Яндиев, ЗаӀам Исламан воӀ

Иза вина къечу гӀалгӀайн доьзалехь. Шен воккхахволчу вешина тӀаьхьа а ваьлла, Къилбаседа Кавказера Бердянске дӀавахара иза, болх лаха. 1905—1907 шерашкахь революцин хиламашкахь дакъалацарна вежарий ЯндиевгӀар паччахьан милицино тергонехь латтош бара. Уьш лецна бара. Церан воккхах волу ваша Генардко велира таӀзаран набахтехь^[2].

Киеван провинце дӀакхаьчначул тӀаьхьа шекаран заводехь погрузчик болх бира цо. Забастовкашна а, страйкашна а куьйгалла деш, лаьцна иза. 1914-чу шарахь, хьалхара тӀом болабеллачул тӀаьхьа, тешаме воцу стаг ву аьлла, балхара дӀаваьккхира иза. Паччахьан милицино хьийзоро шен лаамехь эскаре ваха декхаре вира иза^[2].

8-чу дошлойн полкан Ӏаморан отряде йазвина З.Яндиев 6 бутт баьлча Къилбаседа-Малхбузера фронте хьажийра жимах волу унтер-офицер санна. Цуьнан полк дакъалоцуш йара гӀарайаьллачу Брусиловн тӀелатаршкахь. Полкан декъашхо волуш цо дакъалецира Станиславна (хӀинца Ивано-Франковск) гергахь австрин оборона йохорехь. ТӀеман къасточу минотехь куьйгалла дарна а, эскадронна куьйгалла дарна а Яндиев Заамна 4-гӀа дарж йолу Георгий орден елла, прапорщик даржехь лакхаваьккхира. З. Яндиев тӀаьхьо 41-чу Сибрехан стрелкийн полкан командир а, полкан комитетан декъашхо а хилира. Иза дехьаваьккхира Одессе, цул тӀаьхьа ГӀирме^[2].

1918-чу шеран аьхка З. Яндиев РКП(б) йукъавоьду. Немцоша дӀалаьцначу ГӀирмехь къайлахчу къийсамехь дакъалецира цо, цул тӀаьхьа Керчехула шен даймахка йухавирзира. Къилбаседа Кавказехь Советан Ӏедал дӀахӀотторехьа къийсам латтийна цо. Цо йуьртахойх кхоьллина дошлойн отряд, 550 саьнгар йолуш, куьйгалла дира БуритӀехь а, Доьлакехь а, СагӀопшехь а, ТӀой-Йуьртахь а, Долакха-Йуьртахь а партизанийн тӀемашкахь, къаьсттина къаьсташ вара Экажевохь а, Сурхахихь а хиллачу тӀемашкахь^[2].

Доккха ахча дӀасалелоран гӀуллакх дика кхочушдина хиларна Яндиев Заамна 11-чу эскаран революционни тӀеман кхеташоно персонализаци йина маузер йелира^[2].

1921-ча шера декабрь бетта 1-ча ГӀалгӀай полка баьчча Яндиев Заам Исламовича ЦӀе Байракх орден йелла^[2].

Республикин Революцин тӀеман кхеташонан № 351 йолчу орденан кийсак тӀера, Москва, 1921 шеран 27 декабрь, аьлла ду:

…ЦӀен Байракхан орден йелла: …2-гӀа дошлойн эскаран резерван дошлойн маршированни бригадан командир хилла накъост Яндиев Заам Исламович — хӀокху кепара къастам барна: 1919 шарахь накъост Яндиев, Деникинан эскаран тылехь отряд кхоьллина, цу отрядца цхьаьна 1919 шарахь дуьхьал ша дакъа а лоцуш. мостагӀчун тӀехьарчу декъехь маневраш йеш, шена тӀедиллина дерриге а тӀеман гӀуллакхаш кхиамца кхочушдора. 6-11 июлехь Сурхо-ХитӀе а, Эккажакъоьнгий-Йурт а йарташна гергахь Деникинан тобанашца тӀом биначул тӀаьхьа, дикачу хьелаша гӀалгӀашна йукъахь лаьмнашкахь лечкъа дезна накъост Яндиев, керла отряд кхоьллира, мостагӀчун тылан агӀорхьара ара а ваьлла, цӀенчу эскаран декъе дӀа а лелхаш, дӀавахара накъост Яндиев. Оццу шеран 8 сентябрехь, Лозовая гарнизонан командирера Махно бандин отряд дӀайаккха аьлла омра а кхаьчна, накъост Яндиевс майрра бандиташца тӀом бира Лозова гӀалина 18 чаккхарма генахь йолчу Варваровка йуьртана гергахь бандиташца майрра тӀаме а ваьлла, мостагӀ эшийра Яндиев, царна даккхий эшамаш а беш..… Республикин Реввоенни Советан председателан заместитель Е. Склянский

ВЦИК-о З.Яндиевна Украинин ССР-н орден йелира.

Гражданийн тӀом дӀабирзинчул тӀаьхьа лаккхара советан а, экономикин а даржашкахь болх бира цо. Иза Соьлжа-ГӀалахь ваьхна, 1939-чу шарахь цигахь кхелхина^[2].