Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Тайсумова, Тамара Зайнабдин йоI

Тайсумова Тамара Зайнабдин йоI (оьрс. Тайсумова, Тамара Зайнабдиевна; 1981 шеран 4 сентябрь, Соьлжа-ГӀала) — россин суртдиллархо а, суртдаккхархо а. Россин суртдиллархойн Союзан декъашхо а, АИАП ЮНЕСКО-н къаьмнийн йукъарчу суртдилларан исбаьхьаллин цхьанакхетараллин декъашхо а[1].

Биографи

Йина 1981-чу шарахь товбецан беттан 4-гIа дийнахь Нохч-ГIалгIайн АССР-н Соьлжа-ГIалахь.

1999-чу шарахь Тайсумова Тамарас чекхйоккху Старосунженски №1 йукъара ишкол. 2003-чу шарахь чекхйоккху Соьлжа-ГIалин информатикин а, дагардаран техникин а техникум, программистан корматалла карайерзош. 2005-2006-чу шерашкахь дешна Соьлжа-ГIалин №1 исбаьхьаллин ишколехь. 2009-чу шарахь чекхйоккху Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн университетан исбаьхьаллин-графикин декъан факультет, шен куьйгаллехь Асуханов Ӏаманди а волуш. Университет чекхйаьккхиначул тIаьхьа хьехархочун болх дIаболабо Соьлжа-ГIалин №1 берийн исбаьхьаллин ишколехь.

2010-чу шарахь Тайсумова Тамарин суртдаккхаран говзаллица уьйр тасало, ткъа 2013-чу шарахь шен суьртийн белхаш гойту цо «ART-FOTO PROJEKT» цIе йолчу суьртийн гайтамехь. И гайтам дIахьо Каспийскан «Хьалхара Галерея» цIе йолчу кхузаманан исбаьхьаллин центрехь. 2014-чу шарахь Францехь дIабаьхьначу вевзаш волчу суртдаккхархочун Кенни Майклан гайтамехь Тайсумова Тамарина тIеIаткъам бо, суртдаккхарехь шен керла хатI лаха. Исбаьхьаллин керла кепаш талларехь Кеннис лелочу минимализман кепан барамел дехьа кхевдина а ца Iаш, йукъара тIеэцначу суртдаккхаран бакъонел а тIех хьоьжу и шен белхашкахь.

ТIаьхьарчу шерашкахь Тамара мелла а даьржинчу суртйозанан бакъонашка кхийдаш йу. Тамарин хIора а суьртехь гуш бу цуьнан синхIоттам, дахарехь хуьлучу тайп-тайпаначу хиламаша цунна беш болу тIеIаткъам а. Цо кехат тIе йерзайо нохчийн къоман орнамент, кхузаманан кепехь дIагойтуш, цуьнца цхьаьна цо лардо къоман философин хатI.

Цуьнан кхоллараллин новкъахь багарбало итт шен долара а, иштта 80 сов йукъара республикин а, меттигийн а, ерригероссин а, къаьмнийн йукъара гайтамаш, царна йуккъехь йу фестивалаш, къовсадаларш, биеннале. Болх беш йу Соьлжа-ГIалин №10 исбаьхьаллин берийн школехь.

2021-чу шарахь совгI ат дина «Академик Пётр Захаров» мидалца.

Гайтамаш

Долара гайтамаш

  • 2006 «Зов души» долара гайтам (Соьлжа-ГIала, НР-н Къоман библиотека);
  • 2007 «Меланхолия» долара гайтам (Соьлжа-ГIала, НР-н Къоман библиотека);
  • 2011 «Чеченский авангард» долара гайтам (Соьлжа-ГIала, НР-н Къоман музей);
  • 2013 «Двое» долара гайтам (Соьлжа-ГIала, Кхузаманан исбаьхьаллин центр)[2];
  • 2014 «Двое II» долара гайтам (Соьлжа-ГIала, Кхузаманан исбаьхьаллин центр);
  • 2020 «Даймохк» долара суьртийн гайтам (Германи, Шверте);
  • 2021 «Новая страница» долара гайтам (Соьлжа-ГIала, Кадыров А.А. цIарахчу Сийлаллин Мемориалан комплекс)[3];
  • 2021 «ZA tumanom» долара гайтам (Соьлжа-ГIала/Бена);
  • 2021 «Без названия» долара гайтам Соьлжа-ГIалин 200 шо кхачарна лерина;
  • 2023 «Белая тишина» долара суьртийн гайтам (Соьлжа-ГIала, Кхузаманан исбаьхьаллин центр);
  • 2023 «Силуэты города» долара суьртийн гайтам (Соьлжа-ГIала);
  • 2024 «Сан дай латта» долара суьртийн гайтам, (Соьлжа-ГIала)[4];
  • 2025 «Даймехкан хазна» долара суьртийн гайтам (Соьлжа-ГIала, НР-н Къоман библиотека)[4].

