Соьлжа-ГӀалин сийлахь гражданаш
«Соьлжа-ГӀалин сийлахь гражданин» цӀе доккхачу пусарца луш йу Нохчийчоьнан пачхье кхиорна а, хазйарна а йукъа йоккха хазна йилларна а, цуьнан халкъан бахам, социальни-культурин а, синан а дакъа кхиорна а пачхьалкхан а, къинхьегаман а, политикин а, йукъараллин а, Ӏилманан а кхоллараллин а гӀуллакхардарехь соьлжагӀалхоша лоруш болчу нахана. И цӀе шина шарахь цкъа бен а, гӀалин цхьана вахархочунна бен а луш йац. СовгӀат йукъадаьккхина 1967-чу шарахь.
«Соьлжа-ГӀалин сийлахь гражданин» цӀе йелла нах
- Абдурахманов, Дукхаваха Баштин воӀ (1956—2015) — российски пачхьалкхан гӀуллакххо, Нохчийн Республикин Парламентан председатель[1].
- Алханов, Руслан Шахайн воӀ (дуьненчу ваьлла 1962-чу шарахь) — полицин инарла-полковник, юридически Ӏилманийн кандидат[2].
- Георгийн кӀант Бабуков Владимир (1916—2004) — «Грознефть» вовшахтохараллин мехкдаьтта а, газ а йаккхаран «Старогрознефть» урхаллин коьрта инженер, Социалистически къинхьегаман Турпалхо[3].
- Василийн кӀант Брыксин Евгений (дуьненчу ваьлла 1916-чу шарахь) — КПСС-н Нохч-ГӀалгӀайн обкоман декъашхо, горсоветан а, Нохч-ГӀалгӀайн Лакхарчу Советан а депутат, СССР-н дуккха а йолчу мидалийн а, орденийн а кавалер[4].
- Гапуров, Шахьрудин Айдиевич (дуьненчу ваьлла 1951-чу шарахь) — российски Ӏилманча, историн Ӏилманийн доктор, профессор, Нохчийн Республикин Ӏилманийн академин академик а, президент а[5].
- Грушевой Константин Степанович (1906—1982) — Партин Днепродзержински горкоман хьалхара секретарь, цул тӀаьхьа Украинин ВКП(б)-н Днепропетровски областан комитетан секретарь. Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀом болчу хенахь — Соьлжа-ГӀалин а, Кавказан а оборона вовшахтоьхначарах цхьаъ[4].
- Даудов Мохьмад Хожахьмадан воӀ нохчийн къомах волу российски тӀеман а, политикин а гӀуллакххо. Нохчийн Республикин Правительствон Председатель, Нохчийн Республикин Мехк-Ден а, Правительствон Администрацин а куьйгалхо, Нохчийн Республикин Парламентан ӀӀӀ-чу а, ӀV-чу а гуламийн председатель[6].
- Хьаидан кӀант Зайналабдиев Валид — «Единая Россия» партин Нохчийн региональни декъан кхочушдаран комитетан куьйгалхо[7].
- Мохьмадан кӀант Зязиков Мурат (дуьненчу ваьлла 1957-чу шарахь) — российски пачхьалкхан гӀуллакххо, ГӀалгӀайн Республикин президент, инарла-лейтенант[8].
- Иоаннисиани, Григорий Зиновьевич (1888—1973) — революционер, большевик. Чиллин беттан революци дӀайаьллачул тӀаьхьа Соьлжа-ГӀалин думе хаьржина. Соьлжа-ГӀалин ревкоман председатель, БӀедийнан тӀемийн дакъалацархо[4].
- Мохьмадан йоӀ Исраилова Сацита — Нохчийн Республикин къоман библиотекин директор, Нохчийн Республикин йукъараллин палатин декъашхо, Нохчийчоьнан культурин хьакъйолу белхахо.[9].
- Киндаров, Заур Баронан воӀ (1964—2021) — нейрохирург, Нохчийчоьнан (2012) а, ГӀалгӀайчоьнан (2008) а хьакъволу лор, Нохчийн пачхьалкхан университетан проректор, медицинин Ӏилманийн доктор[10].
- Михаилан кӀант Комаров Владимир (1927—1967) — СССР-н летчик-космонавт, инженер-полковник, Советан Союзан шозза Турпалхо[4].
