Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Нисде хатӀМотт хийцаХаам
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Алиева Тамара ШоӀипан йоӀ

РУВИКИ чохь изза фамили йолчу кхечу адамех лаьцна йаззамаш бу Алиева.

Тамара ШоӀипан йоӀ Алиева (1924 шеран 18 сентябрь, Йоккха-Атагlа, Нохчийн автономни область — 1987 шеран май, Соьлжа-ГӀала) — Советан а, Россин актриса а, эшархо а, эстрадин хелхарча а, конферансье а, театран тайнигаш лелорг а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР халкъан артист (1960) а, РСФСР Сийлахь артист (1978) а[1].

Биографи

Йина 1924 шеран 18 сентябрехь Йоккха АтагӀахь Нохчийн автономин областехь[2][1].

1938 шарахь актриса болх бан йолайелира Нохчийн-ГӀалгӀайн драмин театрехь[2]. Дукха хан йалале спектаклаш тӀехь коьрта ролаш ловзо тешам белира цара цунна: «Бэла» М. Ю. Лермонтов «Вайн заманан турпалхо» а, Н. Алибеговс хӀоттийна йолу; «Любовь Яровая» К. А. Треневн, кхин а[2].

1944-чу шарахь Алиевн доьзал депортаци йина махках баьккхира[2]. 1958-чу шарахь депортаци йирзинчул тIаьхьа, Нохч-ГIалгIайн драматически театре болх бан йухайеара иза. Оцу муьран хьалхарчу ролех цхьаъ йара Ошаев Хьалидан «Асланбек Шерипов» пьесехь Селимин роль. Цул тIаьхьа Бадуев СаьIидан пьесехь ПетIиматан роль а, Хамидов Iабдул-Хьамида «Совдат а, Дауд» а пьесехь коьрта роль (Батукъаев Гаруна дIахIоттийна) ловзийра цо[2].

1965-чу шеран хIутосург беттан 1-чу дийнахь Нохч-ГIалгIайн пачхьалкхан драматически театрехь хилира «Бож-Iели» спектаклин премьера. Цигахь Алиева Тамарас ловзийра коьртачу турпалхочун Зулайн зуда, хьелийозархо а, производствон хьалхелелорг а йолу роль[3].

Спектаклин аьтто хиларца хила тарло Зулай — Бож-Ӏелин хIусамнана, хьалхарчу тIегIан хьелийозархо. Зулай — артистка Алиева Тамарас ловзийна — хьекъале а, башха а, самукъане а йу. И хаза а, дика а, шен кхетамза майрачух йезаш йу, цуьнан кхачамбацарш тергал ца деш.— иштта йазйина К.-с Кривицкий «Театр» журналехь (1965 шеран 11-гIа номер).

Сцени тIехь Алисевас левзира Нохчийн-ГӀалгӀайн драмин театрехь бIе гергга роль[2].

И йоI 1987-чу шеран хIутосург беттан 16-чу дийнахь Соьлжа-ГIалахь кхелхира[2][1].

Кхолларалла

Драман сценин белхах доцуш, Алиева Тамара йишлакхархо, эстрадан хелхархо, конферансье а, тайниг лелориг а йара[2]. 1946—1952-чуй шерашкахь цо йишлакхархо а , хелхархо а, конферансье санна гайтамаш бира[2].

Театрера белхаш

  • Тамро («Майра Кикила», Нахуцришвили а, Гамрекели а);
  • Лусильда («Лаанза лор», Мольер);
  • Клариса («Шина элан йалхо», Карло Гольдони);
  • Совдат («Совдат а, Дауд а», Хамидов Ӏабдул-Хьамид);
  • Мирандолина («ХӀусамнана», Голдони);
  • Фаризат («Сан зудчун майра», Хугаев)[4].

Фильмографи

  • «Горская новелла»   (1979) — Дагмара[5].

СовгIаташ

  • Нохч-ГIалгIайн АССР-н Халкъан артист (1960).
  • РСФСР-н Сийлахь артист (1978-чу шеран асаран беттан 22-чу дийнахь)[2][1].

Доьзал

  • Майра — РСФСР сийлахь артист, Х. Нурадиловн цӀарах театран коьрта актёр Зубайраев ЯрагӀи;
  • Де ваша — инарла Алиев Эрисхан.
  • КӀант — Беслан, Нохч-ГӀалгӀайн тайнигийн театран актёр.

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 Календарь знаменательных дат Чеченской Республики на 2025 год. Национальная библиотека Чеченской Республики. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 октябрь.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Алиева Тамара Шугаиповна. Театральные музеи и архивы России и русского зарубежья. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 октябрь.
  3. ↑ История театра. Чеченский государственный драматический театр имени Х. Нурадилова. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 октябрь.
  4. ↑ Тамара Алиева. Кино-Театр.Ру. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 октябрь.
  5. ↑ Горская новелла (1979). Кинопоиск. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 октябрь.

Литература

Хьажоргаш

Категореш