Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Янди-КӀотар

Янди-КӀотар (оьрс. Янди) — Нохчийн Республикин ТӀехьа-Мартанан кӀоштара йурт. Яндин йуьртан административни центр йу иза[2].

Географи

Йурт лаьтташ йу ломан кӀажошкахь, хьаннаша къевлинчу меттигехь. Йуьртан йуккъехула чекхдолуш ду Нетхой (Нит-Хи) хи, цо иза шина нийсачу декъе йоькъу. КӀоштан центр йолчу ТӀехьа-Мартанна 7 километр генахь йу иза[3].

Истори

Официальни хаамашца, йурт дуьххьара кхоьллина 1860-чу шарахь. Цуьнан йуьхьанцалера цӀе Янди-Хутор хилла. И цӀе тиллина йуьртан бухбиллархо лоруш волчу ТӀехьа-МартантӀерачу вахархочун Янди Накин сийнна. Историн архиваша гойтуш ма-хиллара, дуьххьара кхуза хевшина нах ГаланчӀожан кӀоштара схьабахка а баьхкина, Аьккхийн а, Харачойн а тайпанех хилла[4].

1944-чу шарахь, нохчий а, гӀалгӀай а махкахбаьхначул тӀаьхьа, йуьртан цӀе Орехово аьлла хийцира. Нохчийн халкъ цӀа дирзинчул тӀаьхьа, 1991-чу шарахь бен йуха ца йерзийна йуьртана шен шира цӀе[4].

XX бӀешо чекхдолуш а, XXI бӀешо долалуш а хиллачу шина тӀамехь йуьрт йерриг а йохийна хилла. ТӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа республикин программашца социальни объекташ а, нах беха цӀенош а меттахӀиттош, керлачу ницкъаца йухахӀоттийна йурт[3].

Ӏедал а, инфраструктура а

2022-чу шеран 15-чу августехь дуьйна Янди йуьртан администрацин куьйгалхочун даржехь ву Асхабов Алихан Саварбекович[5].

Тахана йуьртахь болх беш йу хьукматаш:

  • МБОУ «СОШ с. Янди» — йукъарадешаран йуккъера школа (1964-чу шеран 1-чу сентябрехь схьайиллина йолу)[6].
  • Йуьртан Оьздангаллин цӀа а, библиотека а[3].
  • Йуьртан амбулатори(оьр.)нохч. (фельдшерски пункт)[4].
  • Почтин дакъа[4].

Нах

Бахархойн дукхалла
1990[7]2002[8]2010[9]2012[10]2013[11]2014[12]
2339↘1510↗2488↗2518↗2544↗2555
2015[13]2016[14]2017[15]2018[16]2019[17]2020[18]
↗2574↗2582↗2598↗2618→2618↗2654
2021[19]
↘2652
500
1000
1500
2000
2500
3000
2010
2016
2021

Билгалдахарш

  1. ↑ 11. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений. Итоги Всероссийской переписи населения 2010. Том 1. Численность и размещение населения. Росстат (2012). ТӀекхочу дата: 2012 шеран 16 апрель. Архивйина 2012 шеран 1 июнехь
  2. ↑ Структура, полномочия, задачи и функции. Официальный сайт администрации Яндинского сельского поселения. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 март.
  3. ↑ 1 2 3 Хеда Хачукаева. Янди – одно из самых красивых мест в Чеченской Республике. Информационное агентство "Грозный-Информ" (2014 шеран 16 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 март.
  4. ↑ 1 2 3 4 История села Янди. Официальный сайт Администрации Ачхой-Мартановского муниципального района (2023 шеран 16 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 март.
  5. ↑ Структура, полномочия, задачи и функции. Официальный сайт администрации Яндинского сельского поселения. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 март.
  6. ↑ МБОУ «СОШ с. Янди». Госуслуги. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 март.
  7. ↑ http://arhiv-chr.ru/deyatelnost/nashi-izdaniya/send/5-nashi-izdaniya/30-arkhivnyj-vestnik-1.
  8. ↑ https://web.archive.org/web/20120203125040/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/1_TOM_01_04.xls.
  9. ↑ https://web.archive.org/web/20140424161356/http://chechenstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/chechenstat/resources/ccc98e004250073f864cce2d59c15b71/ТОМ-1+новый+вариант.docx.
  10. ↑ https://web.archive.org/web/20130516092833/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2012/bul_dr/mun_obr2012.rar.
  11. ↑ https://web.archive.org/web/20131012013314/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2013/bul_dr/mun_obr2013.rar.
  12. ↑ https://web.archive.org/web/20140810202114/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2014/bul_dr/mun_obr2014.rar.
  13. ↑ https://web.archive.org/web/20150923180801/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2015/bul_dr/mun_obr2015.rar.
  14. ↑ http://web.archive.org/web/20210508043701/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar.
  15. ↑ http://web.archive.org/web/20170731141731/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar.
  16. ↑ http://web.archive.org/web/20180726010024/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2018/bul_dr/mun_obr2018.rar.
  17. ↑ https://web.archive.org/web/20210502132133/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar.
  18. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/CcG8qBhP/mun_obr2020.rar.
  19. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx.

Хьажоргаш

Категореш