Симонянц, Сергей Липаритович
Симонянц, Сергей Липаритович (1950 шеран 29 январь, Соьлжа-ГӀала) — Советан а, Российн а Ӏилманча. Соьлжа-ГӀалин мехкадаьттан институт чекхъйаьккхина 1972 шарахь а, аспирантура чекхъйаьккхина Йерригсоюзан буру туху гӀирсийн Ӏилманан-талламан институтехь (ЙеБТГӀӀиТИ) 1976 шарахь Технически Ӏилманийн доктор. Профессор ву.
1972—2007 шерашкахь болх бира САЙу НПО «Буру туху техникан» (ЙеБТГӀӀиТИ), Москохь. 2006 шарахь дуьйна болх беш ву Москохь И. М. Губкинан цӀарахчу мехкадаьттан а, газан а Россин пачхьалкхан университетехь: мехкадаьттан а, газан а скважинаш буру тохар мехкадаьттан кафедрин профессор[1].
Биографи
Иза вина 1950 шеран кхолламан баттахь 29-чу дийнахь Соьлжа-ГӀалахь гӀараваьллачу Ӏилманча-мехкдаьттан а, хьехархочун а Симонянц Липарит Еносовичан (1915—1999) а, техникан Ӏилманийн докторан а, профессоран а, Соьлжа-ГӀалан мехкадаьттан институтан кафедран заведующин, РСФСР-н хьакъволу Ӏилманчан а, техникан а говзанча а, НГӀАССР-н.
1972-чу шарахь дикачу балхаца чекхъйаьккхина Соьлж-ГӀаларчу мехкадаьттан институтан мехкадаьттан-механикан факультет а, очни аспирантуре деша хӀоьттира Москохь буру туху гӀирсийн Йерригсоюзан Ӏилманан-талламан институте (ЙеБТГӀӀиТИ).
1972—2007 шерашкахь болх бира САЙу НПО «Буру туху техникан» — ЙеБТГӀӀиТИ, Москохь: аспирант а, Ӏилманан белхахо а, лабораторин а, отделан куьйгалхо а, ВЭД отделан куьйгалхо.
Ӏилманан куьйгалхо: техникан Ӏилманийн доктор а, профессор Иоаннесян Ролен Арсеньевич (1907—1995) — советийн заманахь дика Ӏилманча а, изобретатель а, дуккха а мур болу турбобур кхоьллинарг.
Кандидатски диссертаци — «Буру тохар говзалла лакхайаккхархьама турбобуран вибрацин демпферан система таллам бар а, кхиор а», докторан диссертаци — «Турбинан буру туху гӀирс а, технологи а Ӏалашонца модернизаци йарна Ӏилманан бух».
2006 шарахь дуьйна иза болх беш ву Москохь И. М. Губкинан цӀарахчу мехкадаьттан а, газан а Россин пачхьалкхан университетехь: мехкадаьттан а, газан а скважинаш буру туху кафедрин профессор.
ГӀуллакх
Таллам бина скважинийн буру туху хенахь турбобуран доьзна. Турбобуран вибрацин демпфиран система кхоьллина, динамикан тӀедиллар лахдарца турбинан буру туху техникан а, экономикан а гайтамаш лакхабаха Ӏалашо йолуш.
Турбобуран рациональни энергетикан билгалонаш кечъйаран а, къасторан а методически принципаш кхоьллина. Вовшахтоьхна Малхбузе Сибрехахь мехкадаьттан меттигашкахь буру туху скважинашкахь рациональни ТРХ билгалонаш йолу турбобураш шуьйра йукъайахар ССРС-н мехкадаьттан промышленностан министерствон цхьайтта производственни цхьаьнакхетараллин буру туху предприятешкахь: «Белоруснефть» а, «Ноябрьскнефтегаз» а, «Нижневартовскнефтегаз» а, «Укрнефть» а, «Куйбышевнефть» а, «Томскнефть» а, «Саратовнефтегаз» а, «Красноленинскнефтегаз» а, «Когалымнефтегаз» а, «Татнефть» а, «Башнефть» а. Верриг а ТРХ турбобураша 10 млн сов метр буру тохар 1985—1990 шерашкахь. Шарахь экономикан эффект а, хьесап дина мехкадаьттан а, газан а министралло къобалйинчу методикица а, гергарчу хьесапехь 2 млн рубль (советан рубль) бара.
Цо кхоьллина Ӏилманан а, методологин а бух серийн турбобуран Ӏалашонца системан модернизаци йан, цуьнан аьтто белира турбинан буру туху режимаш оптимизаци йан керла технически гӀирсаш кхиорца а, цхьаьнатохаран а, меттахӀотторан а принципаш лелорца а.
Цо кхоьллина лакхара момент йолу асимметри йолу турбина ТВМ а, стабилизаци йина шпиндель ШС а, модернизаци йина семан гӀортораш РМ а, лакхара момент йолу турбина ТСА лахъйина асанан локхалла йолуш а, вовшахтоьхна уьш кхочушъйар РУП ПО «Белоруснефть» мехкадаьттан меттигашкахь алмазийн долоташ кӀорга скважинаш турбинан буру туху.
