Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Ташухаджиев Мохьмад Сайдин воӀ

Ташухаджиев Мохьмад Сайдин воӀ (оьрс. Магомед Сайдиевич Ташухаджиев; 1985 шеран 30 сентябрь, Соьлжа-ГӀала — 2001 шеран 25 июль, Моздок, Къилбаседа ХӀирийчоь) — россин кхиазхо, шен доьзал ларбеш террорхошца хиллачу тӀамехь кхелхина. Россин Федерацин Турпалхо (2001-чу шарахь, веллачул тӀаьхьа). Иза вара уггаре Россин Федерацин жима Турпалхо — 15 шо. Цул хьалха уггаре а жима Турпалхо йара 17 шо долу Плотникова Марина[1][2].

Биографи

Ташухаджиев Мохьмад вина 1985-чу шеран товбецан беттан 30-чу дийнахь Соьлжа-ГӀалахь.

Цуьнан да Соьлжа-ГӀалин Заводски кӀоштан (хӀинца Шейх-Мансуран кӀошт) чоьхьарчу гӀуллакхийн декъехь меттигерчу инспекторан болх беш вара. Цуьнан нана — Раиса — хӀусамнана йара, цо диъ бер кхиийна: ши кӀант (Мохьмад а, Ислам а) вара, ши йоӀ (Милана а, Залина а). Мохьмад шолгӀа бер а, воккхах волу кӀант а вара. Соьлжа-ГӀаларчу № 41 йолчу ишколехь (хӀинца А. А. Кадыровн цӀарах № 1 йолу гимнази) дешна цо.

2001-чу шеран мангалан беттан 22-чу дийнахь буса Цагараев Мохьмада шен герзаца болу нахаца тӀелатар дира ТашухаджиевгӀеран доьзална. ТӀелатар дечу хенахь Заводски кӀоштан криминалан полицин хьаькам Хабусиев Расул а вара шен цӀахь шен доьзалца[3]. Ташухаджиев Сайди а, Хабусиев Расул а урамехь герз тоьхна вийра террорхоша[4].

Мохьмада а, цуьнан жимахволчу вашас Ислама а рогӀ-рогӀехь шайн ден автоматца герз туьйхира тӀемалонашна дуьхьал. Ша Цагараев а, цуьнан ши гӀоьнча а вийра. Цу тӀамехь тоьпаш йиттина пхьаьрсана а, вортана а Мохьмад чӀогӀа лазийра. Халачу хьолехь иза йуьхьанца Соьлжа-ГӀаларчу 9-чу гӀалин дарбан цӀийне вигинера, цул тӀаьхьа Ханкаларчу тӀеман госпитале дӀаваьхьира, цигара Моздоке вертолётаца дӀакхачийра иза, амма цуьнан дахар кӀелхьардаккха аьтто ца баьлла. Мохьмад мангалан беттан 25-чу дийнахь кхелхина Моздокерчу тӀеман госпиталехь[5].

СовгӀат

Россин Федерацин Президент волчу Путин Владимира 2001-чу шеран мангалан беттан 27-чу дийнахь № 937 йолчу Указаца, Мохьмадна «Россин Федерацин Турпалхо» аьлла лакхара цӀе тиллира (веллачул тӀаьхьа), герзаца болчу зуламхошца тӀамехь гайтинчу доьналлин а, турпалаллин а дуьхьа[6].

undefined

Россин Федерацин Президент волчу Путин Владимира 2001-чу шеран гӀуран беттахь 17-гӀа дийнахь Мохьмадан нене Россин Турпалхочун седа дӀабелира[7][8]. Цуьнан вешина, 12 шо долчу Исламна, совгӀат дира «Доьналлин орденца(оьр.)нохч. ».

Иэс

  • Соьлжа-ГӀалахь йу 1949-чу шарахь кхоьллина МБДУ «М. С. Ташухаджиевн цӀарах № 20 йолу йуккъера йукъарадешаран ишкол»[9];
  • Соьлжа-ГӀалин Тельманан урамна цӀе Ташухаджиев Мохьмадан цӀе тиллина[10];
  • А. Ю. Бондаренкос Ташухаджиев Мохьмадах лаьцна очерк йазйина шен «Даймехкан къона турпалхой» книги тӀехь (2013)[11];
  • 2023-чу шарахь Геленджикерчу № 6 йолчу ишколехь схьайиллина Ташухаджиев Мохьмадан цӀарах «Турпалхочун парта»[12].

Билгалдахарш

  1. ↑ Ташухаджиев Магомед Сайдиевич. Герои страны. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  2. ↑ Магомед Ташухаджиев. Виртуальная энциклопедия «Дети-герои». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  3. ↑ Звезда нашла чеченского героя(оьр.), Коммерсантъ (18 декабрехь 2001). Дата обращения: 18 майхь 2026.
  4. ↑ Подростку, застрелившему Цагароева, посмертно присвоено звание Героя России. www.lenta.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  5. ↑ «Мальчика могли спасти, если бы сразу оценили его подвиг...» kp.ru (2001 шеран 31 июль). ТӀекхочу дата: 2021 шеран 9 апрель. Архивйина 2005 шеран 6 мартехь
  6. ↑ Магомед Ташухаджиев – стал Героем России в 15 лет… посмертно… www.grozny-inform.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  7. ↑ Андрей Волков. Чечня. Долг солдата и мужчины. web.archive.org. www.vesti7.ru (2001 шеран 16 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  8. ↑ Владимир Путин вручил награды членам чеченской семьи Ташухаджиевым за героизм в схватке с преступниками. РИА Новости (2001 шеран 17 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  9. ↑ МБОУ «СОШ № 20 имени М. С. Ташухаджиева». www.sosh20.ssedu.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  10. ↑ Магомед Ташухаджиев — Герой, отдавший жизнь за Мир в борьбе с терроризмом. www.vesti095.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  11. ↑ Виртуальная энциклопедия «Дети-герои». www.deti-geroi.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.
  12. ↑ В Геленджике в «полицейском классе» открыли «Парту Героя» имени Магомеда Ташухаджиева. xn--c1accagmodt.23.xn--b1aew.xn--p1ai (2023 шеран 29 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 18 май.

Хьажоргаш

Категореш