Мамакаев Ӏарбин литературин-мемориалан музей

Музей йу Мамакаев Ӏарби вина а, кхиъна а волчу XIX бӀешо чекхдолуш дуьйна меттахӀоттийначу бахархойн гӀишло чохь. Иштта музейн йукъайогӀу гӀишлош а, республикин гӀарабевллачу йукъараллин а, политикин а гӀуллакххоша, Ӏилманчаша, оьздангаллин гӀуллакххоша дӀадийна дитташ долу мемориалан беш а. ЦӀенна хьалха лаьтта йаздархочун хӀоллам. Музейн коллекцеш 3 эзар сов Ӏалашйаран меттиг йу. Музей Нохчийн Республикин къоман музейн филиал йу^[1].

Мамакаев Ӏарби Ӏийна чоьнаш а, белхан кабинет а иза дийна волуш хиллачу кепара меттахӀоттийна. Йаздархочун дахарца а, кхоллараллица а ма-дарра йоьзна йолу экспонаташ йоцург, нохчийн дахарна а, оьздангаллина а, историн тӀаьхьенна а лерина дуккха а экспонаташ йу цу гайтамехь. ХӀора шарахь Нохчийчуьра а, Россера а, ЛДП-н пачхьалкхашкара а эзарнаш хьеший богӀу музей чу^[1].

Шен белхахойн къахьегар бахьана долуш, музей цхьана дийнахь болх беш ца хилла ца Ӏаш, жигара шорлуш йара ша болх бечу уггаре а халачу шерашкахь а. Хьалхарчу а, шолгӀачу а нохчийн тӀемашкахь музей чуоьхура федералан эскарш а, цунна уллехь гӀуллакх деш хилла чоьхьарчу гӀуллакхийн министраллин белхахой а. Шаьш эскархоша дийцарехь, музейно дикачу агӀор тӀеӀаткъам бина царна нохчех хетачунна. Цара хьаша-да тӀебаьхкинчу нехан тептар тӀехь хьакъйолу комментареш а йитина, музей тойарехь шайн гӀо кховдийра^[1].

Нохчийчохь хьалхара тӀом боьдуш музейн директоро Мамакаев Эдуарда мухӀажаршна шен хӀусам а, музейн гӀишло а латтош, дерриг а дина мухӀажаршна хӀумма а ца оьшуш^[2].

Мамакаев Ӏарбин литературни тӀаьхье гулйарехь, толлуш, йовзийтарехь, зорбане йаккхарехь жигара къахьоьгуш бу музейн белхахой. Музейхь дешархошна лерина экскурсеш а, семинараш а, конференцеш а дӀахьо^[1].