Бара
Бара (оьрс. Барой) — ламанан хин Бара-аьхк аьтту бердаца хӀоттийна ТӀерлойн чӀожехь (Нохчийчоь) йоккха бӀаьвнийн комплекс бӀаьвнийн комплекс. XIV бӀешарахь дуьйна йу иза.
Истори
Оьрсийн археолога Миллер Всеволода дикка тидам тӀебахийтира лаьмнийн архитектурин хӀолламашна. 1886 шеран июнехь цо толлура Нохчийчоьнан а, ГӀалгӀайчоьнан а дуккха а кӀошташ, оцу экспедицин жамӀ хилира йуккъера бӀешерийн гӀишлош йовзуьйтуш долу маьӀне жайна. Цуьнан ларашца гучуйовлу дуккха а статьяш а, кегийра очеркаш а, шайна йукъахь ширачу заманан меттигерчу хӀолламех лаьцна хаамаш болуш (археологийн П. С. Уварова, В. И. Долбежевн, Н. К. Зейдлиц, Г. А. Вертеповн, кхечеран а белхаш)[1].
Хаам
Иза лаьтта къаьстина шина гӀортолах — Лакхара а, Лахара а Бара. Царна йукъахь йара тӀеман бӀов (хӀинца йохийна) а, итт гергга адам деха гӀишло а. Иза йу Нохчийн Республикин ГаланчӀожан кӀоштахь. Барой лаьтта шакъаьстинчу рагӀехь, ТӀерлойн ӀиндагӀехула йуккъера некъана генахь, кхача хала йолчу меттехь, цигара дика гуш юйуцунна гонаха йолу йерриг меттиг. ТӀеман бӀов, гӀишлошйаран стиль йуккъера бӀешерийн нохчийн ларйаран архитектурина хатӀехь йу, кӀезиг Ӏамийна йу, лахарчу гӀатташ тӀера пенаш 1,2 — 1,3 метр дуткъа ду. Никара олучу эвлана гергахь йу иза. ГӀалин комплексан йукъайогӀура 11 бӀов (1 тӀеман, 10 Ӏер-дахаран)[2].
Билгалдахарш
- ↑ Ася Болтукаева. Символ культуры чеченского народа // Вести Республики : газата. — 2020. — 01 январь (№ № 1 (3194)). Архивйина 2020 шеран 17 февралехь.
- ↑ Абдуллах Берсаев, Тимур Агиров. Башенный комплекс Барой (41 фото, 6 панорам) - Горная Чечня. Открытый Кавказ. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 20 август. Архивйина 2020 шеран 27 мартехь
Литература
- Сулейманов А. С. Топонимия Чечни / Ред. Т. И. Бураева. — Грозный: ГУП «Книжное издательство», 2006. — 711 с. — 5000 экз. — ISBN 5-98896-002-2.