Цо куьйгалла дира техническин декъехь докторан шина а, пхеа кандидатан а диссертацина. Иштта цо шен тергонехь латтийра «Мехкадаьттан а, газан а гӀуллакхаш» программехь «Мехкадаьттан а, газан а скважинаш буру тохар» говзаллица 130 бакалавран а, говзанчийн а, магистрантан а дешар чекхдаккхар.
Россин Ӏаламан Ӏилманийн академин (РӀаӀиА) йуьззина декъашхо (академик).
РФ Дуьненайукъара технологийн Ӏилманийн академин бакъдолу декъашхо.
И. М. Губкинан цӀарахчу РПУ мехкадаьттан а, газан а (КъТУ) а, «Газпром ВНИИГАЗ» а диссертацин советийн декъашхо ву. 2009—2018 шерашкахь иза вара мехкадаьттан а, газан а хаттаршкахула йолчу РФ дешаран а, Ӏилманан а министерствон ЛАК экспертийн кхеташонан декъашхо.
Ӏилманан-технически «Вестник Ассоциации буру туху тӀелацамхо» цӀе йолчу Ӏилманан-технически журналан а, «Лаьттахь а, хӀорда тӀехь а мехкадаьттан а, газан а гӀишлош йар» журналан экспертийн кхеташонан а декъашхо.
Шозза академик И. М. Губкинан цӀарах совгӀат (1989 а, 2018 а) а, «Сийлахь мехкадаьттан говзанча» (1998) а, «Йагоран-энергетикан комплексан сийлахь белхахо» (2000) а, «В. И. Вернадскийн цӀарах сийлахь детин мидал, РАЕН» (2010). «Москохан 850 шо кхачар дагалоцуш» мидал йелла (1997).
Ӏилманан белхаш
200 сов Ӏилманан белхан а, патентийн а автор, коьртачу декъана мехкадаьттан а, газан а скважинаш турбинан буру туху технологин декъехь, шайна йукъахь йиъ монографи а, исс учебник а, хьехаран пособи а, 16 патент а йолуш.
Уггаре а гӀарабевлла белхаш:
Монографеш а, учебникаш а:
- Modern turbine drilling. Rockville, Maryland, USA. Terraspace Inc., 1981. 355 p. (соавт. Иоанесян Ю. Р. а, Василенко А. А. а, Мациевский В. П. а).
- Дуккха а секциш йолу турбобураш. Киев. Техника, 1984. 152 а. (соавт. Иоанесян Ю. Р. а, Мациевский В. П. а, Петрук Н. В. а).
- Турбинан буру туху модернизацин проблемаш. Тюмень. Вектор-Бук, 2003. 136 а.
- Гидравлически скважинийн двигателех забойни, скважинаш йеттаран технологи. Л. Новгород. «Вектор ТиС», 2007. 160 а.
- Мехкадаьттан а, газан а скважинаш лелоран технологи. Тюмень. ТюмГНГУ, 2014. Учебник 5 томашкахь. (соавторашца).
- Кхачаме хилар технологийн процессан кӀорггера скважинан. М. Зорбананн центр РГУ И. М. Губкина цӀарах йолу мехкадаьтта а, газ а , 2014. 184 а. (соавт. Леонов Е. Г.).
- Практическая подготовка студентов-буровиков. М. Зорбананн центр РГУ И. М. Губкина цӀарах йолу мехкадаьтта а, газ а, 2017. 162 а. (соавт. Оганов А. С.).
- Инновационные смеси и технологии первичного цементирования скважин. М. МАКС Пресс, 2018. 296 а. (соавт. Самсоненко Н. В.).
- Гидравлически скважинан моторшца буру тохар скважинаш. М. Зорбананн центр РГУ И. М. Губкина цӀарах йолу мехкадаьтта а, газ а, 2018. 208 а.
- Буру туху станкиш а, скважинан буру тохар. Тюмень. ТИУ, 2019. 425 а. (соавторашца).
Ӏилманан-технически журналашкахь йазъйина статьяш:
- Аналитикан Ӏалашонца къастор уггар гӀолера параметраш турбобуран турбинан охьасеттина сизца таӀам. Нефтан бахам, 1972, № 7. А. 11-13. (соавт. Ледяшов О. А.).
- Турбобуран динамика таллар стенд тӀехь. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1977, № 42. А. 75-78.
- Турбобуран болх буру тоха чӀогӀалла аналитикан таллар. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1977, № 42. А. 97-104.
- Гидродемпфершца турбобурийн аренан корматаллин зераш дар. Нефтан бахам, 1978, № 6. А. 15-16. (соавт. Кузин Б. В.).
- Турбинан буру туху Ӏаткъамехь вибрацин такхар. Нефтан бахам, 1982, № 11. А. 13-14. (соавт. Плисак В. Ф.).
- Тайп-тайпанчу гидравлически скважинан моторийн эффективалла мах хадорах лаьцна. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1983, № 58. С. 139—143.
- КӀорга скважинийн буру туху режимаш оптимизаци йарехь. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1984, № 59. А. 186—190.