Коьрта гайтамаш

  • 2025 Долара суьртийн гайтам «Даймехкан хазна» (Айдамиров А.А. цIарах Къоман библиотека);
  • 2025-чу шеран Россин культурин шахьаран гурашкахь «Родники народных талантов» декоративни-прикладойн а, суртдилларан исбаьхьаллин а говзанчийн республикански гайтам;
  • 2025 «Дай баьхна латта» халкъан гIирсийн Iаьнан фестиваль (ЦIоьнтара);
  • 2024 Нохчийн къоман историн, историн хIолламийн, архитектурин, культурин бахаман Шарна а, Доьзалан шарна а лерина «Родники народных талантов» декоративни-прикладойн а, суртдилларан исбаьхьаллин а говзанчийн республикански гайтам (Халкъан кхоллараллин центр);
  • 2024 Эсамбаев Махьмудан 100 шо кхачарна лерина гайтам-къовсам (Омаев Дагунан цIарах культурин цIа);
  • 2024 Нохчийн зудчун Денна лерина «Даймехкан хазна» гайтам (Айдамиров А.А. цIарах къоман библиотека);
  • 2024 Ерригероссин форуман гурашкахь «Женские инициативы: время действовать» ерригероссин гайтам (Омаев Дагунан цIарах культурин цIа);
  • 2024 «Географан ерригероссин де» (Шара);
  • 2024 НР-н Хьалхарчу Президентан, Россин Турпалхочун Кадыров Ахьмад-Хьаьжина лерина «Образ Родины» цIе йолу республикански гайтам-къовсам;
  • 2024 «Выдающиеся личности Чечни» гайтам (Соьлжа-ГIала);
  • 2024 «Всероссийский день поля» гайтам (ТIорпаз-ГIала/Минеральные воды);
  • 2024 «С Кавказа»/Erol Yildir виртуалан суьртийн къаьмнийн йукъара гайтам (Хонкара, Стамбул);
  • 2024 Нохчийн къоман историн, историн хIолламийн, архитектурин, культурин бахаман Шарна лерина «Къоман иэс» гайтам (Нохчийн Республика, Эвтара);
  • 2024 «Валдайская капель» Ерригероссин хIорашеран пленэр (И. Е. Репинан академически дача);
  • 2024 «Декоративные тарелки в национальном стиле» гайтам (Соьлжа-ГIала, Берийн исбаьхьаллин №1 ишкол);
  • 2024 Хьонкан гастрономин фестиваль ««Хьонк-Фест» (Шела);
  • 2023 «Педагог-художник. Все оттенки творчества» гайтам;
  • 2023 «Арт-времена и поколения» ХI Ерригероссин гайтам;
  • 2023 «Ненан мотт – сан дозалла», Нохчийн меттан шарна а, Нохчийн меттан денна а лерина гайтам;
  • 2023 Нохчийн меттан шарна лерина Iилманан-методикан семинаран декъашхойн-суртдиллархойн гайтам (Соьлжа-ГIала, Нохчийн пачхьалкхан хьехархойн университет);
  • 2023 «Чеченская палитра» гайтам (Краснодаран мехкан суртдилларан исбаьхьаллин гайтаман чоь);
  • 2022 «Открытый Кавказ-2022» туризмехула Къилбседа-Кавказан Workshop гурашкахь кхузаманан исбаьхьаллин ярмарка;
  • 2022 «Чеченская палитра» гайтам. Нохчийн Республикин суртдиллархой (Краснодар);
  • 2022 «Россин суртдиллархойн Союзан нохчийн региональни декъан йукъара гайтам» (Кадыров А.А. цIарах Пачхьалкхан галерея);
  • 2022 Нохчийн пачхьалкхалла кхоллайаларан 100 шо кхачарна лерина, «Творческие люди Чеченской Республики» региональни проект кхочушйаран гурашкахь «Живая нить традиций» цIе йолу нохчийн; йозанан а, декоративни-прикладнойн исбаьхьаллин говзанчийн йукъара гайтам (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2022 «Спустившиеся с гор» Кавказан кхузаманан исбаьхьаллин II къаьмнийн йукъара Биенниале ARTPLAY (Москва)[5];
  • 2022 Эсамбаев М.А. леринчу ХIII Къаьмнийн йукъара цхьаьнатоьхначу хелхаран фестивалан-къовсаман гурашкахь гайтам;
  • 2022 Соьлжа-ГIалин денна лерина «Мой любимый город» цIе йолу Россин суртдиллархойн Союзан нохчийн региональни декъан декъашхойн гайтам (Кадыров А.А.цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2022 «Наследие» Ерригероссин фестивалан гурашкахь гайтам (Соьлжа-ГIала, Миллионщиков М.Д. цIарах Нохчийн Пачхьалкхан мехкдаьттан техникин университет);
