Арсенал (футболан клуб, Тула)

Тулин футболан клуб «Арсенал» схьайаьлла командех Тулин Герзан заводех дӀадаьллачу бӀешеран 20-гӀа шерашна йуккъехь, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀом чекхбаллалц левзина гӀалин а, областан а чемпионаташкахь. Хьалхара 11 шарахь цӀе лелайора «Оружзавод». 1936 шарахь, йерригсоюзан дуьхьалонан промышленностан белхалойн «Зенит» ДСО, цунна йукъатуьйхира иза, ала долийра «Зенит Герзан заводан». Матчаш ловзура «Зенит» стадионехь Тулин кремлехь. ССРС чемпионатехь дакъа лаца йолайелира 1946 шарахь, «Зенит» (Тула) санна. 1958-гӀа шарахь, советийн спортан хийцамаш бар бахьнехь, дуьхьалонан ДСО «Зенит» дӀайаьккхира, ткъа Герзан заводан команда дехьайаьккхира кхоьллинчу кхоьллинчу спортан йукъаралле «Къинхьегаме», ловза йолайелира ловза Тулин керлачу коьрта стадионехь (хӀинца стадион «Арсенал») гӀалин команда «Труд» санна. Керла политика советийн Ӏедалан спортан, иза тӀеман промышленностца йихкина хир йац, гӀертара иза къайлайаккха, кхуьуш болу кхерамца керла дуьненан тӀом бахьнехь. Хрущёв Никитин гарца спортйукъараллаш говзаллин тӀера, мехкан хилар тӀе йала йезара. Амма, команда заводах дӀакъастаро йайира финансировани, иза гӀалин спорткомитете метта ца хӀотталора иза, цуьнан чӀогӀа кӀезиг бюджет хуьлура. ТӀаккха командин финансаш йелира кхин тулин предприятеш: «ТулакӀора», «ТулаӀаьржамет», «Туламашзавод», уьш тайп-тайпана хенахь хӀиттабора цуьнан «шефаш». Иза бахьнехь цӀераш сих-сиха хийцалора — «Шахтёр», «Металлург», «Машиностроитель», хьена балансехь йу хьаьжжина гӀалин команда, Брежнев сиза йухайерзайаллалц Герзан заводан. Цунна йухайелира хьомен предприятий цӀе — «ТОЗ». Ткъа масех шо даьлча герзан командин футболисташа хаьржира цунна хӀинцалера цӀе — тулин «Арсенал».