- Керлачу турбобуран шпинделийн дустаран зераш. Нефтан бахам, 1984, № 10. А. 20-22. (соавт. Иоанесян Ю. Р. а, Меркушев В. Д. а, Несмеянов Г. Н. а, Сыроваткин Л. В. а).
- Турбинан буру туху режиман уггар гӀолеран параметраш къастор. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1985, № 61. А. 9-13. (соавт. Симонянц Л. Е.).
- Турбобуран энергетикан билгалонаш кхачам боллуш хиларан принцип. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1988, № 66. А. 76-80.
- Эвсаран битийн ротацин сихаллаш къастош даьржина дукхалла методах пайда а оьцуш хьийзоран долота. Тр. ЙеБТГӀӀиТИ, 1989, № 67. А. 109—115. (соавт. Оганов Г. С.).
- Буру туху эвсаран кеп а, режим а, технически гӀирсаш харжаран хаттарш. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 1997, № 1. А. 8-10.
- Светлогорскерчу УБР-хь лакхара зер йолу турбина ТВМ-195 зераш дӀахьош ду. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2004, № 8. А. 17-18. (соавт. Курумов Л. С. а, Асадчев А. С. а, Бутов Ю. А. а, Большаков Ю. А. а).
- Апгрейд турбобуран. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2004, № 8. А. 11-12.
- Турбинан буру туху лелорехь таханлера проблемаш. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2006, № 2. А. 2-5.
- Турбинан буру туху кхиамаш, проблемаш а, перспективаш а. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2009, № 4. А. 3-5.
- Лаккхара ницкъ болу турбобураш кхолларан проблемаш. Буру туху подрядчикийн хаамчин ассоциаци, 2009, № 2. А. 37-39. (соавт. Литвяк В. А.).
- Рациональни тайпанаш буру тоха таллар тӀехь. Буру туху подрядчикийн хаамчин ассоциаци, 2010, № 3. А. 15-17. (соавт. Салихов М. С.).
- Лаккхара ницкъ болчу турбобурашца пайда эцар импрегнированни алмазийн битех пайдаэцар. Буру туху подрядчикийн хаамчин ассоциаци, 2011, № 1. А. 7-9. (соавт. Мнацаканов И. В.).
- Алмазан долотца Neyrfor турбобуран корматаллин зераш. Буру туху подрядчикийн хаамчин ассоциаци, 2011, № 3. А. 6-7. (соавт. Золотухин С. П. а, Яковлев В. В. а, Мнацаканов И. В. а).
- Алмазни долотийн буран Ӏалашонца лакхара ницкъ болу турбобуран турбина проектировани. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2011, № 12. А. 19-23. (соавт. Шумилов В. П. а, Литвяк В. А. а, Мнацаканов И. В. а).
- ЙеБТГӀӀиТИ турбобураш — кхузаманан турбинан буру тухуш лелоран технологин карарчу хенахь бух бу. Буру туху подрядчикийн хаамчин ассоциаци, 2013, № 1. А. 17-19. (соавт. Шумилов В. П. а, Литвяк В. А. а).
- Материалаш а, технологи а цементированин обсадни колоннашна туьха долчу меттигашкахь. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2014, № 8. А. 42-46. (соавт. Самсоненко А. В. а, Самсоненко Н. В. а).
- Мехкадаьттан а, газан а скважинашкахь обсадни цементированин дикалла лакхайаккхаран инновацин технологеш. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2016, № 7. А. 42-47. (соавт. Самсоненко А. В. а, Самсоненко Н. В. а).
- Турбобур а, винтовин а, забойнан а, мотор: кхиаран диалектика. Российн мехкадаьттан а, газан а технологийн конференци а, гайтам а SPE, 2016. 16 а.
- Буру туху процессаш Ӏаморехь статистически некъах лаьцна. Лаьттахь а, хӀордан йистехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2018, № 4. А. 19-22. (соавт. Ганджумян Р. А.).
- Буру туху процессан стимуляци лакхарчу ницкъаца приводца скважинан винтовин а, забойнан а, моторца лелош. Ламанан институтан билгалонаш, 2019, т. 238. А. 438—442. (соавт. Аль Тии М.).
- Буру туху колонна лелоран хенахь йерзорах лаьцна винтовин а, забойнан а, двигатель долотац. Буру туху подрядчикийн ассоциацин хаамча цхьаьнакхетар, 2019, № 3. А. 45-48. (соавт. Аль Тии М.).
- Мехкадаьттан а, газан а скважинаш роторан буру туху кепийн эволюци. Лаьтта тӀехь а, хӀорда тӀехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2020, № 4. А. 15-18.
- Моторан роторан буру туху пайда а оьцуш, скважинан кӀоргалла алсамъйаккхархьама. Лаьтта тӀехь а, хӀорда тӀехь а мехкадаьттан а, газан а скважинаш йар, 2020, № 8. А. 26-29. (соавт. Аль Тии М.).
Билгалдахарш
- ↑ Симонянц Сергей Липаритович. gubkin.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 10 декабрь.