Агамиров, Гога Григорьевич
Го́га (Георгий) Григо́рьевич Агами́ров (1916 шеран 18 август, Соьлжа-ГӀала, Теркан область — 1997 шеран 12 апрель, Воронеж) — эрмало[2][3], Советийн союзан Турпалхо, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀеман декъашхо, генара авиацин (АДД) 4-чу гвардин авиацин корпусан 5-чу гвардин авиацин дивизин 337-чу авиацин полкан эскадрилин командир, полковник. Лелош хилла Р-5 а, Б-25 а кеманаш[4].
Биографи
Вина 1916 шо 5 (18) август Соьлжа-ГӀалахь (Теркан область) эрмалойн белхалочун доьзалехь[5]. 9 класс чекхйаьккхинчул тӀаьхьа диъ шо гергга (1934—1935 шерашка кхаччалц) «Грознефть» организацехь слесарь а, токарь а болуш болх бира[6][7]. 1937 шарахь чекхйаьккхира Гражданийн хӀаваан флотан (ГВФ) Балашовн лётни школа. Граждански авиацин пилот вара. 1940 шарахь дуьйна ВКП(б)/КПСС декъахо.
Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь дакъалацар
ЦӀен эскаре кхайкхина Нохч-ГӀалгӀайн АССР-н Соьлжа-ГӀалин райвоенкомато. 1942 шеран июнера дуьйна Г. Г. Агамиров — 1-чу хӀаваан армица (Малхбузен фронт) йолчу Къаьстина малхбузен тобанан авиацин полкан отрядан командир вара, дакъалецира тӀеман операцешкахь. 1942 шеран октябрера дуьйна ГВФ-н 1-чу къастийначу авиацин полкан пилот вара[8].
Генарчу гӀуллакхийн 337-чу авиацин полкан эскадрильина куьйгалладеш (генарчу гӀуллакхийн 5-гӀа гвардин авиацин дивизи, генарчу гӀуллакхийн 4-гӀа гвардин авиацин корпус (АДД)), капитана Агамиров Гога 1944 шеран октябрь кхаччалц 218 тӀомавалар дира[5][9][10][4] р-5 а, Б-25 а кеманашца кхиаме тӀомаваларш дира. МостагӀчун кӀоргачу тылехь тӀеман объекташна бомбанаш йеттара, партизанашна тӀеман гӀирсаш а, кхачанан сурсаташ а, леррина киранаш а дӀакхачадора.
44 тӀомавалар дира къаьсттина ладаме тӀедехкаршца Югославин халкъан-мукъадахаран армин хьашташна[9][10][11].
ССРС-н Лакхарчу Советан Президиуман 1944 шеран 5 ноябрехьлерчу указца немцойн-фашистийн дӀалацархошца къийсам латторан фронтехь командованин тӀеман тӀедехкарш масалца кхочушдарна а, цуьнца цхьаьна майралла а, турпалалла а гайтарна а, капитанна Агамиров Гога Григорьевична Ленинан орден а, «Дешийн седа» мидал а луш ССРС Турпалхо цӀе йелла (№ 4529)[5].
ТӀом дӀабирзинчул тӀаьхьа гӀуллакх
ТӀом чекхбаьллачул тӀаьхьа ССРС ВВС-хь гӀуллакхдар дӀапийшира. 1953—1957 шерашкахь Новгородан областан Сольцы гӀалина уллехь лаьттачу 840-чу йезачу бомбанаш тухучу авиацин полкана куьйгалла дира[12]. 1957 шарахь чекхйаьккхира ТӀеман-хӀаваан академица йолчу эпсарийн хӀоттам тобаран курсаш. Воркута гӀалахь гӀуллакх деш вара, цигахь 45134 эскаран декъан куьйгалла дира[13][12], тӀаьхьа 1964—1972 шерашкахь Воркутан гарнизонан начальникан гӀуллакх дӀалецира[13][12]. 1972 шарахь дуьйна полковник Г. Г. Агамиров — запасехь вара. Воронеж гӀалахь Ӏаш вара, цигахь 1997 шеран 12 апрелехь дуьненара дӀавелира. ДӀавоьллина Воронежехь Лесной кешнашкахь[5].
СовгӀаташ
- Советийн Союзан турпалхо (05.11.1944)
- Ленинан орден
- ЦӀен Байракхан орден (3) (1942,1943)
- Александр Невскин орден
- Даймехкан тӀеман 1-ра даржан орден (2) (1944, 1985)[14][5]
- ЦӀен Седан орден (3)
- Даймехкан тӀеман партизанан 1 тӀегӀанан мидал (24.06.1943)[14][15][5]
- «Ленинград ларйарна» мидал
- Будапешт схьайаккхарна мидал[14]
- ССРС-н мидалш
Кхечу мехкийн совгӀаташ
- 1-чу тӀегӀанан Партизанийн седанан орден — 1944 шеран мартара июнь кхаччалц 44 тӀеман учухеран (царех 18 дӀавигаран хьокъехь), Югославин Халкъан-мукъадаккхаран армин 20 тонн кира дӀакхачорна а, 40 эпсар дехьаваккхарна а[16][17][18].
Иэс
- 2010 шеран 8 майхь Соьлжа-ГӀалахь схьайиллина «Сийлаллин аллей» мемориалан комплекс, цигахь хӀоттийна барельеф а, Турпалхочун сийнна иэсан у а.
- Воронежехь Кардашовн урам, 1 адресца долчу цӀин тӀехь хӀоттийна иэсан у[19].
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 Հայկական սովետական հանրագիտարան (арм.) / за ред. Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974.
- ↑ Агамиров Гога Григорьевич. Герои страны. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Агамиров, Гога Григорьевич. Wiki2. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ 1 2 Агамиров Гога Григорьевич. Советские асы. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 Агамиров Гога Григорьевич. www.warheroes.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Подвги во славу Родины. Воркутинская централизованная библиотечная система. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Агамиров Гога Григорьевич. Мой полк. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Воркутинские сюжеты. Подвиги во славу Родины. Воркутинская централизованная библиотечная система. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ 1 2 биографическая энциклопедия. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ 1 2 Мельников А.Е. Кто есть кто: А. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Агамиров, Гога Григорьевич // Большая русская биографическая энциклопедия (электронное издание). — Версия 3.0. — М.: Бизнессофт, ИДДК, 2007.
- ↑ 1 2 3 Подвиги во славу Родины. Воркутинская централизованная библиотечная система. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ 1 2 Герои Советского Союза. Воркутинская централизованная библиотечная система. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ 1 2 3 Агамиров Гога Григорьевич. Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Наградной документ. Память народа. Министерство обороны Российской Федерации. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Гога Григорьевич Агамиров. Память Курганской области. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Гога Григорьевич Агамиров. МК95. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Наш герой. УНКОМИ. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- ↑ Памятная доска Г. Г. Агамирову. 2ГИС. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
Литература
- Амирханян М. Д. Армяне — Герои Советского Союза. — Ер., 2005. — 202 с.: ISBN 99930-4-342-7
- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
- Агамиров Гога Григорьевич. www.allaces.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
- Книга Памяти Республики Коми. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 4 сентябрь.
Хьосташ
Агамиров, Гога Григорьевич. Cайт «Пачхьалкхан турпалхой».(Хьаьжина 3 январехь 2010)- Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.