  • 2022 Россин культурин бахаман шарна а, нохчийн пачхьалкх кхоллайаларан 100 шо кхачарна а, НР-н къаьмнийн цхьаалин денна а лерина декоративни-прикладнойн исбаьхьаллин нохчийн говзанчийн гайтам (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2022 «Вечная память» цIе йолу Россин суртдиллархойн Союзан нохчийн региональни декъан декъашхойн гайтам, НР-н Хьалхарчу Президентан, Россин Турпалхочун Кадыров Ахьмад-Хьаьжин 71 шо кхачарна лерина (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2022 НР-н Хьалхарчу Президентан, Россин Турпалхочун Кадыров Ахьмад-Хьаьжин Винчу денна лерина, Нохчийн пачхьалкхаллин 100 шо кхачарна лерина гайтам (Соьлжа-ГIала, Профсоюзан цIа)
  • 2022 «НДЛ-передвижники города» гайтам (Чкаловск);
  • 2022 Дуьххьарлера Россин-Испанийн проектан «Kahlo» кхузаманан исбаьхьаллин гайтам (10.08.2022 – 30.09.2022);
  • 2022 «Чеченская палитра» гайтам, «Iаьржачу хIорда тIехь Нохчийн Республикин суртдиллархой» (Геленджикан историн-мехкан музей, 07.09.2022 – 15.12.2022)[6];
  • 2022 «Книга в искусстве» гайтам (Петарбух);
  • 2021 «Палитра Кавказа» гайтам (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2021 Эсамбаев М.А. леринчу ХII Къаьмнийн йукъара цхьаьнатоьхначу хелхаран фестивалан-къовсаман гурашкахь гайтам (Соьлжа-ГIала);
  • 2021 НР-н Хьалхарчу Президентан, Россин Турпалхочун Кадыров Ахьмад-Хьаьжин 70 шо кхачарна лерина гайтам;
  • 2021 «Беноевская весна-2021» халкъан кхоллараллин фестиваль (Бена);
  • 2021 «Chechen Artweekend» гайтам (Москва);
  • 2021 ШоллагIа къаьмнийн йукъара арт-марафон «Москва-Дамаск»;
  • 2021 «Арт Победа» IX Ерригероссин гайтам (Кисловодск);
  • 2021 «IV Биеннале Юга. Сопротивление народов» (Боливариански Республика Венесуэла);
  • 2020 Къаьмнийн йукъара къовсам «Красота душа Кавказа» (Культурин-просветительски центр «Золотые Россыпи Талантов»);
  • 2020 Декоративни-прикладнойн исбаьхьаллин Къаьмнийн йукъара къовсам «Орнамент» (Башкортостан, Уфа);
  • 2020 Къоначу похIманчийн а, говзанчийн а Фестиваль «Говзалла» (Соьлжа-ГIала, НР-н Кегийрхойн гIуллакхийн министерство);
  • 2020 Къаьмнийн йукъара фестиваль «Golden Time», (Лондон/Великобритани);
  • 2020 Кхузаманан исбаьхьаллин фестиваль «Современная абстракция», Конгресс-Холл «Даниловский», (Москва);
  • 2020 «Цветы для ветерана» Сийлахьчу Толаман 75 шо кхачарна (Хьалхара Галерея, Каспийск);
  • 2019 Кавказан кхузаманан исбаьхьаллин 1-ра Биеннале «В поисках идентичности» (Москва/ARTPLAY дизайнан центр)[7];
  • 2019 «Федерация» къаьмнийн театрийн Ерригероссин фестивалана лерина гайтам (Айдамиров А.А.цIарах къоман библиотека);
  • 2019 Гайтам «Весенняя палитра души», Зударийн денна – 8 мартана лерина (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2019 «900 дней мужества» гайтам, Ленинградан блокада дIайаьккхина 75 шо кхачарна (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2019 VIII Ерригероссин гайтам «Арт-Театр» (Кисловодск, Кисловодскан историн-мехкан музей «Крепость»);
  • 2019 «Федерация» къаьмнийн театрийн Ерригероссин фестивалана лерина гайтам (Айдамиров А.А. цIарах къоман библиотека);
  • 2019 Гайтам «АРТ-Театр» (В.И. Сафоновн цIарах филармони, Кисловодск);
  • 2018 Суртдилларан исбаьхьаллин республикански гайтам, Эсамбаев Махьмудан кхоллараллина лерина (Соьлжа-ГIала);
  • 2018 Гайтам «Все цветы женщине» (Соьлжа-ГIала, Айдамиров А.А. цIарах къоман библиотека);
  • 2018 Декоративно-прикладнойн а, суртдилларан исбаьхьаллин гайтам «Палитра», Нохчийн зудчун денна лерина (Соьлжа-ГIала, НР-н Культурин министерство);
  • 2018 Исбаьхьаллин школийн хьехархойн гайтам «Живи и процветай, республика моя» (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2018 Гайтам «Город, в котором хочется жить» (СКФО-н говзанчийн белхийн гайтам, Соьлжа-ГIалин 200 шо кхачарна лерина);
