Эдельгериев Руслан Сайд-Хьусейнан воӀ
Руслан (Абубакар) Сайд-Хьусейнан воӀ Эдельгериев (оьрс. Эдельгериев, Руслан Сайд-Хусайнович; 1974 шеран 4 декабрь, Шелан кӏошт, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — Россин пачхьалкхан гӀуллакххо, 2024-чу шеран 14-чу майхь дуьйна Россин Федерацин Президентан гӀоьнча, 2018-чу шеран 22-чу июнехь дуьйна Россин Федерацин Президентан климат хийцайаларан хьокъехь хьехамча[1].
Цул хьалха Нохчийн Республикин Правительствон председателан гӀовс – Нохчийн Республикин йуьртабахаман министран даржехь 2008-чу шеран 22-чу январера 2012-чу шеран 24-чу май кхаччалц. Нохчийчуьра правоохрантельни структурийн белхало. Россин Федерацин бакъволу пачхьалкхан хьехамча, 3-гӀа класс (2018 шо). «Цхьааллин Оьрсийчоь» партин декъашхо, Нохчийн регионан отделенин секретарь.
Биографи
Эдельгериев Руслан вина 1974-чу шеран гӀуран беттахь 4-чу дийнахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Шелан кӀоштан (хӀинца Курчалойн кӀоштан Ахьмад-Юрт) Хоси- йуьртахь оьрсийн-нохчийн доьзалехь.
Дай-наной Хоси-йуьртара №1 йолча йукъера йукъарадешаран ишколан хьехархой бара. Нана оьрсий йу - Вера Афанасьевна Дерябина, Нохчийчоьнан II-чу а, III-чу а кхайкхамийн парламентан депутат, Нохчийчоьнан куьйгалхочун Кадыров Рамзанан школехь хьехархо хилла. Да нохчо вара, шен орамашца ЦӀоьнтарара схьаваьлла, физкультуран хьехархо болх бина.
1991-чу шарахь Хоси-йуьртара йуккъера школа чекхйаьккхира Руслана.
1992-чу шарера 1994-чу шаре кхаччалц гӀуллакх дина герзийн ницкъашкахь.
1994-чу шеран апрелера 2004-чу шеран феврале кхаччалц – Славянск-на-Кубани (Краснодаран мохк) гӀалин чоьхьарчу гӀуллакхийн декъехь гӀуллакх дина.
2002-чу шарахь Эдельгериевс чекхйаьккхира Оьрсийчоьнан чоьхьарчу гӀуллакхийн министраллан Краснодарера юридически институт юриспруденцин говзалла карайерзош. 2004-чу шеран февраль баттахь дуьйна 2007-чу шеран май баттахь кхаччалц – Нохчийчоьнан чоьхьарчу гӀуллакхийн Курчалоевски кӀоштан декъехь гӀуллакх дина.
2007-чу шеран майхь дуьйна декабрь беттан — ОМСН «Терек» «Р» отделан куьйгалхо. 2007-чу шеран гӀуран беттара 21-чу дийнахь 2008-чу шеран кхолламан батте 11-чу кхаччалц — Нохчийн Республикан йуьртабахаман министран хьалхара гӀовс.
2008-чу шеран кхолламан беттара 11-чу дийнахь кхолламан бетта 22-чу дийнахь кхаччалц Нохчийчоьнан йуьртабахаман министран декхарш кхочушдеш вара иза. 2008-чу шеран кхолламан беттара 22-чу дийнахь 2012-чу шеран хутоссург беттан 24-чу дийнахь кхаччалц — Нохчийн Республикан Правительствон председателан гӀовс — Нохчийн Республикан йуьртабахаман министр.
2010-чу шарахь цо чекхйаьккхина Нохчийн пачхьалкхан университет, йуьртабахаман сурсаташ арахецаран а, переработкин а технологин говзалла карайерзош.
2012-чу шеран хӀутоссург беттара 24-чу дийнахь дуьйна 2018-чу шеран асаран батте 25-чу дийнахь кхаччалц — Нохчийн Республикан Правительствон председатель[1].
2014-чу шарахь Эдельгериевс чекхйаьккхина Кубанан пачхьалкхан аграрни университет, бешабахаман говзалла а йолуш.
2018-чу шеран 22 июнехь дуьйна — Россин Федерацин Президентан климат хийцайаларан хьокъехь хьехамча.
2018-чу шеран 18 июлехь Эдельгериев хӀоттийра Россин Федерацин президентан климатан хаттаршкахь леррина векал[2]. Йуха а цу дарже дӀахӀоттийра 2024-чу шеран хӀутоссург беттан 15-чу дийнахь[3].
2024-чу шеран 14-чу майхь Путин Владимира Эдельгериев хӀоттийра Оьрсийчоьнан президентан гӀоьнча[4].
2024-чу шеран 22-чу августехь Эдельгериев хӀоттийра Оьрсийчоьнан делегацин куьйгалхо, Цхьаьнакхеттачу Къаьмнийн Организацин климат хийцайаларан рамкин конвенцин кхеташонашкахь дакъалаца[5].
2025-чу шеран лахьан беттан 5-чу дийнахь иза хӀоттийра Россин Федерацин Президентан климатехула а, хин ресурсашкахула а леррина векал[6][7].
Классан дарж
Россин Федерацин бакъволу пачхьалкхан хьехамча, 3-гӀа класс (2018 шо)
СовгӀаташ
- Кадыровн Орден;
- Невский Александран орден (2024)[8];
- Мидал «Нохчийн Республикин Хьалхара Президент Кадыров Ахмат-Хьаджи дагалоцуш» (2017 шеран гӀуран бутт 30-гӀа де) — Нохчийн Республикина башха гӀуллакх дарна а, йукъаралло къобалдина гӀуллакхаш дарна а;
- Нохчийн Республикин Сийлахь пачхьалкхан гӀуллакххо (2018 шеран асаран бутт 25-гӀа де) — Нохчийн Республикин пачхьалкхан Ӏедалан органийн болх дӀахӀотторехь а, тобарехь а дакъалацарна.
Доьзал
Эдельгериев Руслан доьзал болуш ву, цуьнан 6 бер ду (виъ кӀант, ши йоӀ).
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 Эдельгериев, Руслан Сайд-Хусайнович. tass.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июнь.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 18.07.2018 № 435. publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июнь.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 15.05.2024 № 412 «О специальном представителе Президента Российской Федерации по вопросам климата». Официальное опубликование правовых актов (2024 шеран 15 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июнь.
- ↑ Путин переназначил своими помощниками Ушакова и Мединского. ТАСС (2024 шеран 14 май). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 14 май.
- ↑ Путин назначил Эдельгериева главой делегации РФ для участия в совещаниях конвенции ООН. ТАСС (2024 шеран 22 август). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 22 август.
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 05.11.2025 № 813. publication.pravo.gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июнь.
- ↑ Путин назначил спецпредставителя по вопросам климата и водных ресурсов — РБК. www.rbc.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июнь.
- ↑ Абубакару Эдельгериеву присвоен орден Александра Невского. chechnyatoday.com (2024 шеран 5 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июнь.
Хьажоргаш
- А. Эдельгериев в должности советника президента РФ будет курировать вопросы климата. grozny-inform.ru (2018 шеран 22 июнь).