйина 2019 шеран 15 мартехь
  46. ↑ Володин: Дума может участвовать в формировании правительства. // Дни.ру. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 6 апрель. Архивйина 2019 шеран 6 апрелехь
  47. ↑ Живая Конституция развития. // Парламентская газета. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 5 август. Архивйина 2019 шеран 21 июлехь
  48. ↑ Путин предложил изменить Конституцию, // Коммерсантъ (2020, 15 январь). Архивировано 27 майхь 2020 года. Дата обращения: 19 ноябрехь 2021.
  49. ↑ Володин запустил свой канал в Telegram. // ТАСС. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 15 март. Архивйина 2021 шеран 16 мартехь
  50. ↑ Вячеслав Володин. Telegram. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 15 март. Архивйина 2021 шеран 15 мартехь
  51. ↑ Екатерина Запара, Алина Гончарова. Володин избран спикером Госдумы нового созыва. // Известия (2021 шеран 12 октябрь). ТӀекхочу дата: 2021 шеран 12 октябрь. Архивйина 2021 шеран 12 октябрехь
  52. ↑ Володин предложил признать Украину «террористическим государством». // Ведомости. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 26 апрель. Архивйина 2022 шеран 26 апрелехь
  53. ↑ Володин потребовал признать Украину террористическим государством. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 26 апрель. Архивйина 2022 шеран 26 апрелехь
  54. ↑ Единая Россия выдвинула Володина в Госдуму IX созыва. ТАСС (2026 шеран 28 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 июнь.
  55. ↑ «Единая Россия» огласила списки кандидатов на выборах в Госдуму. Российская газета (2026 шеран 28 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 28 июнь.
  56. ↑ Вячеслав Володин сохранит пост председателя Госдумы России в девятом созыве — РБК. www.rbc.ru (2026 шеран 23 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 сентябрь.
  57. ↑ Вячеслав Володин избран Председателем Государственной Думы девятого созыва(бил-боцу.). Государственная Дума (2026 шеран 30 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 30 сентябрь.
  58. ↑ Володин, Вячеслав Викторович — Разработка и обоснование параметров весового дозирующего устройства стебельных кормов: автореферат дис. … кандидата технических наук: 05.20.01. // Search RSL. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 28 март. Архивйина 2019 шеран 28 мартехь
  59. ↑ Библус — Структура и организационные основы деятельности местной администрации (Володин Вячеслав Викторович). www.biblus.ru. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 28 март. Архивйина 2019 шеран 28 мартехь
  60. ↑ Володин подтвердил свой тезис о том, что «нет Путина — нет России» — ТАСС. TACC. ТӀекхочу дата: 2023 шеран 17 январь. Архивйина 2025 шеран 9 июлехь
  61. ↑ Хамраев, В. и др. Валдайский клуб убедили в безальтернативности Владимира Путина Архиван копи 2014 шеран 23 октябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ. // Коммерсантъ. — № 193. — 23.10.2014. — С. 2.
  62. ↑ Георгий Бовт. «После Путина будет Путин»: эксклюзивное интервью Вячеслава Володина. Газета.ру (2020 шеран 18 июнь). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 10 июль. Архивйина 2022 шеран 10 июлехь
  63. ↑ Вячеслав Володин считает недопустимым называть Россию «рашкой». Forbes.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
  64. ↑ Новый Кремль: групповая замена медведевских губернаторов и сурковских чиновников. Forbes.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
  65. ↑ Володин заявил, что США пытаются вернуть вложенные в Украину средства, устраивая голодомор. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 28 май. Архивйина 2022 шеран 11 майхь
  66. ↑ Вячеслав Володин: Байден и Зеленский войдут в историю как президенты, устроившие голодомор. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 28 май. Архивйина 2022 шеран 28 майхь
  67. ↑ Володин пообещал законодательно способствовать эффективности работы Росгвардии — ТАСС. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  68. ↑ Официальный сайт Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации. old.duma.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 3 август. Кху чуьра архивйина оригиналан 2021 шеран 28 майхь
  69. ↑ Стенограммы обсуждения законопроекта №197582-5 (duma.gov.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  70. ↑ Повестка заседания Совета Государственной Думы 4 мая 2010 года (duma.gov.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  71. ↑ Законопроектная деятельность - Правительство России (government.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 15 сентябрехь
  72. ↑ Госдуме предложили усилить контроль в сфере долевого строительства - новости Право.ру (pravo.ru). право.ру. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  73. ↑ Законопроектная деятельность — Правительство России (government.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 29 октябрехь
  74. ↑ Законопроектная деятельность - Правительство России (government.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2020 шеран 26 январехь
  75. ↑ Законопроектная деятельность - Правительство России (government.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2021 шеран 24 октябрехь
  76. ↑ 3718378 (consultant.ru). consultant.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  77. ↑ При председателе госдумы создан совет по законотворчеству. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  78. ↑ Силовики, нефть, коньяк, РПЦ: чьи интересы продвигают депутаты Госдумы через свои законопроекты. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  79. ↑ Кириенко сменит Володина на посту председателя наблюдательного совета НИУ ВШЭ — Газета.Ru (gazeta.ru). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  80. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.05.2025 № 318 "О попечительском совете Российской академии наук". publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 15 май. Архивйина 2025 шеран 15 августехь
  81. ↑ Вячеслав Володин направил 38,85 млн рублей на благотворительность. Государственная Дума. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 2 февраль. Архивйина 2019 шеран 2 февралехь
  82. ↑ СМИ: В прошлом году Володин потратил 40 млн на благотворительность. Life.ru (15 апр. 2016 г.). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 9 апрелехь
  83. ↑ Источник: Володин направил половину своих доходов за 2016 год на благотворительность — Политика — ТАСС. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 21 июнь. Архивйина 2020 шеран 20 августехь
  84. ↑ Володин направил на благотворительность половину своих доходов за 2017 год. ИА REGNUM. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 2 апрель. Архивйина 2018 шеран 2 апрелехь
  85. ↑ Вячеслав Володин направил 38,85 млн рублей на благотворительность. Государственная Дума. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 2 февраль. Архивйина 2019 шеран 2 февралехь
  86. ↑ Вячеслав Володин направил 38,85 млн рублей на благотворительность. Государственная Дума. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 13 февраль. Архивйина 2019 шеран 6 февралехь
  87. ↑ Вложение в вечность. www.vzsar.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2020 шеран 24 сентябрехь
  88. ↑ Володина Светлана Вячеславовна. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2022 шеран 16 ноябрехь
  89. ↑ Путин наградил Володина орденом "За доблестный труд", ТАСС (2026, 27 июль). Дата обращения: 27 июлехь 2026.
