Эвлийаъ-устазан а, Кишиев Кунта-Хьаьжин сийдаран де

Кишиев Кунта-Хьаьжин де сийдеш ду Нохчийн Республикин Куьйгалхочун Рамзан Кадыровн № 1 йолчу указца «Кишин воӀан Кунта-Хьаьжин сийдаран дийнах» лаьцна а догӀуш 2010 шеран кхолламан беттан 3-гӀа арадаьккхира. Указехь^[1]:

КӀоштан массо а маьждигашкахь устазан дахарх лаьцна дуьйцу имамаша а, зикр а, мовлид а доьшу а, зийараташ хьошалгӀа богӀу а, къуръан доьшуш а, йерриг а республикехь дӀахьош йу динан барамаш а, сагӀа далар а^[5][6][7]. Гуьмсе кӀоштарчу Илсхан-Йуьртахь Кунта-Хьаьжа веллачу меттехь схьайиллина йухаметтахӀоттийна зийарт, цига схьаоьху Российн тайп-тайпанчу регионашкара а, дуьненан а динехь болу нах^[4]. Кунт-Хьаьжин хиллачу меттехь, Гуьмсан кӀоштарчу Илсхан-йуьртахь схьайиллина меттахӀоттийна зиярат, цига богӀу Российн тайп-тайпанчу регионашкара а, дуьненан а динан нах^[8].

2021-чу шарахь Нохчийчоьнан Веданан кӀоштан Эртана йуьртахь а, Хаьжи-Эвла йуьртахь а хилира Коьрта мероприятеш. Нохчийн Республикин тайп-тайпанчу кӀошташкара Кунта-Хьаьжин муридаш гулбеллера 1856-чу шарахь Шайхо кхоьллинчу йуьртан историн цӀе — Хьаьжи-Эвла — леррина меттахӀотторна лерина дагалецаман бараме. Цуьнан хьалхалера цӀе йара Первомайски. Нохчийчоьнан муфтис Межиев Салехьа коьртехь а волуш, цара доӀа а дешна, информацин хьаьрк тӀера полотно сийлахь охьадаьккхира. Нохчийн Республикин Веданан кӀоштарчу Хьажи-Эвла йуьртахь дӀадаьхьира дагалецаман динан ламасташ — Эртана маьждигехь цхьаьнатоьхна делкъан ламаз а, сийлахьчу шейхан Кунта-Хьаьжин ненан — Кишиева Хедин зийартехь зикр а^[9].

2025-чу шарахь, Шайх Кунта-Хьаьжи дагалоцучу а, цуьнан сий-ларам бечу а дийнахь, «Нохчийчоьнан дог» цӀе йолчу Кадыров Ахьмад-Хьаьжин цӀарахчу йуккъерчу маьждигехь дӀадаьхьира йерриг а республикан динан ламасташ зикр а, мовлид а кхин а^[10].

Соьлж-ГӀаларчу Российн исламан университетана шайхин цӀе тиллина 2009-чу шарахь^[11]. Цунна лерина дуккха а Ӏилманан белхаш бу^[12]. Кунта-Хьаьжа дагалоцуш цӀе тиллира республикерчу урамашна а, маьждигашна а^[4]:

• Кунта-Хьаьжин Кишиевн цӀарах йолу проспект (хьалха Соьлжа-гӀалин Ханкальски урам). Схьайиллина 2017 шарахь^[13];
• Кунта-Хьаьжин урам ТӀехьа-МартантӀехь^[14];
• Кунта-Хаджи урам, Шейха Изнаура Несерхоевн цӀарах йурт^[15];
• Кунта Хаджи Кишиева урам, йурт Чечан^[16];

• Кунта-Хаджи Кишиева урам, Соьлжа-гӀала^[17];
• Кунта-Хаджи Кишиева урам, Хишка^[18];
• Кунта-Хаджи Кишиева урам, Шинасуьйра-йукъ^[19];
• Кунта Хаджи Кишиева урам, йурт Рошни-Чу кхин а^[20].

Цуьнан цӀе тиллира маьждигашна:

• Курчалойн гӀалин коьрта маьждиг ду Кишиев Кунта-Хьаьжин цӀарах долу Курчалойн коьрта маьждиг;
• Шейх Кунта кажы Кхазакхстанан коьртачу гӀалахь Астанахь долу маьждиг^[21];
• Новосибирскера Кунта-Хьаьжи Кишиевн цӀарах йолу коьрта маьждиг кхин а^[22];