Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Исрапилов, Хьункар-Паша Германан воӀ

РУВИКИ чохь изза фамили йолчу кхечу адамех лаьцна йаззамаш бу Исрапилов.

Хунка́р Германович Исрапилов (1967 шеран 13 ноябрь, Ӏаларой-Эвла, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика — 2000 шеран 1 февраль, Соьлжа-ГӀала) — Нохчийн Республикин Ичкерин низамехь йоцучу герзаца йолчу тобанийн буьйранча, хьалхарчу а, шолгӀачу а нохчийн тӀемашкахь дакъалаьцна, бригадин инарла а, Къилба-Малхбален фронтан буьйранча а[1]. 1996 шарахь ГӀизлар гӀалина тӀелатар вовшахтоьхначех а, хьалханчех а цхьаъ вара, цхьана хенахь иза дарже диллича Басаев Шемалал а лакхахь вара. Иза кхелхина 2000-чу шарахь Соьлжа-ГӀалара минанийн аренгахула араволуш иккхина[2].

Биографи

Вина Ӏаларой-эвлахь, Курчалойн кӀоштахь. Цо чекхъяьккхина Орджоникидзе цӀарах йолу лакхара герзан командованин школа[3]. 1984—1986 шерашкахь СССР-н чоьхьарчу гӀуллакхийн министерствон чоьхьарчу эскарийн могӀаршкахь жигара тӀеман гӀуллакх деш вара.

1992—1993 шерашкахь Кавказан къаьмнийн конфедерацин дакъошна юкъахь Абхазехь тӀеман операцешкахь дакъалецира[4], иштта Азербайджанан агӀор Ломан Карабахехь хиллачу тӀамехь дакъалецира[5].

1992-чу шеран Лахьан-баттахь Исраилов Абхазе кхаьчна ша-шех республика кхайкхийначу пачхьалкхан агӀор тӀеман операцешкахь дакъалаца. Хьалхарчу Шроман операцехь дакъалоцуш вара иза, ялхочун тобанан декъашхо санна, цо юх-юха а мостагӀчун тылехь леларш дира, адамийн ницкъашна зенаш а деш, гуьржийн эскарш долчу меттигах лаьцна мехала хаамаш схьаоьцуш. 1993-чу шеран майхь Хункарпаша а, тӀемалойн тоба а Каман юьрта чу а вахана, герз детташ йолу меттигаш лоьхуш, «мотт» дӀалаьцна. 1993-чу шеран май беттан 16-чу дийнахь Каманна шолгӀа рейд еш Хункарпашин тобано 3 цӀа дагийна, вийра 70 гергга гуьржийн эскархо а, меттигера бахархой а. Цо дакъалецира 1993 шеран июлехь Шрома юрт схьаяккхаран операцехь[6].

1994-1996-чу шерашкахь нохчийн хьалхара тӀом боьдуш цо куьйгалла дира Нохчийчоьнан малхбалерчу кӀошташкахь тӀемлойн тобанна.

1995-чу шеран июнь беттан 14-19-чу деношкахь Басаевн Будённовскехь тӀелатарехь дакъалецира цо.

1995 шеран 14 декабрехь Радуев Салманца а, Гелисханов Султанца а цхьаьна цо дӀалаьцна, 19 декабрь кхаччалц Гудермес дукхахйолу меттиг дӀалаьцна, федералан эскарш ницкъ беш луьра тӀемаш а бина[4][7].

1996 шеран 9 январехь Радуевца а, Атгериев Турпалца а цхьаьна Кизлярехь теракт еш отрядан куьйгалхо вара иза Первомайское юрт ларъярехь хьалханчех цхьаъ вара иза.

1996-чу шеран аьхка Нохчийн Республикан Ичкерин Къилба-Малхбален фронтан буьйранча хӀоьттира иза. Цуьнан тобанехь вара 1600 тӀемало, шайна юкъахь 150 кхаччалц мерзахо а волуш[8].Отрядашна куьйгалла деш вара Басаев Шамил а, Гелисханов Султан а, Хамзатов Ӏалавди а. Герзан юкъахь яра 5-6 танк, 7-8 БМП, 6 топ, 4 РСЗО, 7 ЗУ, 7-8 ПЗРК[8][9].

ТӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа меттигерчу бригадин инарлин дарж делира цунна.

1996 шеран сентябрехь Яндарбиевн омрица иза хӀоттийра «Нохчийн Ичкерин коалицин Ӏедалан налогийн полицин декъан куьйгалхо»[10].

