Исакова, Зинаида Закрин йоӀ
Зинаида Закрин йоӀ Исакова (оьрс. Зинаи́да Закри́евна Иса́кова; 1926 шеран 8 март, Ведана, Къилбаседа-Кавказан мохк — 2009) — Советийн а, Россин а нохчийн актриса, Нохчийн Республикин Халкъан артистка (2008), йукъараллин гӀуллакххо[1].
Биографи
Вина 1926 шеран 8 мартехь Нохчийчохь, Веданахь Да велла иза дуьненчу йалале, йоӏ Владикавказерчу берийн цӀийне хьажийра, цигахь ворхӀ шо кхаччалц Ӏийра. КхидӀа берийн цӀийнера Зинаида нанас дӀайигира, тӀаккха уьш Соьлжа-ГӀала дӀакхелхира[2]. Исс шо долуш цо дакъа лецира «ЦӀен гӀап» спектаклехь. Пьесин автор вара СаьӀид Бадуев. Къона йоӀ болх бан йолайелира иза къоман драматически студехь, тӀаьхьо цунах Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан драматически театр йира.
Театрехь 50 шарахь сов болх бира. 150 роль ловзийра. Марехь йацара. Сцени тӀехь ваха лерина[3].
1977 шарахь цунна йелла Нохч-ГӀалгӀайн АССР Сийлахь артисткан цӀе, ткъа 2008 шарахь — Нохчийн Республикин Халкъан артисткин.
1986 шарахь шен пенсе йахара, амма цул тӏаьхьа а кхин дӏа а дакъа лецира театран балхахь: эпизодийн ролаш ловзийра, массовкашкахь дакъа лецира.
Нохчийчохь артистка хила хала ду. Артист маьрша стаг ву боху ойла йу халкъалахь. Иза товш дац, эхье ду. Цакхетарна а, йемалдарна а йуккъехула чекхдовла дезаш хуьлу. Йемалдар дешнашца а доцуш, шаьлтанца а, дӏаьндаргаца а хуьлу. Сан доттагӏ, Бутиева Роза, цуьнан цӏийнден вашас йийра, та — артистка йуйла халла хиъча. Розин ткъайоьсна шо дара!
— Зинаида Исакова [4]
Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман хенахь Зинаида Исакова концертан бригадан юкъахь фронташка концерташца йолуш хилла, чевнаш йина а хилла. ШолгӀа чевнаш актрисана Соьлжа-ГӀалахь нохчийн тӀом болучу хенахь кхаьчна.
Хоржура халкъан депутатийн гӏалин а, кӏоштан а советийн депутат. Йеххачу хенахь Соьлжа-Гӏалин Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӏеман ветеранийн кӏоштан советан председатель йара.
Спектаклаш
- «Красная крепость», Саид Бадуев
- «Бешто», Мималт Солцаев;
- «Бож-Али», Абдул-Хамид Хамидов;
- «Бессмертные», Абдул-Хамид Хамидов;
- «Совдат и Дауд», Абдул-Хамид Хамидов;
- «Из тьмы веков», Базоркина Идрис Муртузович, Мималт Солцаев;
- «Песни вайнахов», Руслан Хакишев;
- «Земля отцов», Руслан Хакишев;
- «Женитьба», Николай Гоголь;
- «Накануне», А. Афиногенова;
- «Асламбек Шерипов», Халид Ошаев;
- «Селасат», Халид Ошаев;
- «Два арбуза в одной руке», Халид Ошаев;
- «Черная коса», Лечи Яхьяев;
- «Обет», Лечи Яхьяев.
СовгӀаташ
- 1941—1945 шерашкахь Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамтӀехь сийлахь къахьегаран мидал;
- Ленин Владимир Ильич вина 100 шо кхачаран лерина мидал;
- Байлатта карадерзорна мидал;
- Къинхьегаман ветеран мидал;
- Нохчийн Республикин Халкъан артист (2008)[5];
- Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н хьакъволу артистка (1977);
- некхан хьаьрк «Нохч-ГӀалгӀайн АССР-на хьалха гӀуллакхаш дарна»;
- «Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман Ветеранийн Йерригроссийн Кхеташонан сийлаллин билгало».
Билгалдахарш
- ↑ Чеченская актриса Зинаида Исакова - Мемуарист. memuarist.com. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июль.
- ↑ «Вклад женщин горянок в Великую Отечественную войну — Зина Исакова». all-slavy.ru. Мемориальный комплекс Славы имени А. А. Кадырова. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июль.
- ↑ Чеченская актриса Зинаида Исакова. Дата обращения: 25 июлехь 2026.
- ↑ Мемуарист. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июль. Архивйина 2017 шеран 7 мартехь
- ↑ Указ от 18.02.2008 г № 39. chechnya-gov.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 25 июль.