Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Горчханов, Тамерлан Курейшевич

Горчханов Тамерлан Курейшевич ({{ВД-Преамбула}} йаьсса кеп) — советийн а, российн а травматолог, ГӀалгӀайн Республикан могашалла Ӏалашйаран а, социальни лардаран а министр.

Биографи

Тамерлан Курейшевич Горчханов вина 1932 шарахь Къилбаседа Кавказан мехкан ГӀалгӀайн автономин областехь, хӀинца ГӀалгӀайн Республика. Иза къоман гӀалгӀа ву[1]. Цхьадолчу хьостанаша дийцарехь, Орстхойн общинах схьаваьлла ву иза.

Жима волуш иза, шен доьзалца а, дерриге а нохчийн а, гӀалгӀайн а халкъаца цхьаьна, 1944-чу шеран 23-чу февралехь Казахийн ССР-е дӀавигира пана махка, махкахбаьхначу хенахь шен дех-ненах дӀакхелхира иза.

Цо чекхйаккхира Карагандера медицинан институт.

1960-чу шарахь дуьйна Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Несаран кӀоштахь травматологан болх бира цо, сихха отделан заведующи а, цул тӀаьхьа больницехь коьртачу лоьран заместитель а хуьлуш тӀаьхьо.

Цо болх бира Курганерчу экспериментальни-клиникехь ортопедин а, травматологин а Ӏилманан-талламан институтехь (КНИИЭКОТ) академик Гавриил Абрамович Илизаровн куьйгаллица[2].

Цо йеххачу хенахь болх бира Грознехь[3]. ТӀаьхьо республикин поликлиникан куьйгалхо а, Назрански клиникан больницехь коьрта лор а вара иза.

1994 шеран 20 августехь дуьйна иза вара ГӀалгӀайчоьнан могашаллин а, социалан лардаран а министр, цу даржехь иза вара гергарчу хьесапехь кхаа баттахь ах баттахь[4].

1994-чу шеран декабрь беттан 11-чу дийнахь Горчханов Тамерлан Курейшевича Нохчийчоьнан коьртачу шахьаре Грознехьа йоьдучу оьрсийн танкийн колоннина некъ дӀакъевлира, шен машен некъана дуьхьала а хӀоттийна, машаре а, гуманизме а кхойкхуш, оьрсийн эскарш сацаде бохуш. Цунна къиза йиттира салташа, некъан йистехь дӀатесира, ткъа цуьнан машенан аьрру агӀо талхийра Грозне агӀор хьалха йогӀучу танкаша[5]. Кхин дан хӀума ца хиларна, Горчхановн миокардан инфаркт хилира. Шен хеннахь дарбан цӀийне кхача аьтто ца баьлла цуьнан. Оццу дийнахь дӀавоьллира иза, бусулба нехан Ӏадатехь ма-хиллара. Т. К. Горчханов хьалхарчу нохчийн тӀамехь бехк боцуш байинчу дуьххьарлерачу нахах дуьххьарлерниг ву[4].

Иэс

Т. К. Горчаханов дагалоцуш, Нохчийн Республикан Веденан кӀоштан Махкеты эвлан йуккъехь, йуккъера бӀешерашкахь нохчийн-гӀалгӀайн тӀеман бӀов «Тамерланан бӀов» схьайиллира 2017 шарахь[6]. БӀовнан йерриг локхалла 22 метр йу, бухахь шуьйралла 7 метр йу. Цуьнан 6 гӀат долчу цӀийнан тайп-тайпанчу историн заманашкара экспонаташ йу[7]. ГӀишлошйаран белхашна Ӏуналла деш вара Исальдибиров Далхад. ГӀишлошйарна йуьхьарлаьцнарг вара историн Ӏилманийн кандидат Нунуев Сайд-Хьамзат.

Доьзал

Зуда йалийна вара, диъ бер а кхиийна цо:

  • ЙоӀ Тамара Горчханова (йина 1959 шо), Назранан гӀалин поликлиникан коьрта лор[8];
  • КӀант Мохьмад (1964—1992), хӀирийн - гӀалгӀайн тӀом болчу хенахь бохаме кхелхина. 1992-чу шеран октябрь беттан 31-чу дийнахь иза шен классерчу накъостаца а, доттагӀчуьнца а Цолоев Мустафаца цхьаьна медицинан институтан общежитина уллехь йийсаре а лаьцна, вийра [5];
  • КӀант Беслан[9];
  • КӀант (вина 1984 шарахь)

Билгалдахарш

  1. ↑ В Чечне открылся мемориальный комплекс в честь Тамерлана Горчханова, The Magas Times (01.07.2017).
  2. ↑ Ахмет Газдиев. БАШНЯ ТАМЕРЛАНА. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 9 декабрь. Архивйина 2021 шеран 9 декабрехь
  3. ↑ ГОРЧХАНОВ ТАМЕРЛАН КУРЕЙШЕВИЧ. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 9 декабрь. Архивйина 2021 шеран 9 декабрехь
  4. ↑ 1 2 Информационное агентство «Чеченинфо». 1994 г. Т. Горчханов. Чеченская трагедия и «Башня Тамерлана» (2015 шеран 14 декабрь). ТӀекхочу дата: 2016 шеран 19 июль. Архивйина 2016 шеран 17 августехь
  5. ↑ 1 2 Терентьева Л., 1994.
  6. ↑ В с.п. Махкеты состоится открытие мемориального комплекса имени Тамерлана Горчханова. ИА Мангазея (2017 шеран 19 июнь). ТӀекхочу дата: 2020 шеран 19 март.
  7. ↑ В Чечне построили «Башню Тамерлана» — символ вайнахского единения. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 18 июль. Кху чуьра архивйина оригиналан 2016 шеран 17 сентябрехь
  8. ↑ Горчханова Тамара Тамерлановна. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 9 декабрь. Архивйина 2021 шеран 9 декабрехь
  9. ↑ В центре села Махкеты Веденского района Чеченской Республики строится боевая башня в память о Тамерлане Горчханове. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 9 декабрь. Архивйина 2021 шеран 9 декабрехь

Хьажоргаш

  • Терентьева Л. Некъан йистехь вала витина. // Комсомольская правда. — 1994. — 15 декабря.

Категореш