Беков, Тембот Дордаганович

Беков вина 1873 шеран гӀуран беттан 27-чу дийнахь ГӀалгӀайчоьнан Малгобекан кӀоштан Лакха Ачалкхе йуьртахь. Цо чекхйаьккхира Несарахь ламаройн ишкол а, БуритӀехь йолу реальни училищехь дешна. Цул тӀаьхьа цо дийшира Варшаван политехническан институтехь. Октябрьски революци чекхйалча цо дакъалецира Граждански тӀамтӀехь цӀечаргхьа тӀом беш. Долаково а, Кантышево а йартийн кӀоштахь хиллачу цхьана тӀамехь чевнаш йира цунна^[2]. ТӀаьхьо репрессеш йира цунна^[1].

Тембот Беков хьехархо а, «Сердало» республикин журналистан а, болх бира. Редакцин секретаран а, гочдархочун а болх бира цо. Газета тӀехь зорбатоьхна цуьнан дийцарш а, очеркаш а, фельетонаш а, статьяш а, корреспонденцеш а, «Хьалхара бӀаьсте» цӀе йолчу повестан кийсакаш^[3]. Наьртийн туьйранаш, шайна йукъахь: «Ачамаза боарз» а, «Наьртийн турпалхой» а, иштта кхидерш а дуьххьара арадаьхна гӀалгӀайн маттахь. Беков Тембота аренан заметкаш а, тайп-тайпара талламаш бола материалаш а «Сердало» газета тӀе тоьхна^[1].

ХӀокху байташийн автор: «Ши зама» а, «Лене болхлой боабар» а, «Цхьайтта а, пхиъ а» а, «Сердало» а, «Дешар» а, «Гезгнаш» а, кхин цӀе йолу байташ^[4]. Тембот Беков хӀоттира гӀалгӀайн маттахь хьалхарчу грамматикехь, масех терминологин дошам вовшахтоьхнарг хилла. Цо йаьккхира гӀалгӀайн матте цхьайолу российн а, Европийн а классикан литературин говзарш, шайна йукъахь Ги де Мопассан «Йоккха зуда Соват» а, «Шийла синош» а дийцарш а долуш, кхин а. Беков Тембота коммунистически партин гимн «Интернационал» гӀалгӀай метта гочйина^[1][3].

• «Хержараш» (1974)^[5].

2024-чу шарахь йаздархочун 150 шо кхачар даздарца цхьаьнадогӀуш, Ӏилманан конференцин материалашна тӀе а тевжаш, «Беков Тембот: гӀалгӀайн йозанан схьадовларехь» цӀе йолу произведенийн гулар арайелира^[6].