Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Хамидова, Зулай Хьамидан йоӀ

Хамидова Зулай Хьамидан йоӀ (оьрс. Зулай Хамидовна Хамидова; 1940, Йоккха-Атагlа, Нохч-ГӀалгӀайн Автономин Советийн Социалистийн Республика) — россин йаздархо а, меттан Ӏилманча а, филологин Ӏилманийн доктор а. Профессор а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъйолу Ӏилманан белхахо а, академик а. Нохчийн маттах лаьцна дуккха а Ӏилманан белхийн автор а, шен заманхошна йукъахь цуьнан коьртачу говзанчех цхьаъ а йу[1][2][3].

Биографи

Иза йина Йоккха АтагӀа йуьртахь Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н 1940 шарахь. Пхьамтойн тайпан векал. ГӀараваьллачу поэтан Хамидов Ӏабдул-Хьамидан йиша йу[1].

1962-чу шарахь Нохч-ГӀалгӀайн хьехархойн институт чекхйаьккхинчул тӀаьхьа вайнехан меттанийн кафедрехь гӀоьнча санна болх бан йисира иза. 1965 шарахь иза аспирантуре деша йахара коьртачу Ӏилманан учрежденехь, ССРС Ӏилманийн академин меттан Ӏилманан институтехь[1][3].

1968-чу шарахь вайнехан филологин кафедрин лакхара хьехархо хӀоьттира иза. 1972-чу шарахь «Нохчийн литературин маттахь причастин категори» цӀе йолчу темина кандидатски диссертаци чӀагӀйира[1].

1993 шарахь — Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн институтан ректор а, 1994 шарахь дуьйна цхьана хенахь — нохчийн филологин кафедрин куьйгалхо а. 1994-чу шарахь Соьлжа-ГӀалин администрацин куьйгалхочун заместитель хӀоттийра иза. 1999 шарахь дуьйна — РӀА меттан Ӏилманан институтан докторантура[1][3].

Хамидовас 2000-чу шарахь РӀА меттан Ӏилманан институтехь «Нохчийн меттан стилистикин бух» цӀе йолчу темина докторан диссертаци(оьр.)нохч. чӀагӀйира Хамидовас лаккхарчу баллашца. Дуьххьарлера нохчийн зуда филологин докторан дарж кхаьчна[3].

Нохчийн мотт Ӏаморна а, тобарна а лерина 120 сов Ӏилманан белхийн а, нохчийн мотт кхиоран а, программийн а автор. Иза автор йу цхьа могӀа монографийн, университеташна, ишколашна лерина жайнин а, нохчийн мотт. Царех уггар гӀарабевллачаран белхаш: «Нохчийн меттан самоучитель» (1991) а, «Нохчийн туьйранаш» (2003, редакци йина Хамидова) а, «Оьрсийн-нохчийн разговорник» (2005) а[3][2][4][5].

Москохарчу Гуманитаран академин Ӏилманан кхеташоно сийлахь профессоран цӀе йелла Хамидована. Иза йу Ӏилманан а, дешаран а, оьздангаллин а, исбаьхьаллин а декъехь Ломоносовн цӀарахчу совгӀатан лауреат[1].

СовгӀаташ

  • Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н сийлахь Ӏилманан белхахо;
  • М. В. Ломоносовн цӀарахчу совгӀатан лауреат;
  • М. В. Ломоносовн цӀарах йолу Йоккха Дашо мидал.

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 Призвание — Вести Республики. www.vesti095.ru (2015 шеран 17 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  2. ↑ 1 2 В ЧГПУ прошла встреча студентов с доктором филологических наук, профессором Хамидовой Зулай. Чеченский государственный педагогический университет (2020 шеран 16 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 Зелев Андрей Юрьевич. Знаменитые Чеченцы и Ингуши Энциклопедия Т-Я. www.samlib.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  4. ↑ Самоучитель чеченского языка - Хамидова З. - 1991 (инг.). www.djvu.online. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 июнь.
  5. ↑ Русско-чеченский разговорник - Зулай Хамидова. — 2005.

Категореш