- Кусаев, Ӏадиз Джабраилович (дуьненчу ваьлла 1938-чу шарахь) — поэт, журналист, СССР-н журналистийн союзан декъашхо, Россин журналистийн союзан декъашхо, СССР-н йаздархойн союзан декъашхо, Россин йаздархойн союзан декъашхо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н культурин хьакъволу белхахо[11].
- Виталийн кӀант Лебедев Валентин (дуьненчу ваьлла 1942-су шарахь) — советски космонавт, Ӏилманча. Советан Союзан шозза Турпалхо. Россин Ӏилманийн академин декъашхо-корреспондент[4].
- Нухажиев Нурди Садин воӀ (дуьненчу ваьлла 1955-чу шарахь) — Нохчийн Республикехь волу омбудсмен[12].
- Михайлан кӀант Рябов Александр — бурутохархо, Нохчийчохь стахановски болам дӀаболийначарех цхьаъ, КПСС-н обкоман декъашхо, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Лакхарчу Советан депутат, партин XVӀӀ-чу а, XVӀӀӀ-чу а съездан делегат, Советийн лерина гулйинчу VIII-чу съездан делегат[4].
- Ӏабдулманапан кӀант Нурмагомедов Хьабиб (дуьненчу ваьлла 1988-чу шарахь) — ийначу кепара латаран искусствийн латархо, UFC-хь леташ хилла.
- Мохьмадан кӀант Хаджиев Шамсудди (1930—2005) — гӀишлошйархо, йукъараллин гӀуллакххо, Социалистически Къинхьегаман Турпалхо[13].
- Абусупьянан кӀант Хазбулатов Бекхан (дуьненчу ваьлла 1953-чу шарахь) — советски а, российски а Ӏилманча, йукъараллин а, политикин а гӀуллакххо, филологин Ӏилманийн доктор, Нохчийн хьехархойн университетатан ректор, Нохчийн Республикин Ӏилманан хьакъволу гӀуллакххо.
- Хьайдаран кӀант Хизриев Заур (дуьненчу ваьлла 1978-чу шарахь) — Соьлжа-ГӀалин куьйгалхо[14].
- Хучиев, Муслим Мохьмадан воӀ (дуьненчу ваьлла 1971-чу шарахь) — российски муниципальни а, пачхьалкхан а гӀуллакххо, Россин Правительствон Председателан гӀоьнча.
Билгалдахарш
- ↑ Д. Абдурахманов удостоен звания «Почётный гражданин г. Грозного». chechnyatoday.com (2014 шеран 21 март). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 12 январехь
- ↑ Министр МВД по ЧР удостоен звания «Почетный гражданин г.Грозный». vesti095.ru (2013 шеран 29 апрель). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
- ↑
Соьлжа-ГӀалин сийлахь гражданаш. Cайт «Пачхьалкхан турпалхой».
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Казаков, 1984.
- ↑ Халимат Талхигова. Светом правды озаряя путь. chechnyatoday.com. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
- ↑ Магомеду Даудову присвоено звание "Почётный гражданин города Грозного". chechnyatoday.com (2017 шеран 11 август). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 12 январехь
- ↑ Зайналабдиев Валид Хаидович. Единая Россия. ТӀекхочу дата: 2025-00-09.
- ↑ Зязиков, Мурат Магометович. duma32.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
- ↑ Исраилова Социта Магомедовна. chechenlibrary.ru. Нохчийн Республикан Халкъан библиотека. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
- ↑ Абдрахманова Тоита. Заур Баронович Киндаров – врач, педагог и Человек. Чечен-инфо (2021 шеран 29 январь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2022 шеран 20 январехь
- ↑ Малика Абалаева. Слово об Адизе Кусаеве. vesti095.ru (2016 шеран 2 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
- ↑ Чеченский омбудсмен стал почетным гражданином города Грозный. chechnyatoday.com (2015 шеран 24 март). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 12 январехь
- ↑ Хаджиев Шамсуды. warheroes.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
- ↑ Хизриев Заур Хайдарович. er.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
Хьажоргаш
- Казаков А. И. Почётные граждане Грозного. groznycity.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь. Архивйина 2018 шеран 5 январехь
- Проект решения Грозненской городской Думы от 2018 года «Об утверждении Положения "О Почётном гражданине города Грозного". Грозненская городская дума. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 9 сентябрь.
Литература
- Казаков А. И. (составитель). Город Грозный. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1984. — 190 с. — 15 000 экз.