  • 2018 Гайтам «Арт-Портрет» (Кисловодскан историн-мехкан музей «Крепость», Кисловодск);
  • 2017 Гайтам «Иные». Art Кавказ Next къоначу суртдиллархойн V Форум (Кхузаманан исбаьхьаллин центр, Соьлжа-ГIала);
  • 2017 Гайтам «Дорогой памяти», Кадыров Ахьмад-Хьаьжин 66 шо кхачарна лерина (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2017 Гайтам «Магия весны», Зударийн денна лерина (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2017 «Иные» – Art Кавказ Next къоначу суртдиллархойн V Форум, Этнически культурин центр (Махачкала, Дагестан);
  • 2017 Гайтам «Арт-природа» (Кисловодск);
  • 2016 Гайтам «Город Грозный. По переулкам памяти моей…» (НР-н Къоман музей);
  • 2016 Суьртийн гайтам «Голос белых журавлей» (Поэзин театр, Каспийск, Дагестан);
  • 2016 Суьртийн гайтам «Корнелиус одобряет», Фотоклуб Имаго, (Назрань, ГIалгIайн Республика);
  • 2016 Гайтам «Иные» – Art Кавказ Next къоначу суртдиллархойн V Форум (Къоман Iилманан библиотека, Владикавказ);
  • 2016 НР-н суртдиллархойн Союзан региональни декъан даздаран гайтам;
  • 2015 БоьалгIа меттигийн гайтам «Art-предмет» (Кисловодск);
  • 2015 Суьртийн гайтам «Мировоззрение», «Женщины за развитие» цхьаьнакхетаралло вовшахтоьхна (Соьлжа-ГIала, Айдамиров А.А. цIарах къоман библиотека);
  • 2015 Къаьмнийн йукъара гайтам «Неделя искусств в Люксембурге» (Франци);
  • 2014 Суьртийн гайтам «Арт-май» (Мехкан музей «Крепость», Кисловодск);
  • 2014 Регионийн йукъара гайтам «70 лет трагедии депортированных народов»;
  • 2014 Гайтам «Frauenwürde» (Берлин, Германи);
  • 2014 Республикански гайтам «Мгновение и вечность», Кадыров Ахьмад-Хьаьжин 63 шо кхачарна лерина (Соьлжа-ГIала);
  • 2014 Гайтам «1х1» (Ламберд), (Кхузаманан исбаьхьаллин центр, Соьлжа-ГIала);
  • 2013 Гайтам «Young art in today's Chechnya» (Швеци/Стокгольм);
  • 2013 Суьртийн гайтам «ART PHOTO PROJECT 36» (Каспийск, Дагестан);
  • 2013 Гайтам «Inspiration from Imagination» «Вдохновение красоты» (New York/Manhattan);
  • 2013 7-гIа Къаьмнийн йукъара исбаьхьаллин Симпозиум «ALANICA» (Владикавказ);
  • 2012 Кегийрхойн культурин фестиваль «Арт-Парад» (Пятигорск);
  • 2012 Гайтам «Поколение лидеров-2012», Соьлжа-ГIала, Grozny City Hotel;
  • 2012 Къаьмнийн йукъара гайтам «День Чеченской культуры в Украине» (Исбаьхьаллин цIа «Украинский Дом», Киев);
  • 2012 Гайтам «Палитра чувств» (Кхузаманан исбаьхьаллин центр, Соьлжа-ГIала);
  • 2012 Кегийрхойн культурин фестиваль «Арт-Парад» (Пятигорск);
  • 2012 Меттигийн гайтам «Юг России – ХI», Конгрессан-гайтаран центр «ВертолЭкспо» (Ростов-на-Дону);
  • 2012 Республикански гайтам-къовсам «Красота своими руками» (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2012 Гайтам «Солнечный Кавказ» (Пачхьалкхан музейно-гайтаман центр «РОСИЗО», Москва);
  • 2012 «Мирный Кавказ» 9-чу январана лерина гайтам (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2012 Къоначу суртдиллархойн гайтам «Мы за светлое будущее!» (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2012 Гайтам-къовсам «Юг Art Молодость» (Ставрополь);
  • 2011 «5 октябрь – День города» (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2010 Гайтам, НР-н Куьйгалхочун Кадыров Рамзанан Винчу денна лерина (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2010 Гайтам «День Чеченской женщины» (НР-н Къоман музей, Соьлжа-ГIала);
  • 2010 Гайтам «День работников культуры» (Кадыров А.А. цIарах Сийлаллин мемориалан комплекс, Соьлжа-ГIала);
  • 2009 НР-н Къоман музейн даздарна лерина гайтам (Соьлжа-ГIала);
  • 2005 Гайтам «Молодые краски Чечни» (Москва).