  90. ↑ Путин наградил Володина орденом «За заслуги перед Отечеством» I степени. RT (2024 шеран 4 февраль). Архивйина 2024 шеран 7 мартехь
  91. ↑ Источник: Володин стал полным кавалером ордена "За заслуги перед Отечеством", TACC (4 февраля 2024). Архивировано 4 февралехь 2024 года. Дата обращения: 11 сентябрехь 2025.
  92. ↑ «Ведомости»: Медведев наградит десятки чиновников, в том числе Нургалиева и Володина - Газета.Ru | Новости. Газета.Ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 20 мартехь
  93. ↑ Президент наградит орденами небывало много чиновников. www.vedomosti.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2019 шеран 17 июнехь
  94. ↑ 1 2 БазаОгорода.Ру - сад и огород, овощи и ягодны. БазаОгорода.Ру - сад и огород, овощи и ягодны. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2014 шеран 1 февралехь
  95. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15 августа 1997 г. № 891. ТӀекхочу дата: 2012 шеран 5 февраль. Архивйина 2015 шеран 14 октябрехь
  96. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 03.01.2009 г. № 2. Президент России. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 9 апрель. Архивйина 2022 шеран 20 мартехь
  97. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 07.02.2002 г. № 53-рп, Президент России (07.02.2002). Архивировано 19 августехь 2024 года. Дата обращения: 11 сентябрехь 2025.
  98. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 26.04.2007 г. № 198-рп, Президент России (26.04.2007). Архивировано 19 августехь 2024 года. Дата обращения: 11 сентябрехь 2025.
  99. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 21.04.2008 г. № 194-рп, Президент России (21.04.2008). Архивировано 19 августехь 2024 года. Дата обращения: 11 сентябрехь 2025.
  100. ↑ Распоряжение Президента Российской Федерации от 21.04.2008 г. № 196-рп, Президент России (21.04.2008). Архивировано 1 декабрехь 2024 года. Дата обращения: 11 сентябрехь 2025.
  101. ↑ Министр юстиции Александр Коновалов наградил медалью Вячеслава Володина. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 24 октябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2009 шеран 9 майхь
  102. ↑ Спикер Госдумы седьмого созыва Вячеслав Володин. Досье, AiF. Архивировано 12 августехь 2025 года. Дата обращения: 11 сентябрехь 2025.
  103. ↑ Светлана Кирпичёва. Володин — гражданин Ртищево(ТӀе цакхочу хьажорг) КИС. — 3 февраля 2010
  104. ↑ Таразевич, Алексей Лавров наградил Володина медалью Примакова. Daily Storm (21 дек. 2018 г.). ТӀекхочу дата: 2019 шеран 13 июль. Архивйина 2019 шеран 13 июлехь
  105. ↑ Поздравление Святейшего Патриарха Кирилла председателю Государственной Думы ФС РФ В.В. Володину с 60-летием со дня рождения. Официальный сайт Московского Патриархата (4 февраля 2024). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 11 сентябрь.
  106. ↑ Вячеслав Володин награжден орденом святого благоверного князя Даниила Московского. eparhia-saratov.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 11 сентябрь. Архивйина 2025 шеран 14 апрелехь
  107. ↑ Михаил Добрунов. США объявили о санкциях против Зюганова и Володина. РБК (2022 шеран 12 март). Архивйина 2025 шеран 14 августехь
  108. ↑ Председатель Госдумы оказался под санкциями в 39 странах. ДУМА ТВ (2022 шеран 27 февраль). Архивйина 2025 шеран 21 январехь
  109. ↑ «Ведомости»: Медведев наградит десятки чиновников, в том числе Нургалиева и Володина
  110. ↑ Раздаст по заслугам
  111. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 20 апреля 2006 г. № 404 Архивйина 2013-12-10 — Wayback Machine
  112. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 14 апреля 2003 г. № 438 Архивйина 2016-04-02 — Wayback Machine
  113. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15 августа 1997 г. № 891 Архивйина 2015-10-14 — Wayback Machine
  114. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 3 января 2009 года № 2 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»
  115. ↑ Министр юстиции Александр Коновалов наградил медалью Вячеслава Володина. ТӀекхочу дата: 2010 шеран 24 октябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2009 шеран 9 майхь
  116. ↑ Светлана Кирпичёва. Володин — гражданин Ртищево(ТӀе цакхочу хьажорг) КИС. — 3 февраля 2010
  117. ↑ Поздравление Святейшего Патриарха Кирилла председателю Государственной Думы ФС РФ В.В. Володину с 60-летием со дня рождения. Официальный сайт Московского Патриархата (4 февраля 2024). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 11 сентябрь.

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш