Советан эскархойн вежараллин каш (Соьлжа-ГӀала, Кировн парк)
Советан эскархойн вежараллин каш (оьрс. Братская могила советских воинов) доьгӀна 1942 шеран 3 октябрехь Нохч-ГӀалгӀайчоьнан лаьмнашкахь тӀеман операци дӀахьош беллачу НКВД-н чоьхьарчу эскарийн 308-чу стрелкийн полкан эскархойн тӀаьххьара кхелхина меттиг[1].
Истори
Къилбаседа Кавказехь оборонан тӀемаш боьлхучу хенахь советан эскарийн оборона чӀагӀъярхьама Соьлжа-ГӀала дехьаяьккхира 308-гӀа НКВД-н стрелкийн полк. 1942 шеран августехь иза дӀакхийтира НКВД-н Грозненски дивизин юкъа. Полкан штаб яра гӀалин юккъехь С. М. Кировн цӀарахчу паркехь. 1942 шеран гурахь полко лаьмнашкахь операцеш йира немцойн диверсанташца а, церан накъосташца а къийсам латтош. Советан тӀелетар доладеллачул тӀаьхьа полк дехьаяьккхира Моздокан кӀошта, цигахь цо дакъалецира тӀелетаран операцешкахь. 1942 шеран 3 октябрехь лаьмнашкахь операци дӀахьош байира: политинструктор Пименов Николай Васильевич (вина 1906 шарахь, Рязанан область); 2-гӀа ротан цӀен эскархо Гангадзе Николай Иосифович (вина 1915 ш. Гуьржийчоьнан ССР); Политрийн гӀоьнча, пулеметчик Кузнецов Николай Яковлевич (1918 шо, Смоленскан кӀошт); 2-гӀа ротан заместитель политрук Николай Васильевич Аверин (1919 шо, Тула). Белларш дӀабоьхкина Кировн паркехь (хӀинца Нохчийчоьнан куьйгалхочун резиденци ю)[2].
Дукха хан яьллера коша тӀехь лаьтташ йозанаш а, я цӀераш а йоцуш, дахчанах йина жима обелиск. 308-чу полкан ветеранаша къахьегарца, Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь толам баьккхина 35 шо кхачарна лерина каш юха а кечдина. Каш тӀулг бина гранитах а, мраморах а нийса агӀонан кепехь, 5,1 × 2,6 метр барамехь, лакхара йист мелла а хьалхарчу агӀор дӀа а ерзийна. Лакхарчу йистехь цӀестан тӀехула дӀатоьхначу элпашца йоза дина:
Вечная слава павшим при защите Родины. 3-X-1942.
Хьалхара нохчийн тӀом боьдучу хенахь дохийна каш.
Билгалдахарш
- ↑ Памятники, мемориалы и братские могилы погибших в годы ВОВ 1941-1945гг., old.grozraion.ru. Дата обращения: 12 августехь 2025.
- ↑ Братская могила советских воинов, павших в боях с фашистскими захватчиками, visitchechnya.ru. Дата обращения: 12 августехь 2025.
Литература
- Пономарёва И. З., Севостьянов М. П. Памяти вечной достойны. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987. — С. 93—94. — 120 с. — 15 000 экз.