Бурчаев, Хьалим Хьасанан воӀ

Бурчаев Хьалим Хьасанан воӀ (оьрс. Бурчаев, Халим Хасанович; 1956 шеран 26 июнь, Турген, Акмолин область) — Россин йаздархо а, поэт а, публицист а, гочдархо а, литературин критик а, Россин йаздархойн бертан (2006) а, Россин журналистийн бертан (2007) а декъашхо[1].

Биографи

Бурчаев Хьалим вина Кхазакхстанехь, нохчийн къам махкахдаьккхинчу муьрехь. Нохч-ГӀалгӀайн АССР меттахӀоттийначул тӀаьхьа, доьзал дуьххьара Даймахка цӀабирзина, ткъа ша винчу Йалхой-Мохк олучу йуьрта ишколе вахара[2]. Доьзалехь 15 бер дара, ткъа Хьалим иссалгӀа бер дара[3][4].

1980 шарахь Бурчаевс Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетан филологин факультетан къоман отделени чекх а йаьккхина, шен дай баьхначу йуьртахь нохчийн меттан а, нохчийн литературин а хьехархочун болх бан волавелира[2]. Цо вовшахтоьхна ишколан литературни кхеташо йерриге а республикехь гӀарайелира. Кхеташонан декъашхоша йаздо дийцарш а, байташ а кӀоштан а, республикин а зорбанехь арайовлура[2][3]. 1997 шарахь иза хьеха волавелира Орза-ГӀалин йуккъера ишколехь[2]. Цуьнан куьйгаллица Оьрза-ГӀалин ишколехь дешархой нохчийн меттан олимпиадашкахь совгӀаташ даха буьйлабелира[3].

1990-чу шерашкахь «Даймохк» газетан корреспондент вара иза. Бурчаев ишколехь доьшуш волуш волавелира ша литературехь зен, амма литературин некъ леррина тӀелаьцна университетехь. 1977-чу шарахь цуьнан дуьххьарлера стихаш зорбанейевлира республикин «Ленинан некъ» газетехь. 1980-чу шерашкахь оццу газетехь арайовлу цуьнан дуьххьарлера статьяш а, дийцарш а[5].

2006-чу шарахь дуьйна Российн Йаздархойн союзан декъашхо ву, ткъа 2007-чу шарахь дуьйна — Журналистийн союзан декъашхо. 2004-чу шарахь «Орга» журналан критикан отделан редактор хӀоьттира иза, ткъа 2009-чу шарахь оцу журналан коьртачу редакторан заместитель. Иштта «Грозный» телерадиокомпанехь гочдархочун болх бина, Гуьмсерчу хьехархойн техникумехь а, Нохчийн пачхьалкхан университетехь а нохчийн литературин историн хьехархочун болх бина. Цо нохчийн матте гочйина Ильфан а, Петровн а, Сулейманов Ольжасас а, Мугуев Хьаьжи-Муратан а, Павленко Пётран а, Гамзатов Расулан а, иштта кхечу гӀарабевллачу йаздархойн говзарш. Иштта цо болх бо Нохчийн Республикин Ӏилманийн Академино арахоьцучу «Таллам» (оьрс. Исследование) журналан жоьпаллин секретаран даржехь[6].

2026-чу шарахь Соьлжа-ГӀалахь, Абузар Айдамировн цӀарах йолчу Нохчийн пачхьалкхан къоман библиотекехь «Бенойн БойсагӀар» роман зорбане йаьккхинчу хьокъехь дӀайаьхьира презентаци[7].

Публикацеш

Бурчаевн произведенеш арайовлу республикан зорбанехь а, «Орга» а, «Вайнах» а, «Нана» журналашкахь а, Нохчийн Республикин Ӏилманийн Академин керланаш тӀехь а, Ӏилманан-практически конференцийн гуларшкахь а[8].

СовгӀаташ

  • Нохчийн Республикин хьакъволу журналист (2008)[6];
  • «Зорбанан зорбанан гӀирсаш а, интернет а» декъехь нохчийн маттахь йаздечу журналисташна йукъахь дӀайаьхьначу республикин конкурсан толамхо (2012)[9];
  • Нохчийн Республикин халкъан йаздархо (2022)[10];
  • Нохчийн мотт хаарийн республикин конкурсан толамхо (2023)[11].

Билгалдахарш

  1. Носитель родного языка («Столица Плюс»). www.grozny-inform.ru (2011 шеран 28 июнь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 апрель.
  2. 1 2 3 4 Чагаева, 2018, с. 113.
  3. 1 2 3 Якиев.
  4. Сулумова.
  5. Чагаева, 2018, с. 113—114.
  6. 1 2 Чагаева, 2018, с. 114.
  7. Новый роман Халима Бурчаева представили в Чечне к 70-летию писателя. www.chechnyatoday.com (2026 шеран 8 июль). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 август.
  8. Халим Бурчаев — Писатель. Поэт. Критик, Нийсо-Дагестан (2023, 18 октябрь). Дата обращения: 14 апрелехь 2026.
  9. Награждение победителей. Вести Чеченской Республики (2012 шеран 25 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 апрель.
  10. Указ Главы Чеченской Республики от 25.04.2022 № 70 «О награждении наградами Чеченской Республики». chechnya-gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 апрель.
  11. Халим Бурчаев выиграл 5 млн рублей, показав лучшее владение чеченским языком. Чечня сегодня (2023 шеран 7 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 14 апрель.

Литература

  • Чагаева Тамара. Литературно-географический атлас Чеченской Республики. — Нальчик: ООО Тетраграф, 2018. — С. 113—114. — 440 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-00066-153-6.

Хьажоргаш