Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институт
Россин Ӏилманийн академин Хь. И. Ибрагимовн цӀарах йолу Ӏилманан-талламан комплексни институт (КНИИ РАН) — 2000-чу шарахь кхоьллина, Россин Ӏилманийн академи йукъайогӀу, Нохчийчохь Соьлжа-ГӀалахь йолу российски Ӏилманан-талламан институт.
Истори
Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институт Нохчийчоьнан куьйгаллин дехарца[1], хьалха Нохчийн Республикин Ӏилманийн академи йукъайогӀуш хиллачу Ӏилманийн хьукматийн буха тӀехь Россин Ӏилманийн академин президиуман 2000-чу шеран эсаран беттан 17-чу дийнахьлерчу сацамца кхоьллина йу[2].
2011-чу шеран асаран беттан 21-чу дийнахь хьалхарчу директоран Хь. И. Ибрагимовн цӀе тиллина цунна[3].
2019-чу шарахь арадалар шарахь доьазза а долуш, «Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институтан хаамаш» журнал арахеца долийна.
ГӀуллакхдар
2011-чу шарахь Ӏилманан-талламан комплексни институтехь болх беш Ӏилманийн 154 белхахо вара, царна йукъахь 45 доктор а, Ӏилманийн 70 кандидат а вара. 2000-2010-чуй шерашкахь Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институто 58 монографи а, Ӏилманийн 1500 гергга стать а, тезис а, доклад а зорбане йаьккхина[2].
Директорш:
- 2000—2006: Х. И. Ибрагимов
- 2006 — хӀ. а: Д. К.-С. Батаев[4]
ДӀахӀоттам
Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институт шайна йукъа йогӀуш 15 лаборатори а, 2 сектор а, сейсмостанци а йолчу 5 декъах лаьтташ йу:
- гуманитарни талламийн дакъа,
- физикин-математикин талламийн дакъа,
- геофизикин, геологин, геоэкологин дакъа,
- материаловеденин дакъа,
- медицинин-биологин талламийн дакъа[2].
Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институтехь хӀокху говзаллашца аспирантураш йу: «теплофизика а, теоретически теплотехника», «экологи», «технологи а, гӀишлошйар вовшахтохар а», «даймехкан истори», «экономика а, халкъан бахамехь урхалла дар а». 2000-2010-чуй шерашкахь Россин Ӏилманийн академин Ӏилманан-талламан комплексни институтехь докторан 17 а, кандидатан 6 а диссертаци чӀагӀйина[2].
Иштта, Соьлжа-ГӀалин пачхьалкхан мехкадаьттан техникин университетаца цхьаьна дӀахьош йу магистратура а, къоначу Ӏилманчийн совет а, Ӏилманан-дешаран туш а, патентан белхаш баран, Ӏилманан-техникин хаамийн дакъа а[2].
Билгалдахарш
- ↑ Региональные научные центры Российской академии наук. Российская академия наук. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 сентябрь.
- ↑ 1 2 3 4 5 Комплексному научно-исследовательскому институту Российской академии наук — 10 лет(оьр.) // Вестник Владикавказского научного центра. — 2011. — Т. 11, № 2. — С. 75—76.
- ↑ Об Институте. КНИИ РАН. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 сентябрь.
- ↑ Батаев Дена Карим-Султанович. Нохчийн Республикин Ӏилманийн академи. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 сентябрь.
Хьажоргаш
- kniiran.ru — официальни сайт КНИИ РАН