1514 шо
1514 (эзар пхи бӀе дейтталгӀа) шо Юлианан рузманца — високосан доцу шо, долалуш долу кӀирандийнахь. Иза вайн эран 1514 шо ду, 514 шо 2 эзарлагӀа шерашкахь, 14 шо бӀешеран, 4 шо 2-гӀа иттаннаш шерашкахь XVI бӀешеран, 5 шо 1510-гӀа шерийн.
Хиламаш
- Италин архитектор Браманте валар, цуьнан дукхаха йолу Руман архитектурин проекташ янза йисина.
- Францин коннетабль хӀутту Шарль де Бурбон.
- Вюртембергера (Къилба-Малхбуза Германи) къайлахчу «Миска Конрад» барто куьйгалла де ахархойн а, гӀалахойн а антифеодалийн гӀаттам. Къиза охьатаӀийна.
- Оьрсийн эскар Смоленск тӀелетта, гӀала йаьккхина кхаа баттахь гуо латтийна. Смоленска Оьрсийн пачхьалкхах дӀатохар.
- 8 сентябрь — ЛСО а, Оьрсийн пачхьалкхан а йукъара Орша уллера тӀом, толам баьккхина литван эскаро.
- Дьёрдь Дожан гӀаттам.
- Коьртехь Селим волу, онда артиллери йолу, туркойн эскаро СефевидгӀеран эскарера Чалдыранера тӀамехь толам баьккхина. Селима дӀалаьцна Тебриз, арайаьккхина цигара йоккха хӀонс, царна йукъахь 1000 гӀажарийн уггаре дика пхьар.
- 1514—1515 – Туркоша йаьккхина Малхбуза Эрмалойчоь, Кхурдойчоь, Мосуле кхаччалц Къилбаседа Месопотами.
- 1514 - 1520 Ян йолийна Тулин кремль.
Бина
Хьажа кхин а: Категори:Бинарш 1514 шарахь
- Везалий, Андреас — Карл V-гӀачун, цул тӀаьхьа Филипп II-гӀачун лор а, анатом а, лейб-медик а. Парацельсан жимаха нийсархо, Ӏилманан анатомин бух биллинарг.
- Палестрина, Джованни Пьерлуиджи — италин композитор, шен заман уггаре воккха полифонийхо.
- Ретик, Георг Иоахим фон — немцойн математик а, астроном а. Дика вевза Ретик (я Ретикус) цӀарца, Коперник Николаян цхьаъ бен воцу дешархо, цуьнан болх зорба тухуш алсама гӀолаьцна ву.
- Тахмасп I — Иранан Шах, СефевидгӀеран некъех шолгӀа шах. СефевидгӀеран некъий кхоьллина ИсмаӀил I-чун воккхаха волу кӀант.
Белла
Хьажа кхин а: Категори:Белларш 1514 шарахь
- Абреу, Антониу ди — XVI бӀешеран Португалин хӀордахо, штурман. 1512 шарахь европахойн чамбийриш ян Тиморе а, Банда а гӀайренашна тӀейоьдучу экспедицин коьртехь хилла[1].
- Анна Бранденбурган (1487—1514) — бранденбурган паччахьан йоӀ, марехь йолуш герцог-аьзни Шлезвиг-Гольштейн-Готторпан.
- Анна Бретонан — урхалла ден Бретанан герцог-аьзни, Нантан а, де Ришмонан (Ричмондан) граф-аьзни, де Монфор-Л’Амори а, д’Этампан (9 сентябрь 1488) а граф-аьзни, де Гуданан а, де Нофлан (9 сентябрь 1488) а дама, Лиможан виконт-аьзни, Францин паччахь-аьзни, Неаполан паччахь-аьзни. Вовшен хийцинчу Францин шина паччахьан зуда: Карл VIII-гӀачун а, Людовик XII-гӀачун а. Уггаре гӀарайаьлла Бретанан урхалча, шен заман Европехь уггаре а хьал долу зуда.
- Дьердь Дожа — Мажаройчуьра антифеодалийн ахархойн гӀаттаман куьйгалхо, болийна туркошна дуьхьала жӀаран тӀом санна.
- Донато Браманте — Лекха Дендаран архитектурин бухбиллинарг а, уггаре воккха векал а. Цуьнан уггаре гӀарабаьлла болх бу малхбуза керсталлин коьрта килс — Ватиканера Сийлахь Петран Килс.
- Шедель, Хартман — немцойн лор, гуманист, историк. Карташ деш машенан зорба лелийначу дуьххьарчу картографех цхьаъ.
Билгалдахарш
- ↑ Donald F. Lach. Asia in the Making of Europe. — Chicago: University of Chicago Press, 1994. — Vol. I:The Century of Discovery. Book 2. — P. 594. — ISBN 0226467325.