Бобруйск
Бобру́йск (белорус. Бабру́йск) — Белоруссин Могилёвн областан куьйгакӀелара гӀала, Бобруйскан кӀоштан административан йукъ. Белорусси гӀалин майданца а, бахархойн барамца ворхӀалгӀа гӀала, уггар йаккхийчех областан куьйгакӀелара йукъ. 2023 шеран 1 январан хаамашца, гӀалахь веха 208 611 стаг[5].
ГӀала лаьтта Березина эрк тӀехь, 110 километр генахь областан йукъан Могилёв гӀалин. Бобруйск бу ладаме цӀерпоштнекъан шед, цунна тӀера дӀсабоьду цӀерапоштнекъаш Осиповичин а, Жлобинан а, Октябрьски а агӀор. Иштта гӀалахь эркан порт йу.
1970 шарахь дуьйна Бобруйскехь болх беш йу театр. ГӀалахь йиъ библиотека, шиъ кинотеатр, шайн мохкбовзаран музей йу. Туристашна хазахета гӀалин шира дакъа (дакъошкахь йисина), 1901 шарахь йина йолу синагога, 1807-1836 шерашкара гӀап, православин а, католикин а килсаш.
Этимологи
Бобруйскан цӀе Бобруйк эркан цӀарах йолу, иза кхета хӀинца Бобруйск йолчу меттигехь Березина чу. В. Топоровс а, О. Трубачевс а дийцарехь, Бобруйкин цӀе - балтин йу, йихкина литвахойн bebrus "бобрца". Бобруйка (Бобруйя) эркан цӀеран хила тарло финнийн-угорийн формант -йя (-я)[6].
Истори
Шира истори
Археологин хаамашца, хӀинцалера Бобруйскан махкахь адамаш даьхна борзана оьмарехь (вайн эрал ІІІ чаккхе — ІІ йуьхьиг эз. шо хь.). Вайн эрал хьалхе І эз. шеран йуккъера Бобруйка Березинех кхетачохь йу дреговичийн йуьрт[7].
Березина эрк тӀера портехь болх бечу заманахь карийна гӀем, иза чӀогӀа тера бу X бӀешарахь гӀарадевллачу черниговн гӀемех[8], цхьаболчу историкаша шеконе дуьллу гӀем карбар. Кхин а карийна тӀеман диг, наггахь бен ца хуьлчу тайпана, цунна хан ло Х чаккхегара — ХI бӀешеран хьалхара декъе кхаччалц, пхена цамза, лан. Амма цхьаболчу бобруйскхоша къуьсу и хӀумнаш йовлар, чӀагӀдо, уьш карийна кертахь латта охкуш бохуш. Марзалюк Игоран хетарехь, кхузахь велла полоцкан элийн некъий кхоьллина, Рогнедин а, Владимиран а кӀант Изяслав. Цунна цхьа далийла ца далийна[9]. Бобруйскан гӀеме хьажа веза карийначу IX бӀешеран Брилёвн хазнега санна[10]. Иза бахьнехь украинин историко Папакин Артема бехке вина Марзалюк Игорь мифаш кхуллуш ву белоруссин паччаллин гуонаха аьлла.
Бобрусках йоьзна кхин гӀаланашкара меттигаш
ССРС хиллачу кхечу гӀаланашкахь шорта ду урамаш, Бобруйскан цӀе йелла: Минскехь, Уфахь, Москохахь, Бобруйскан урам (Петарбухехь, Харьковхь, Барановичехь, Киевхь, Дон-тӀера-Ростовхь, Наро-Фоминскехь, Екатеринбургехь, Челябинскехь, Нижни Новгородехь («Сокол авиацин заводан микрокӀоштехь», цӀе йелла советийн эскаран Бобруйскан операцин сийнна), Самарехь, кхечухьа а.
