Арсалиев Шавади Мадов-Хьаьжи воӀ

Вина 1958 шеран хьаьттан беттан 24-чу дийнахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР Веданан кӀоштара Гуьнахь.

1974 шарахь чекхйаьккхина Гуьнара йуккъера ишкол. Ишкол чекхйаьккхинчул тӀаьхьа болх бина колхозехь белхалочун даржехь. 1978 шарахь Советийн эскарехь Германехь советийн эскаран тобанехь гӀуллакх дина^[3].

1984 шарахь чекхйаьккхина Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетан филологин факультет. 1983—1989 шерашкахь болх бира Соьлжера ишколехь оьрсийн меттан а, литературин а, нохчийн меттан а, литературин а хьехархо а, завуч а, цул тӀаьхьа ишколан директор. 1987—1991 шерашкахь болх бира Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан хьехархойн институтан педагогикин а, йуьхьанцара дешаран психологин кафедрин ассистент а, лакхара хьехархо а^[3].

1991 шарахь дӀахӀоьттира Москохан хьехархойн В. И. Ленинан цӀарах институт аспирантурин лакхара ишколан хьехархойн кафедран декъе. 1993 шарахь чекхдаьккхира кандидатийн диссертаци. Кандидат хиллачул тӀаьхьа 1996 шо кхаччалц Нохчийн хьехархойн институтан педагогикин а, психологин кафедрин доцент вара^[3].

1996—1999 шерашкахь дийшира Москохан хьехархойн пачхьалкхан университетан лакхарчу ишколан кафедран докторантурехь. 1999 шарахь чекхдаьккхира докторийн диссертаци «Этнопедагогика чеченцев в связи с проблемой общности народных педагогических культур вайнахов» темехь^[4][5].

1999 шарахь дуьйна профессор а, Нохчийн хьехархойн институтан кафедран куьйгалхо. 2003 шарахь дуьйна Москохан хьехархойн пачхьалкхан университетан хьехархойн лакхара ишколан кафедран профессор. 2008—2010 шерашкахь Нохчийн пачхьалкхан университетан арахьара а, дуьненайукъара а уьйранийн проректор. 2010 шарахь дуьйна университетан историн факультетан декан^[6].

2020-чу шеран чиллин беттан 28-чу дийнахь бинчу омрица «Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн университет»^[7] лакхарчу дешаран федеральни пачхьалкхан бюджетни дешаран заведенин Ӏилманан а, дуьненаюкъарчу гӀуллакхийн а проректоран дарже хӀоттийна иза.

Зорба тоьхна 70 сов Ӏилманийн а, методикин а белхаш, царех кхоъ монографи йу. Цуьнан куьйгаллийца чекхдаьккхина ворхӀ кандидатийн диссертаци. Ву Дуьненайукъара хьехархойн академин академик^[8], Дуьненайукъара хьехархойн дешаран Ӏилманан академин академик, Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин «Этнопедагогикин» секторан куьйгалхо^[7][5].

Коронавирусан инфекцино(оьр.)нохч. йинчу чолхаллех дӀакхелхина иза 2021-чу шеран мангалан беттан 17-чу дийнахь Соьлж-ГӀалахь.

Шен Ӏилманан некъан муьрехь Арсалиев Шавадис кхоьллина этнопедагогикан декъехь Ӏилманан-талламан ишкол. Цуьнан куьйга кӀел 19 Ӏилманийн кандидатан диссертаци ларйира.

Цуьнан дешархошна йукъахь бу:

• Магомед Вахан воӀ Ажиев — хьехархойн Ӏилманийн кандидат; диссертацин тема: «Хьехархойн университетехь дешарна индивидуальни адаптаци йарехь хьехаран хьелаш» (2009)^[9];
• Тааев Ильяс Дуцан воӀ — хьехархойн Ӏилманийн кандидат; диссертацин тема: «Къоман хьехархойн кхиаран система кхочушъярехь регионийн хьехархойн говзалла а, личностни а кхиар»^[10].

• Нохчийн Республикин Ӏилманийн академи корреспондент-декъахо;
• Дуьненайукъара педагогикин академин академик;
• Хьехархойн дешаран дуьненайукъара Ӏилманийн академера академик.

• К. Д. Ушинский мидал (2001);
• Российн Федерацин лакхара говзаллийн дешаран Сийлахь белхало (2003);
• Академикан Волкова Г. Н. цӀарах этнопедагогикин белхашна делла дуьненайукъара совгӀат (2005);
• Нохчийн Республикин Правительствон Председателан грамота (2006);
• Нохчийн Республикин хьакъ долу Ӏилманийн гӀуллакххо (2007);
• «Нохчийн Республикин дуьхьа хьуьнарш гайтарна» мидал (2010);
• «Нохчийн Республикин интеллектуалан центр» йукъараллин кхолламан «Дешар» номинацин «Детин бухӀа» символца хӀора шеран совгӀат (2011).

Зуда йалийна вара — Арсалиева Раиса Супьяновна (йина 1961) чекхайаьккхина НГӀПУ математик говзаллица, ши доьзалхо а вара: Арсалиев Эмир (вина 1981) – кӀант, экономист, карарчу хенахь РУДН университетан аспирант, болх беш ву «Россин стандартан» банкехь . Арсалиева Эльмира (йина 1987) – йоӀ, РУДН университетан пхоьалгӀачу курсан студентка ^[11][2].

2022-чу шарахь Арсалиев Шавадин сий деш хийцира Соьлж-ГӀаларчу Нагорная урам^[12][13].