1997-чу шеран апрель беттан 26-чу буса Исрапилов вен гӀоьртира: мила ву ца хуучу стага Хьункар вехачу Соьлжа-ГӀаларчу цӀийнан коре «Муха» гранатомет тоьхнера. Хункар чевнаш йина, дарбан цӀийне кхачийра[11].

1997 шеран майхь Масхадовн омраца иза хӀоттийра кхоьллинчу «Нохчийн Республикан Ичкерин антитеррористически центран» директор[12]. Цуьнан карахь йара талламан тобанаш (следственни группаш) а, орцанан тобанаш а, верриг а 350 стаг ву. Цо куьйгалла дира АТЦ-на 1998 шо чекхдаллалц.

1998-чу шарахь Масхадовна оппозице вахара Хьункарпаша. 1998 шеран 29 сентябрехь Соьлжа-ГӀалахь хиллачу рогӀерчу "Оьрсийн-нохчийн тӀеман а, дуьхьалонан а тӀемалойн дакъалацархойн цхьаьнакхетначу кхеташонехь цо къамел дира Басаевца а, Радуевца а, Масхадов Ӏедал дӀалацарна, конституци йохорна, пачхьалкхан маьрша ойланаш дӀатесна хиларна бехке а вина. Ма-дарра аьлча, м буьйранчаша Масхадов Аслан даржера охьаваккхар доьхура.

1999—2000 шерашкахь Грозный-ГӀалара тӀамехь тӀемалойн тобанан куьйгалхо вара иза[4][13].

Билгалдахарш

  1. ↑ Кавказский Узел. Теракт в Кизляре и Первомайском (9-18 января 1996 г.). Кавказский Узел. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 21 декабрь. Архивйина 2021 шеран 10 январехь
  2. ↑ Хункар-Паша Исрапилов Архиван копи 2011 шеран 3 мартехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Encyclopedia Terroristica, 21.12.2007
  3. ↑ Он не ищет наград, они сами его находят // Носков В. Н. Любите нас, пока мы живы (Очерки). Архиван копи 2011 шеран 21 майхь дуьйна Интернетан архив#Проекташ — Новосибирск: ООО «Рекламно-издательская фирма — Новосибирск», 2001.
  4. ↑ 1 2 3 Исрапилов, Хункар-Паша Германович Архиван копи 2011 шеран 31 октябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ //Россия-Чечня: цепь ошибок и преступлений 1994—1996 Архивйина 2016-03-04 — Wayback Machine / Сост. О. П. Орлов и А .В. Черкасов. — М.: Мемориал: Права человека, 2010. — С. 416. ISBN 978-5-7712-0420-8
  5. ↑ Абдулхамид Хатуев Москва между Дагестаном и Чечнёй Архиван копи 2005 шеран 30 ноябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Независимая газета, 18.09.1999
  6. ↑ Цушба И. (Доцент кафедры истории России и зарубежных стран АГУ (г. Сухум), кандидат исторических наук.)Отечественной войны народа Абхазии (август 1992 — сентябрь 1993 гг.)": «Добровольцы, Герои Абхазии. 1993—1998 годы» Архиван копи 2012 шеран 18 майхь дуьйна Интернетан архив#Проекташ — Сухум, 2000.
  7. ↑ Война в Чечне-Хроника войны: Война в Чечне Архиван копи 2010 шеран 22 апрелехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
  8. ↑ 1 2 Куликов Анатолий, Лембик СергейЧеченский узел. — М.: «Дом педагогики», 2000. — С. 194.
  9. ↑ Год 1996-й // Гродненский Н. Н. Неоконченная война: История вооруженного конфликта в Чечне Архиван копи 2016 шеран 5 мартехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ / Н. Н. Гродненский. — Мн.: Харвест, 2004. — С. 213—214. — 672 с. — (Военно-историческая библиотека). ISBN 985-13-1454-4.
  10. ↑ Угрюмов В. Боец. Чеченская хроника Влада: Приключенческий роман Архиван копи 2016 шеран 10 мартехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ — СПб.: Издательский дом «Нева», 2002. — С. 51. ISBN 5-7654-2097-4
  11. ↑ Чечня после войны. Год 1997 Архиван копи 2015 шеран 21 мартехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ // Северный Кавказ
  12. ↑ Война в Чечне. Сепаратисты. Антитеррористический центр Архиван копи 2008 шеран 9 декабрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
  13. ↑ Полевых командиров наконец-то стали «мочить». Как и обещал и. о. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 30 июнь. Архивйина 2014 шеран 1 ноябрехь

Литература

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш