Ахмадов, Рамзан Аюбан воӀ

Ахма́дов Рамза́н Аю́бович (оьрс. Ахмадов, Рамзан Аюбович; 1954 шеран 30 май, Талды-Курганан область) — россин хелхарча а, хореограф а, «Даймохк» ансамбль коьллинарг а, куьйгалхо а. Нохч-ГӀалгӀайн АССР (1987) а, Российн (2009) а халкъан артист, Нохчийн Республикин оьздангаллин министран хьалхара гӀовс. ПАУ «Вайнах» пачхьалкхан академически хелхаран ансамблан директор а, исбаьхьаллин куьйгалхо а (2021 шо).

Биографи

1957 шарахь Рамзан Ахмадовн доьзал цӀадирзира Хьалха-Марта, Нохч-ГӀалгӀайчоьхь махкахбаьхначул тӀаьхьа[1].

Рамзан Ахмадовс № 7 йолу йуккъера ишкол чекхйаьккхира. Доьшуш хенахь иза вара Докка Кагиров куьйгалхо волу хелхаран ансамблехь Ӏемаш.

1973—1975 шерашкахь иза вара армехь Германехь долу советан эскарехь (Лейпциг). Цигара цӀавирзича иза кхайкхира Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан «Вайнах» ансамбле балха цу хенахь оцу ансамблин куьйгалхо волу Топа Хамитович Элимбаев.

Цо чекхйаьккхира Дон-тӀера-Ростовн халкъан бахаман институт.

ССРС тоьлла артистийн табанийн йукъахь иза хилира ССРС халкъийн оьздангалла дозанал арахьа гойтуш хилла.

1995 шарахь иза хилира «Вайнах» ансамблин исбаьхьаллин куьйгалхо[2].

1998 шарахь иза деша волавелира Краснодаран культурин академин заочни декъехь.

1998 шарахь иза хилира Соьлжа-ГӀалин оьздангаллин урхаллин куьйгалхо. 1999 шарахь цо кхоьллира берийн эшеран а, хелхаран а ансамбль «Даймохк». Нохчийн Республикин сацамца 2003 шарахь иза хилира Пачхьалкхан ансамбль.

2021-чу шеран чиллин беттан дуьйна ПАУ «Вайнах» пачхьалкхан академически хелхаран ансамблан исбаьхьаллин куьйгалхо ву иза. 2023-чу шеран хӀутоссург беттан ансамбло гайтира Геническехь а, Приморскехь а, Бердянскехь а. Ансамбло йовзийтира «Вайнехан стигал кӀелахь» цӀе йолу концертан программа[3].

2023-чу шарахь вайнахийн ансамбло тӀеийцира йоккхачу фестивалан гурашкахь Кхазакхстанехь шен иллеш гайта кхайкхам. Тоба дакъалоцуш йара Астанахь хиллачу «Alem Saz» цӀе йолчу дуьненайукъарчу музыкан фестивалехь[4].

Политикин гӀуллакх

2014-чу шеран март беттан 11-чу дийнахь цо куьг йаздира Российн Федерацин оьздангаллин гӀуллакххоша Российн президенте В.В. Путинега Украинехь а, ГӀирмехь а дийриг къобал деш[5].

СовгӀаташ

  • Нохч-ГӀалгӀай АССР Сийлахь артист (1982);
  • Нохч-ГӀалгӀай АССР Халкъан артист (1987);
  • РСФСР Сийлахь артист (1990);
  • Нохчийн Республикин Куьйгалхочун Баркаллин кехат (2008);
  • Российн Халкъан артист (2009);
  • Нохчийн Республикин Сийлахь исбаьхьаллийн белхало (2009);
  • «Нохчийн Республикин дуьхьа хьуьнарш гайтарна» мидал (2009);
  • РФ Правительствон оьздангаллин областера совгӀат (2010)[6];
  • «Нохчийн Республикин дуьхьа хьуьнарш гайтарна» мидал (2012);
  • Кадыровн орден (2014)[7];
  • Российн къоман хазна (2022);
  • Къилбаседа ХӀирийчоьнан-Аланин Республикан халкъан артист (2022);
  • Къилба ХӀирийчоьнан Республикан хьакъволу артист (2023);
  • Мидал «Нохчийн Республикин Хьалхара Президент Кадыров Ахмат-Хьаьжи дагалоцуш»[8].

Доьзал

  • ЙоӀ — Ахмадова Аминат, россин хелхарча а, йишлакхархо а, Россин Федерацин сийлахь артистка (2024) а, Нохчийн Республикин хьакъйолу артистка а, ГӀалгӀайн Халкъан артистка а, Нохчийн Республикин Куьйгалхочун гӀоьнча а, «Нохчо» пачхьалкхан эшаран а, халхаран а ансамблин директор[9].

Литература

  • Ахмадов Рамзан Аюбович (русский) // Мысль : газета. — Грозный, 2005. — № 2.

Билгалдахарш

  1. Ахмадов Рамзан Аюбович — Государственный академический ансамбль танца «ВАЙНАХ». ans-vaynah.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 17 ноябрь.
  2. Муртазалиева Асет. Искусство любит преданных. «Вести Чеченской Республики» (2014 шеран 3 июнь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 17 ноябрь.
  3. Ансамбль «Вайнах» с аншлагом выступил в Херсонской и Запорожской областях - ФГБУК Росконцерт, ФГБУК Росконцерт. Дата обращения: 17 ноябрехь 2025.
  4. Чеченский ансамбль танца «Вайнах» выступил на концерте в Астане, TACC. Дата обращения: 17 ноябрехь 2025.
  5. Число деятелей российской культуры, подписавших письмо в поддержку позиции Путина, перевалило за 500, Interfax.ru (2014, 14 март). Дата обращения: 17 ноябрехь 2025.
  6. Распоряжение Правительства Российской Федерации от 17 декабря 2010 г. № 2289-р «О присуждении премий Правительства Российской Федерации 2010 года в области культуры». www.rg.ru. Российская газета (2010 шеран 27 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 20 апрель.
  7. Указ Главы Чеченской Республики от 30.05.2014 № 67 - Сейчас.ру. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 20 апрель.
  8. Рамзан Кадыров посетил концертную программу, посвященную 25-летию детского ансамбля «Даймохк», ЧГТРК Грозный. Дата обращения: 20 апрелехь 2026.
  9. Аминат Ахмадова. Чеченская француженка(оьр.), ИА Чеченинфо. Дата обращения: 11 августехь 2026.