СовгӀаташ

  • «Академик Пётр Захаров» мидал №95 (2021);
  • «Культур кхиорна» совгIатан билгало (№24-л/с, 2026)[8].

Билгалдахарш

  1. ↑ Бойцова Т. И. Изобразительное искусство Чеченской Республики / Умарсултанов В. О. — Грозный: Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2018. — С. 201. — 256 с. — ISBN 978-5-4314-0326-2.
  2. ↑ ИА «Грозный-информ». Проект «Двое»: выставка чеченских художников-авангардистов. Грозный-информ (2013 шеран 31 май). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 28 март.
  3. ↑ ИА «Грозный-информ». В Грозном состоялась персональная выставка художницы-абстракционистки Тамары Тайсумовой. Грозный-информ (2021 шеран 8 февраль). ТӀекхочу дата: 2024 шеран 28 март.
  4. ↑ 1 2 Тамара Тайсумова художник. taysumi.com. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 16 апрель.
  5. ↑ Тамара Тайсумова. caucasianbiennale.ru. ТӀекхочу дата: 2024 шеран 28 март.
  6. ↑ В Геленджике проходит выставка чеченских художников | Информационное агентство «Грозный-Информ» (grozny-inform.ru)
  7. ↑ Первая биеннале современного искусства Кавказа открылась в Москве. www.tass.ru (2019 шеран 24 октябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 16 апрель.
  8. ↑ Тамара Тайсумова художник. taysumi.com. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 16 апрель.

Литература

  • Бойцова Т. И. Изобразительное искусство Чеченской Республики / Хабарова М. В.. — Гр.: АО Издательско-полиграфический комплекс «Грозненский рабочий», 2018. — С. 201. — 256 с. — 500 экз. — ISBN 978-5-4314-0326-2.

Категореш