Грозгипронефтехим

Предприяти кхоьллина 1925-чу шеран товбецан беттан 30-чу дийнахь Соьлжа-ГӀалин мехкадаьттан промышленностан «Грознефть» цхьаьнакхетараллин тӀедилларца «мехкадаьттанах а, газах а гӀуллакхдаран „Заводстрой“ конторин проектни-сметни бюро» санна («Проектно-сметное бюро конторы новых сооружений по переработке нефти и газа „Заводстрой“»). Иштта, литературехь билгалдина ду, 1925-чу шеран эсаран беттан 1-чу дийнахь заводстройн конторин проектни-сметни бюро санна кхоьллина хилар^[1].

1930-чу шарахь бюро цхьаьнатоьхна «Грознефтан» техникин декъан проектни бюроца, цхьаьнатоьхначу организацина «Соьлжа-ГӀалин а, Кубано-Черноморски а мехкадаьттан а, газан а промышленностан „Грознефть“ пачхьалкхан трестан гӀишлошйаран урхаллин проектни дакъа» аьлла, цӀе тиллина. 1925-чу шарахь Грознефтан заводаш йаран а, тойаран а проекташ кечйеш йолу проектни контора кхоьллина. ТӀаьхьуо, конторах ша къаьстина йолу «Грознефтепроект» (тӀаьхьуо — «Грозгипронефтехим») проектни институт йина.

КхидӀа институт масех реорганизацех чекхйаьлла, эххар а, 1974-чу шарахь «Грозгипронефтехим» цӀе тиллалц.

Советан Ӏедалан муьрехь институтан проекташца СССР-хь а, махкал арахьа а — Болгарехь а, Венгрехь а, Чинехь а, кхечу мехкашкахь а иттаннаш мехкадаьттан заводаш йина. Мехкадаьтта дигаран дӀахӀоттамийн проекташна тӀера, Соьлжа-ГӀалахь а, Бакухь а, Ферганехь а, Омскехь а, Кременчугехь а, Советан Союзан кхечу регионашкахь а, махкал арахьа а мехкадаьттан йаккхийчу заводийн проекташ хӀитторна тӀе йаьлла институт^[1].

1976-чу шеран чиллин беттан 17-чу дийнахь «Сийлаллин билгало» орденца(оьр.)нохч. совгӀат дина институтана.

Советан Союзан Ӏедалан мур дӀабаьллачул тӀаьхьа, 1990-чу шерийн тӀеман хиламаш болуш Соьлжа-ГӀалин мехкадаьттанах гӀуллакхдаран промышленность йохор а, «Грознефть» цхьаьнакхетаралла дӀайаккхар а бахьана долуш, проектни гӀуллакхдар сацийна.

Институто ХӀинжа-ГӀалара а, Казанера а, Туапсера а, Ростовера а мехкадаьттан заводийн проекташ а, Майкопски а, Вознесенски а, Калужски а, Ильски а, ГӀирмин а мехкадаьттан промыслан проекташна а, катализаторни фабрикашна а, мехкадаьттан промыслан объекташна а технически кехаташ а кечдина. Институтан кхечу проекташна йукъахь йу Соьлжа-ГӀалара парафинан завод а, Майкопски мехкадаттан промыслашкара кӀурзан завод а, лакхара октанаш йолу йагорг а, мехкадаьттан кхидолу сурсаташ а даран дӀахӀоттамаш а, каталитически крекинган дӀахӀоттамаш а, мехкадаьтта дигаран биргӀанаш а, Теркан а, Алдынски а кӀоштийн хи дигаран биргӀанаш а, Заводски кӀоштан чӀогӀа ихначу догӀанех лардаран система, Соьлжа-ГӀалин хи а, йовхо а латторан система а.

ГрозНИИ-ца (Грознефтан йуккъера лаборатори, 1928-чу шарахь дуьйна — Соьлжа-ГӀалин мехкадаьттан Ӏилманан-талламан институт) цхьаьна мехкадаьттан даьттанаш а, парафинаш а дарна лерина йолу КМ-1 а, КМ-2 а цхьаьнатоьхна системаш кечйора^[2].

Нохчийн Республикин мехкадаьттан а, газан а комплекс меттахӀоттийначул тӀаьхьа 2000-чу шерашкахь оцу цӀарах пайдаоьцура юридически керла кхоьллинчу организацеша:

• 2001-чу шарахь дуьйна 2011-гӀа шо тӀекхаччалц — федеральни пачхьалкхан унитарни «Грозгипронефтехим» предприяти (ФГУП «Грозгипронефтехим»). ДӀайазйина 2002-чу шеран эсаран беттан 29-чу дийнахь Соьлжа-ГӀала, В. В. Путинан цӀарах проспект, 10 А цӀа адресца. ОАО-н кепе йоккхуш реорганизаци йарца шен гӀуллакхдар сацийна 2011-чу шеран товбецан беттан 23-чу дийнахь^[3].
• 2011-чу шарахь дуьйна 2017-гӀа шо тӀекхаччалц — йиллина акционерни «Соьлжа-ГӀалин мехкадаьттанах гӀуллакхдаран а, нефтехимически промышленностан а предприятийн а, хӀусамийн-гӀаждански гӀишлошйаран объектийн а проекташ хӀитторан институт» (ОАО «Грозгипронефтехим»). ДӀайазйина 2011-чу шеран товбецан беттан 23-чу дийнахь Соьлжа-ГӀала, Интернациональни урам, 12/35 цӀа адресца, гӀуллакх Ӏадолоран капитал — 3 786 000 сом. Директоран декхарш кхочушдеш йерг — Шахьбийн йоӀ Таштамирова Лариса. 129-чу федеральни законан 21.1 статьян 2-чу пунктана тӀе а тевжаш, болх беш йоцу юридически организаци санна ЕГРЮЛ йукъара дӀайаккхарца дӀайаьккхина 2017-чу шеран бекарг беттан 28-чу дийнахь^[4].

2026-чу шеран хаамашца ЕГРЮЛ йукъахь иштта цӀе йолу организаци дӀайазйина йац.