Гражданийн тIеман турпалхошна хIоллам
Гражданийн тIеман турпалхошна хIоллам (оьрс. Обелиск героям Гражданской войны) - Соьлжа-ГӀалахь Мусоров Павелан майданахь ӀабдаллахӀ II ибн Хьусайнан урамехь (хьалха хилла Мусоровн урамехь)[1]. Мусоров Павел белхало вара, пролетарин батальонехь пулеметчик вара, БӀе дийнан тӀеман жигара дакъалацархо вара, цу йукъахь иза велира[2].
Сурт хIоттор
ХIоллам хӀоттийна 1954 шарахь, проектан автор вара архитектор Н. Ятманов. Хьалхарчу фасадехь скульпторан И. Твердохлебовн[дӀайаккха кеп] горельеф дӀахӀоттийна. Горельефан йуккъехь гайтина белхало, карахь байракх а йолуш, «Советийн Iедал дуьхьа» аьлла йоза а долуш. Цунна гонаха баррикадехь леташ салти а, белхало а, ламанхо а, кхиазхо а, зуда а йара. Композицин аьрру декъехь цхьа белхахо вара пулемет йетташ. Хетарехь, цуьнан прототип хилла Мусоров Павел. ХIолламан агӀонан йаххьаш тӀехь, Мемориалан у хӀоттийна хилла «1918-1920 шерийн Гражданийн тIеман турпалхошна хастам» а, «Соьлжа-ГIалин къинхьегамхошкара Гражданийн тIеман турпалхошна» а йозанаш тӀехь[3]. ХӀолламан боьххьехь хӀоттийнера пхи са болу седа, гуонахьа лавран кочар а болуш[4]. 1965 шеран 5 декабрехь хӀолламан уллехь латийра абадийн цӀе[5].
Истори
ХӀоллам схьабиллина 1954-чу шеран ноябрь беттан 7-чу дийнахь, митингехь бара БӀе дийнан тӀеман ветеранаш. Пролетарин батальонехь хиллачу тӀемалойн цӀарах къамел дира оцу батальонан баьчча хиллачу, шен куьйга кӀел Мусоров Павелас тӀом биначу Михайлик Василий Евменовича[5].
1976 шарахь[6] а, 1986[7] шарахь а ССРС арахийцира исбаьхьаллин марка тоьхна конверташ тӀаьхь хӀолламан суьрташ а долуш.
Дудаев ЖовхӀаран урхаллин хенахь хӀолламан бохь тӀаьхь хӀоттийра седа а, ах бутт а. Горельеф а, мемориалан у а дӀадехира, ткъа мармаран пхи са болу седано гуо бора абадин цӀеранна, иза хийцира биъ са болчуьнца.
Хьалхара а, шолгӀа нохчийн тӀемаш болчу хенахь хӀолламна чӀогӀа зенаш дина. Нохчийчохь хьал тоделлачул тӀаьхьа иза меттахӀоттийра. ХӀоллам хӀоттийначу майданан периметрана гонаха зезагийн клумбанаш дӀахӀиттийна[1].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 holme.
- ↑ Пономарёва, 1987, с. 48.
- ↑ Пономарёва, 1987, с. 49-50.
- ↑ bezformata.
- ↑ 1 2 Пономарёва, 1987, с. 50.
- ↑ 1976 год. Каталог почтовых марок СССР. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 июль. Архивйина 2010 шеран 29 январехь
- ↑ 1986 год. Каталог почтовых марок СССР. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 29 июль. Архивйина 2010 шеран 23 мартехь
Ссылки
- Мемориал героям Гражданской войны. Грозный+. ТӀекхочу дата: 2020 шеран 18 февраль. Архивйина 2020 шеран 18 февралехь
- Лекция «Обелиск героям Гражданской войны в сквере имени Павла Мусорова». Грозный без формата (2019 шеран 15 май). ТӀекхочу дата: 2020 шеран 18 февраль. Архивйина 2020 шеран 18 февралехь
- Севостьянов М. Обелиск героям Гражданской войны. gorod-grozny.ru. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 3 июль. Архивйина 2021 шеран 9 июлехь
Литература
- Пономарёва И. З., Севостьянов М. П. Памяти вечной достойны. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987. — С. 48—51. — 120 с. — 15 000 экз.
