Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Лопатин, Пётр Дмитриевич

Лопатин, Пётр Дмитриевич (1926 шеран 5 июль, Поливянское сельское поселение Ростовской области[d], Ростован область — 1989 шеран 25 январь, Москох) — Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман ветеран а, сержант а, радист а, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н социальни кхачан министр хилла. «ТӀеман гӀуллакхна» а, «Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна 1941—1945 шерашкахь» мидалш а, Даймехкан тӀеман хьалхара даржан орден а[1].

Биографи

Вина 1926 шеран мангалан беттан 5-чу дийнахь Ростовн областан Сальскан кӀоштан Поливянски йуьртахь. 1940 шарахь шен деца-ненаца цхьаьна Лопатин Пётр Дмитриевич дӀавахара Ставрополан мехкан Невран кӀоштан Невра йуьрта[1].

1944-чу шеран бекарг беттан 23-чу дийнахь, ишколехь доьшуш волуш, 9-чу классера Советан эскаре дӀавигира иза[2]. Иза эскаре кхайкхира Невран кӀоштан тӀеман комиссариатехь. Мазалк гӀалахь 4 баттахь Ӏамийна, фронтехь жигара долчу Эскаре хьажийра иза, 955-чу кхийсархойн полке[1][2].

1-ра Украинан фронтан эскаршца цхьаьна цо дакъалецира Украина а, Польша а, Германи а мукъайаккхарехь. 1945 шеран кхолламан беттан 18-чу дийнахь иза чов а йина, госпитале хьажийра, цигахь дарба дира 1945 шеран оханан беттан чекхбаллалц[1].

309-чу стрелкийн Пирятинан цӀен байракх йолчу 955-чу кхийсархойн полкан омра тӀера 1-чу Украинин фронтан 6-чу эскаран:

«3-чу кхийсархойн батальонан зӀенан взводан телефонист, цӀечу эскаран салти Лопатин Пётр Дмитриевич, 1944-чу шарахь дуьйна Даймехкан тӀамехь жигара дакъалацарна, немцойн тӀелатархошца хиллачу тӀемашкахь цкъа чов а йина, Ӏедалан совгӀат а ца делира цунна»[3].

СовгӀаташ

  • «ТӀеман гӀуллакхна»(оьр.)нохч. (16.05.1945)
  • «1941-1945-чу шерашкахь хиллачу Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь Германина тӀехь толам баккхарна» мидал
  • Даймехкан тӀеман хьалхарара даржан орден (01.08.1986 шо).

ТӀом чекхбаьлча хилла гӀуллакхаш

ТӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа радион говзанчийн курсаш чекхъйаьхна, цхьана радиостанцин куьйгалхочун даржехь, Центран ницкъийн тобанан (Венгри а, Австри а, Чехословаки а) эскаршкахь лакхара радиооператор, 1949 шо чекхдаьлча дуьйна 1950 шеран лахьанан беттан кхаччалц Германехь ницкъийн тобанехь (Потсдам гӀала а, Берлин а)[1].

Лопатин Пётр Дмитриевичан лакхара ши дешар дара: цо чекхъйаьккхира Ставрополан йуьртабахаман институт (хӀинца Ставрополан пачхьалкхан аграрни университет) а, Ростовра Лаккхара партин ишкол а[1].

Эскарера араваьллачул тӀаьхьа райпланан председателан болх бира цо, Теркан кӀоштарчу Ленинан цӀарахчу колхозан парткоман секретарь хаьржира иза. 1959 шеран товбецан беттан РК КПСС-н бюрон сацамца Калиновски йуьртан № 2 йолчу йуьртабахаман механизацин школин директоран заместитель чӀагӀво, ткъа 1962 шеран чиллин беттан иза хаьржина Невран кӀоштар Ленинан цӀарахчу колхозан председатель. 1970 шеран гӀуран беттан иза хаьржина КПСС-н Теркан райкоман хьалхара секретарь[4].

«Лопатин Пётр Дмитриевич Невран кӀоштар Калиновски йуьртахь Ленинан цӀарахчу колхозан председатель волуш болх бина. Цо куьйгалла деш хилла колхоз Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьалхарчу бахамех цхьаъ йара. Теркан а, Невран кӀоштан бахархошлахь боккха лерам бара цуьнан», - боху Абдул-Хамид Шундулаев, Комсомольски совхозан хилла директор[5].

1977-чу шарахь Соьлжа-ГӀала дехьаваьккхина, Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н социальни кхачан министр хӀоттийна[5].

Велла 1989 шеран кхолламан беттан 25-чу дийнахь Москох[1].

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Лопатин Пётр Дмитриевич. Официальный сайт Общероссийского общественного гражданско-патриотического движения «Бессмертный полк России».. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 26 август.
  2. ↑ 1 2 Лопатин Петр Дмитриевич. Память народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 26 август.
  3. ↑ Лопатин Петр Дмитриевич. Память народа 1941-1945. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 26 август.
  4. ↑ Ярцева (Лопатина) Валентина. Лопатин Пётр Дмитриевич. Бессмертный полк (2020 шеран 6 май). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 26 август.
  5. ↑ 1 2 Хасан Туркаев, Малика Абалаева. Ученый и земледелец. «Грозный-информ», Информационное агентство Чеченской Республики (2017 шеран 23 сентябрь). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 26 август.

Хьажоргаш

Категореш