Вежарий хилла гӀаланаш
Бобруйскан вежаралла тасаделла гӀалин исписка йу лахахь[11]:
Кострома, Росси- Владимир, Росси
- Наро-Фоминск, Росси
Малхбален Административан гуонан кӀошт Сокольникин , Москох, Росси- Муром, Росси
- Нижни Тагил, Росси
- Петроградан административан кӀошт, Петарбух, Росси
- Новомосковск, Росси
- Ишим, Росси
Днепродзержинск, Украина- Камянске, Украина
- Чугуев, Украина
Севлиево, Болгари
Батуми, Гуьржийчоь- Кобулети, Гуьржийчоь
Оденсе, Дани
Даугавпилс, Латви- Гулбене, Латви
Анений-Ной, Молдави- Комрат, Молдави
Усть-Каменогорск, Кхазакхстан
Шаосин, ЦХР- Уси, ЦХР
Иглезиас, Итали
Пухов, Словаки
Зе-Вудлендс, АЦШ
Морогоро, Танзани
Сиде, Туркойчоь- Тольятти, Росси[12]
Сийлахь гражданаш
Бобруйск гӀалин сийлахь гражданаш:[13]:
|
|
Билгалдахарш
- ↑ Рассмотрение кадровых вопросов. president.gov.by (2022 шеран 3 октябрь). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 14 октябрь. Архивйина 2022 шеран 12 октябрехь
- ↑ Новый председатель Бобруйского горисполкома утвержден в должности. belta.by (2022 шеран 4 октябрь). ТӀекхочу дата: 2022 шеран 14 октябрь. Архивйина 2022 шеран 11 октябрехь
- ↑ «Государственный земельный кадастр Республики Беларусь» Архиван копи 2019 шеран 15 июлехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ (по состоянию на 1 января 2017 г.)
- ↑ Оперативные данные статистики БелСтат за 2009 год
- ↑ Белстат. Численность населения на 1 января 2023 года.
- ↑ География Могилевской области: Пособие / под ред. И. Н. Шарухо. — Могилев: МГУ им. А. А. Кулешова, 2007. — 328 с.
- ↑ Короткий обзор истории Бобруйска. Бобруйск: Региональный портал. Кху чуьра архивйина оригиналан 2014 шеран 15 августехь
- ↑ На берегу Березины нашли шлем. Находке 1000 лет Архиван копи 2019 шеран 7 апрелехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ, 05.04.2019
- ↑ Марзалюк: бобруйский шлем-сенсация – это круче, чем шапка Мономаха. «Sputnik Беларусь». ТӀекхочу дата: 2019 шеран 28 апрель. Архивйина 2019 шеран 28 апрелехь
- ↑ «Так создаются мифы»: историк о «шлеме Марзалюка». ТӀекхочу дата: 2019 шеран 9 июнь. Архивйина 2019 шеран 9 июнехь
- ↑ Бобруйск - Экономика - Внешнеэкономическое сотрудничество. bobruisk.by. ТӀекхочу дата: 2018 шеран 20 январь. Архивйина 2018 шеран 21 январехь
- ↑ Тольятти и Бобруйск стали городами-побратимами. Дума городского округа Тольятти (2022 шеран 8 июнь).
- ↑ Наш город / Гордость и слава Бобруйска. Почётные граждане города Бобруйска. Сайт Бобруйского городского исполнительного комитета. ТӀекхочу дата: 2019 шеран 22 август. Архивйина 2017 шеран 28 августехь
Хьажоргаш
- Официальный сайт Бобруйского городского исполнительного комитета
- Бобруйск на WikiMapia — аннотированные спутниковые снимки
- Истории Бобруйской крепости в рубрике «В поисках утраченного»
- Григорий Санин, Владимир Новиков. Городок в табакерке // «Итоги». — 2005. — 12 декабрехь (№ 50 (496)).
Города Беларуси. Бобруйск / Cities of Belarus: Bobruisk // Телеканал Беларусь 24. 16 января 2018.
Кхин дӀа темана тӀехь
Административан йукъ: Могилёв |   | |
| ГӀала | ||
| Административан кӀошташ | ||
Белоруссин шен майданца а, бахархойн барамца а уггаре йаккхий гӀаланаш | |
|---|---|
| Майданца (30 км² сов) | |
| Бахархошца (100 000 ст. сов) | |
Бобруйск | |
|---|---|
| |